Blog14 May 2018

A është kjo zgjidhja për hendekun e madh të pasurisë midis brezave?

Një organizatë britanike ekspertësh ka dalë me një propozim radikal për të trajtuar hendekun e madh të pasurisë midis brezit më të vjetër të vendit dhe të ashtuquajturit brezi të njëmijtë – t’i japin çdo qytetari një shumë parash në 25-vjetorin e tyre.

Autor: Will Marin Weforum.org
Printo

Një i moshuar transporton një djalë, ndërsa në bicikletë mban dhe disa trasta me ushqime. Foto: Loreta Cuka/BIRN

Pabarazia e brezave është bërë një çështje e nxehtë në ekonomitë e mëdha kudo në botë gjatë viteve të fundit, me të rinjtë që luftojnë të blejnë një shtëpi, ndërsa prindërit dhe gjyshërit e tyre grumbullojnë pasuri të pasura.

“Resolution Foundation”, me bazë në Londër, sugjeroi se një mënyrë për të zgjidhur një pabarazi të tillë është t’i japin qytetarëve të rinj një të ashtuquajtur “trashëgimi qytetari” ditën që ata mbushin 25 vjeç.

Pagesa e propozuar, e caktuar 10,000 paund (13,600 dollarë amerikanë), do të financohet duke ndryshuar mënyrën se si është strukturuar tatimi mbi trashëgiminë në Britaninë e Bashkuar – taksat mbi paratë e trashëguara nga të afërmit apo të dashurit. Siç duket, ligjet britanike të taksave nënkuptojnë se çdo trashëgimi mbi 1 milion paund (1.36 milion dollarë) tatohet me 40%.

Sipas propozimit të “Resolution Foundation” ajo taksë do të ndryshonte në mënyrë që të gjitha trashëgimitë nën 500,000 paund (680,000 dollarë) do të tatohej me 20%, ndërsa çdo gjë mbi 500,000 paund do të tatohej me 30%. Të ardhurat shtesë nga këto taksa, thanë ata, më pas do të përdoreshin për të financuar “trashëgiminë e qytetarit”.

Propozimi është projektuar të trajtojë besimin se “Resolution Foundation” se pasuria e trashëguar mund të bëhet një nxitës akoma më i rëndësishëm i mirëqenies së ardhshme sesa është aktualisht.

Në thelb, ata që nuk trashëgojnë pasuri nga prindërit dhe të afërmit do të përfundojnë në një disavantazh financiar akoma më të rëndë sesa ata që trashëgojnë pasuri.

“Kjo qasje do të ketë një ndikim të rëndësishëm në mbajtësit e aseteve dhe mundësi për të rinjtë në Britani,” theksoi raporti.

“E para dhe më e rëndësishmja, kjo do të rriste asetet e shumicës më të madhe.”

“Pasuria e rreth dy të tretave (62 për qind) të 25-29 vjeçarëve në Britani minimalisht do të dyfishohej nëse sot do të jepeshin 10,000 paund në “trashëgimi qytetari”,” shton ajo.

“Ekziston rreziku që rëndësia në rritje e trashëgimive hendeqe të mëdha midis brezave që kombinohen me pabarazi midis brezave për të penguar lëvizshmërinë sociale,” tha raporti.

Ndërkohë që ideja e një pagese prej 10,000 paundësh tingëllon jashtëzakonisht joshëse, “Resolution Foundation” paralajmëron propozimet e saj duke thënë se granti duhet t’i nënshtrohet kufizimeve në përdorim – duke mos i lejuar njerëzit t’i shpenzojnë të gjitha këto para për alkool dhe cigare.

Ja se çfarë tha “Resolution Foundation”:

“Trashëgimia e qytetarit” duhet të ketë katër përdorime të lejuara: financim të arsimit dhe trajnimit (përfshirë shlyerje të borxhit të taksës së shkollimit), depozitë për marrje me qira apo blerje shtëpie, investim në pensione, kosto për të nisur biznese të reja, të cilat mbështeten gjithashtu nëpërmjet skemave të njohura të sipërmarrësve.”

Propozimi i “Resolution Foundation” është vetëm një nga mënyra e shumta që studiuesit po provojnë për të trajtuar ndarjen e madhe midis brezave kur vjen puna te pasuria.

Për shembull, vitin e kaluar, Finlanda ndërmori një eksperiment me të ashtuquajturën e ardhura universale bazë (UBI) – ku disa shtetasve i jepet një pagesë e pakushtëzuar që të bëjnë si të kenë dëshirë. Eksperimenti do të braktiset pas periudhës së tij fillestare, por UBI ka shumë mbështetës të profilit të lartë, përfshirë pëlqimin e Elton Musk dhe Mark Zuckerberg.

Marrë me autorizim nga Weforum.org