Pasi kryeministri i ri Albin Kurti akuzoi presidentin Thaçi se kishte dëmtuar sovranitetin e Kosovës duke nënshkruar një marrëveshje të fshehtë me NATO-n në vitin 2013, Thaçi dhe ish-kryetari i parlamentit Kadri Veseli e kanë akuzuar Kurtin se po vë në rrezik marrëdhëniet jetike të vendit me aleancën e Atlantikut.
Politikanët kosovarë vazhduan të shkëmbenin akuza të mërkurën në lidhje me një marrëveshje sekrete të vitit 2013 me NATO-n, e cila imponoi kufizime në lirinë e veprimit të forcave të sigurisë, sidomos në veriun me shumicë serbe.
Ish-kryeministri Ramush Haradinaj të mërkurën këmbënguli se ai nuk kishte vërejtur limite të tilla kur ai drejtonte qeverinë, duke thënë se Forca e Sigurisë së Kosovës, FSK, kishte “një mandat të plotë në të gjithë territorin e Kosovës, pa asnjë kufizim”.
Pretendimi i Haradinaj erdhi si përgjigje e një letre të dërguar nga kryeministri i ri, Albin Kurti, kryetares së parlamentit, e cila detajonte një “marrëveshje të fshehtë”, e cila dyshohet se ishte bërë në prill 2013 nga kryeministri i atëhershëm Hashim Thaçi, tani president i Kosovës, me Sekretarin e Përgjithshëm asokohe të NATO-s, Anders Fogh Rasmussen.
Marrëveshja garantonte se FSK-ja “do të ndërmerrte një mision në veri të Kosovës vetëm duke u miratuar më parë nga KFOR-i”.
Kurti i tha të mërkurën kryetares së parlamentit Vjosa Osmani se Thaçi kishte shkelur detyrat e tij kushtetuese duke u pajtuar fshehurazi për kufijtë e sovranitetit të Kosovës dhe se tani kishte baza për ta shkarkuar atë nga presidenca.
Megjithatë, një zyrtar i NATO-s tha për BIRN se, pavarësisht nga ndonjë marrëveshje e tillë e fshehtë e bërë në vitin 2013, FSK-ja do të duhej të informonte KFOR-in për çdo veprim të planifikuar në veriun e Kosovës, kjo bazuar në një rezolutë të Kombeve të Bashkuara të vitit 1999.
“Bazuar në Rezolutën 1244 të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara, çdo lëvizje e FSK-së në pjesën veriore të Kosovës kërkon njoftim paraprak dhe pajtim nga Komandanti i KFOR-it”, përmendi zyrtari i NATO-s, duke iu referuar rezolutës së Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara që autorizonte operacionin paqeruajtës në Kosovë.
Sipas Haradinajt, një ligj për FSK-në i miratuar nga Kosova në dhjetor 2018 i zgjeronte kompetencat e FSK-së.
Ai tha se një letër që ai i dërgoi Sekretarit të Përgjithshëm Jens Stoltenberg, e ftonte NATO-n të nënshkruante një protokoll të ri operacional për KFOR-in, “këtë herë pa kufizime territoriale për FSK-në”, shkroi Haradinaj në postimin e tij në Facebook.
Megjithatë, përgjigjja që NATO i dërgoi BIRN sugjeron se ky protokoll i ri nuk u nënshkrua kurrë dhe kështu që nuk mund të konsiderohej funksional.
“Për 20 vjet, paqja dhe stabiliteti në Kosovë kanë qenë përparësi për NATO-n”, tha i njëjti zyrtar i NATO-s për BIRN, duke konfirmuar se letra e prillit 2013 midis Thaçit dhe NATO-s thjesht konfirmonte mandatin ekzistues të KFOR-it.
“Mandati ynë nuk ka ndryshuar dhe ne do të vazhdojmë misionin tonë paqeruajtës”, shtoi zyrtari.
Gjatë vizitës së tij në Uashington, presidenti Thaçi iu përgjigj sulmeve nga ana e Kurtit në lidhje me marrëveshjen e dyshuar sekrete me NATO-n, duke thënë se kritikat e tij ndaj aleancës ishin shumë ta pavenda.
“Nuk është me vend të dëmtojmë partneritetin tonë strategjik me SHBA-në, NATO-n dhe Bashkimin Europian. Mbi të gjitha, ne jemi të bekuar që kemi një interes të ri dhe konkret të Shteteve të Bashkuara në Kosovë”, tha ai.
“Kosova është e bekuar që ka NATO-n në Kosovë dhe ky partneritet do të përparojë derisa Kosova të bëhet pjesë e NATO-s. Një shqetësim për Kosovën duhet të jetë paranoja për NATO-n dhe jo prania e NATO-s”, shtoi Thaçi.
Ish-kryetari i parlamentit Kadri Veseli i dënoi gjithashtu veprimet e Kurtit si të dëmshme për partneritetin thelbësor me NATO-n.
“Është shqetësuese që për herë të parë një kryeministër i Kosovës i cilëson marrëveshjet me NATO-n si në kundërshtim me interesat e Kosovës”, tha ai në Facebook, duke e përshkruar NATO-n si “një garanci për sovranitetin dhe integritetin e Kosovës” kundër “agresivitetit dhe kërcënimeve të Serbisë”.
Disa ekspertë e kanë mbrojtur Kurtin, duke thënë se ligji për FSK-në anulon çdo marrëveshje të fshehtë, e cila në vetvete nuk mund të jetë juridikisht detyruese për shkak të mos ratifikimit nga parlamenti.
BIRN pyeti Rrahman Ramën, gjeneral lejtnantin e FSK-së, për mendimin e tij, por ai nuk pranoi të komentojë mbi këtë çështje.
