Nisma për krijimin e një klubi leximi në mjediset e bibliotekës publike të Durrësit nuk e fsheh dot përpjekjen e pafryt të institucioneve vendore për t’iu shmangur kërkesave qytetare që dëshirojnë ngritjen e një godine të re për “portën e dijes”, siç e quajnë rëndom atë në takimet jubilare.
Biblioteka e qytetit aktualisht ndodhet në të njëjtën vilë private dykatëshe në të cilën u themelua në shtator të vitit 1945.
Prej vitesh godina që ka një sipërfaqe të shfrytëzueshme prej vetëm 357 metra katrore, i është rikthyer ish-pronarit, aktualisht qiramarrës.
78 vjet pas krijimit të bibliotekës, popullsia e Durrësit është 30-fishuar, por mjediset për lexim, si dhe për sistemimin e librave mbeten po ato të fundit të luftës së dytë botërore.
Pra, qyteti i dytë për nga popullsia i vendit nuk ka një bibliotekë.
Kjo i ndodh qytetit antik, ku prania e bibliotekave, sipas historikut të institucionit, dokumentohet që në fillim të erës së re.
Ndërkaq moria e ndërtimeve shumëkatëshe, nuk i ka lënë vend krijimit të një hapësire të re për librat dhe lexuesit.
Drejtuesit lokalë kanë gjetur një formë tjetër për ta justifikuar vonesën ndërtimin e biblioteke të re, çka e kanë bërë prej kohësh qytetet e tjerë kryesore të vendit.
Ata i janë bashkuar një nisme qytetare, që synon afrimin e të rinjve te libri.
Në një nga ditët e fundjavës së kaluar, ky grupim shpalli në mjediset e bibliotekës krijimin e klubit të leximit që do të mbajë emrin e shkrimtarit, përkthyesit, regjisorit “Nderi i Kombit”, Gjergj Vlashi.
Lajmin e ka bërë të ditur kryetarja e bashkisë së qytetit në cilësinë e një prej të pasionuarve të librit, duke shkruar në rrjetet sociale se “qëllimi i krijimit të këtij Klubi është afrimi i lexuesve edhe më shumë me librin, shkëmbimi i eksperiencave dhe mendimeve mbi letërsinë dhe më gjerë”.
Në fushatat elektorale të këtij shekulli, kandidatët kanë premtuar rregullisht ngritjen e një biblioteke të re, si dhe të kinemasë së munguar.
Megjithëse intelektualët dhe mediat kanë propozuar disa herë ndërtimin e një bibloteke të re në truallin shtetëror të ish-klubit të portit, apo në katet e para të pallateve të shumta, që marrin leje ndërtimi në qendër të Durrësit gjithçka ka mbetur si në gjysmën e parë të shekullit të kaluar.
Ishte koha, kur siç tregojnë ata që e njohën nga afër, Gjergj Vlashi, emrin e të cilit do të mbajë Klubi i ri kulturor, përveçse të shkruante dhe të përkthente filloi të lexonte nga 100 faqe në ditë çka e vijoi në të gjithë jetën e tij të gjatë dhe plot krijimtari: 45 vepra të botuara dhe 100 premiera varieteje.
Gjergj Vlashi (1928 – 2020) ishte një nga frekuentuesit më të rregullt të bibliotekës së qytetit, por në të njëjtën kohë në apartamentin prej 68 metra katrore ai krijoi bibliotekën personale me 7 mijë tituj librash, një pikë referimi për shkrimtarët më të njohur të vendit.
Ky është edhe shembulli që në fillim institucionet duhet të mendojnë për të ndërtuar “shtëpinë e librit”, pra bibliotekën. Më pas shoqatat, lidhja e shkrimtarëve apo klubet e leximit mbërrijnë vetiu, si një nevojë bashkëbisedimi e njerëzve që merren me librat, lexues apo shkrimtarë e poetë qofshin.
