Një thirrje nga Bashkësia Islamike e Bosnjës që kërkon që politikanët të qëndrojnë larg xhamive sugjeron se besimtarët nuk dëshirojnë të manipulohen për qëllime politike, sugjerojnë analistët.
Institucionet fetare po përpiqen të distancojnë veten nga politika gjatë fushatës elektorale për zgjedhjet parlamentare të muajit të ardhshëm në Bosnjë dhe Herzegovinë – por besimi luan ende një rol në përcaktimin e sjelljes së votuesve, thanë analistët për BIRN.
Bashkësia Islamike e Bosnjës dhe Herzegovinës publikoi një deklaratë të shtunën duke thënë se partitë politike nuk duhet të zhvillojnë aktivitete nëpër ndërtesat e fesë islame.
“Bashkësia Islamike në BiH kërkon që të gjitha partitë politike dhe aktivistëët e tyre të mos i trajtojnë xhamitë dhe mjediset e tjera të Bashkësisë Islamike me mungesë respekti për aktivitetet elektorale të partive të tyre dhe të mos keqpërdorin mikpritjen e xhamive dhe qëndrimin e hapur të Bashkësisë Islamike,” thuhet në deklaratë.
Bashkësia Islamike e bëri deklaratën pas raporteve se partia më së shumti boshnjake për Veprim Demokratik, SDA, pritej të zhvillonte një konferencë për shtyp në një xhami në qytetin e Mostarit.
“Duhet të jetë e qartë për çdokënd që Bashkësia Islamike nuk do të promovojë asnjë parti politike dhe se mjediset e Bashkësisë Islamike apo takimet publike fetare nuk mund të përdoren për promovimin e asnjë partie,” thuhet në deklaratë.
Srdjan Puhalo, një analist politik nga Banja Luka, tha se ndikimi i religjionit në zgjedhje nuk është aq i rëndësishëm sa qe dikur por politikanët sërish duhet të demonstrojnë se janë besimtarë.
“Politikanët duhet të tregohen Katolikë të mirë, Kristianë Othodoksë apo Muslimanë për të fituar mbështetje mes votuesve. Bashkësitë fetare kanë ndikim të madh dhe politikanët e dinë këtë,’ tha Puhalo.
Ai sugjeroi gjithsesi se në disa raste kjo mund të jetë thjeshtë një çështje simbolike.
“Është në disa raste e mjaftueshme për udhëheqësit fetarë për të patur një foto me politikanët për të dërguar mesazhin,” tha ai.
Dino Abazovic, një profesor në Fakultetin e Shkencave Politike në Sarajevë, i cili është specializuar në fushën e religjionit dhe politikës, thotë se ndikimi i institucioneve fetare nuk është aq i qartë sa ka qenë dikur.
“Ajo që është ndihmuese është se, së paku verbalisht, nga rangjet më të larta të bashkësive fetare, para zgjedhjeve të kaluara si dhe në këto të pritshmet, ka patur thirrje që ndërtesat fetare të mos keqpërdoren për qëllime zgjedhore,” tha Abazovic.
“Mbështetja [e figurave fetare për politikanët] nuk është aq e hapur sa qe para zgjedhjeve të para shumëpartiake të kryera pas luftës [1992-5],” thotë ai.
“Është pikërisht e kundërta – bashkësitë fetare janë më të shqetësuara për unitetin e besimtarëve se sa për mbështetjen për ndonjë parti politike specifike,” tha ai.
Gjithsesi, ai theksoi se “çdokush që neglizhon ndikimin e religjioneve në politikë zakonisht e ka gabim.”
Ka tri religjione kryesore në Bosnjë. Muslimanët përbëjnë rreth 40 për qind të popullsisë, Orthodoksit zënë 31 për qind ndërsa Katolikët kanë 15 për qind.
Puhalo tha se ndryshimi i natyrës së politikës në vend ka prekur edhe mënyrën se si grupimet fetare ndërveprojnë me politikanët.
“Për herë të parë ne kemi një situatë ku të gjitha partitë flasin për të njëjtat gjëra, premtojnë të njëjtat gjëra dhe kanë të njëjtat ideologji,” tha ai.
“Bashkësitë fetare po tregohen të kujdesshme në mënyrë që mbështetja e tyre të mos jetë tepër vulgare. Mbështetja e tyre nuk është thelbësore, por është një element i rëndësishëm për suksesin në politikë.”
