Historiani më i shquar i Maqedonisë së periudhës Jugosllave dhe viteve të para të pavarësisë së vendit, Ivan Katardziev, mohoi pretendimet se ai ishte një informator i policisë sekrete të komunizmit.
Katardziev, që është akuzuar nga Komision shtetëror i Lustracionit për spiunim të studentëve për llogari të regjimit komunist në vitet 1950, mohon pretendimet dhe këmbëngul se ai ishte personi që policia kishte nën vëzhgim në atë kohë.
“Nuk kam bashkëpunuar kurrë me policinë dhe nuk kam lidhje me atë që është paraqitur si provë [përpara Komisioni të Lustracionit]. Ky lustracion më kujton inkuizicionin mesjetar,” tha për mediat Katardziev, i cili është në fund të moshës 80-vjeçare.
“Përkundrazi, gjatë periudhës 1955-1960, unë isha nën presionin e vazhdueshëm të policisë,” tha ai.
Komisioni i Lustracionit, një zyrë shtetërore e ngarkuar për zbulimin e bashkëpunëtorëve me policinë sekrete të ish-Jugosllavisë, deklaroi në fillim të javës se Katardziev ishte një informator.
Komisioni tha se pas rishikimit të arkivave të klasifikuara të policisë, arriti në përfundimin se Katardziev po spiunonte studentët që vinin nga Maqedonia Pirin që është sot Bullgaria, kur ai ishte kreu i Librarisë Universitare në Shkup dhe Zyrës së Diasporës, po ashtu edhe sekretar i Instituti Kombëtar Maqedonas të Historisë.
Një dokument i koduar me emrin ‘Karakteristik’ citon se ai u përdor si një informator që prej janarit 1950 për të kontrolluar studentët me origjinë nga Pirini i Maqedonisë. Citohet gjithashtu se ai “është i mirë si informator por nuk mund të përdoret plotësisht si një anëtar i KPJ [Partisë Komuniste në Jugosllavi], shkroi komisioni në vendimin e tij.
Katardziev megjithatë këmbënguli se vendimi mbështetej mbi një informacion fals.
“E vetmja gjë që është e vërtetë është se si kreu i Zyrës së Diasporës, duhej të hartoja raporte te autoritetet prej pozicionit që kisha,” tha ai.
Maqedonia po ndjek hapat e shumë shteteve ish-komuniste që kanë përdorur ligjet e lustracionit si një mënyrë për të adresuar padrejtësitë e persekutimeve me motive politike.
Njerëzit e demaskuar nga komisioni shtetëror nuk kanë të drejtë të mbajnë pozicione zyrtare.
Që kur Komisioni i Lustracionit filloi punën në 2009, ka shqyrtuar mbi 29 mijë dosje personale dhe ka zbuluar më shumë se 140 njerëz që pretendohet se kanë bashkëpunuar me policinë e periudhës komuniste të Jugosllavisë apo që kanë urdhëruar survejim të të tjerëve për arsye ideologjike.
Por që kur ka nisur, procesi është përballur me kundërshtim.
Shumë OJQ të të drejtave të njeriut dhe opozita kanë argumentuar se është keqpërdorur për të shinjestruar kritikë të qeverisë. Në vitin 2012, opozita largoi dy nga anëtarët e saj nga komisioni në shenjë proteste.
Katardziev, i cili ka lindur në Bullgarinë Perëndimore të sotme në vitin 1926, është një autor i shquar në historinë e vendit.
Në vitet e shkuara, ai ka kundërshtuar publikisht tendencën e partisë në qeverisje VMRO DPMNE për të rehabilituar disa revolucionarë të periudhës otomane, të cilët ishin në listën e zezë të Jugosllavisë Komuniste për shkak se ishin shumë pranë kauzës bullgare.
Pavarësisht se Bullgaria ia njeh pavarësinë Maqedonisë, nuk e ka njohur gjuhën maqedonase si të ndarë nga ajo bullgare.
Shumë historianë bullgarë nuk kanë arritur ta njohin identitetin kombëtar maqedonas si të ndarë nga ai bullgar. Këndvështrimet e kundërta historike kanë krijuar përçarje në marrëdhëniet bilaterale mes dy vendeve.
Katardziev i tha medias lokale se nuk ka qëllim të ngrejë një ankesë administrative në gjykatë rreth vendimit të komisionit.
