Studimi i Fondacionit SOROS për krimin e organizuar shqiptar vlerëson se në Shqipëri kalojnë çdo vit 25 ton heroinë dhe 30 ton kokainë, me destinacion tregjet e Europës Perëndimore.
Rrjetet shqiptare të krimit të organizuar, të njohura për historinë e tyre në trafikun e heroinës po zhvendosen drejt tregut të kokainës në pesë vitet e fundit. Për shkak të këtij ndryshimi, Shqipëria po kthehet në një “portë” të kokainës për Europën Perëndimore, së bashku me Spanjën, Holandën dhe Belgjikën.
Ky është vlerësimi i të parit studim për krimin e organizuar në Shqipëri, i cili është realizuar nga Fondacioni SOROS dhe u prezantua të mërkurën në Tiranë nga studiuesit Fabian Zhilla dhe Besfort Lamallari.
Për të analizuar metamorfozën e krimit të organizuar shqiptar ndër vite, studiuesit kanë realizuar 44 intervista me ekspertë të fushës si dhe kanë shfrytëzuar dokumente të hetimeve apo raporte të organizatave ndërkombëtare.
Të dhënat e mbledhura sugjerojnë se trafiku i drogës dominon në aktivitetin e grupeve kriminale shqiptare, të cilët veprojnë brenda dhe jashtë vendit. Studimi vlerëson se përmes territorit shqiptar kalojnë çdo vit nga Lindja në Perëndim 20-25 ton heroinë dhe rreth 30 ton kokainë.
Krimi i organizuar shqiptar ka shfrytëzuar pozicionin gjeografik të vendit dhe kërkesën në rritje për drogë në vendet e Europës Perëndimore, duke forcuar pozitat në këtë aktivitet përballë organizatave kriminale ndërkombëtare.
Studimi thekson se krimi i organizuar ka shfrytëzuar gjithashtu dobësinë e agjencive ligjzbatuese dhe lidhjet me individë të korruptuar brenda këtyre agjencive, për të dominuar në trafikun e drogës.
Drejtori i Përgjithshëm i Policisë së Shtetit, Artan Didi vlerësoi studimin dhe kërkoi më shumë pavarësi në luftën kundër krimit të organizuar.
“Ka një rreth vicioz në debatin se kush duhet ta udhëheqë luftën kundër krimit të organizuar; politika apo institucionet. Zgjidhja duhet gjetur tek institucionet e zbatimit të ligjit dhe pavarësia e tyre,” tha Didi.
Trafiku i drogës
“Grupet kriminale shqiptare kanë marrë role drejtuese në trafikun e kokainës në BE,” vlerëson studimi. “Shqipëria nuk shërben vetëm si pikë hyrëse, por edhe si depo magazinimi për drogën që trafikohet drejt Perëndimit,” thuhet më tej.
Duke iu referuar raporteve të ndryshme, studimi ka identifikuar linjat e trafikut të heroinës dhe kokainës që kalojnë nga Shqipëria dhe përqendrimin e grupeve të krimit të organizuar në Tiranë, Fier, Durrës dhe Vlorë.
“Kohët e fundit, grupet kriminale shqiptare kanë vendosur lidhje të drejtpërdrejta me kartelet e trafikut të kokainës në Peru, Ekuador, Kolumbi dhe Meksikë,” thuhet në raport.
Kokaina mbërrin në Shqipëri përmes tre rrugëve; nga portet e Spanjës dhe Holandës, nga vendet e BE-së për tregun e brendshëm dhe nga e njëjta rrugë si heroina, me bazë Turqinë.
Në Shqipëri, raporti identifikon qytetin e Fierit si bazë për përpunimin e kokainës dhe portin e Vlorës, si pikë të nxehtë prej nga droga transportohet me anije drejt Italisë.
Në vlerësimin e riskut për trafikun e drogës në Shqipëri, studimi rendit bashkëpunimin e krimit të organizuar me individë të korruptuar brenda institucioneve që kanë për detyrë të luftojnë këtë fenomen.
“Grupet kriminale të trafikut të drogës kanë vendosur lidhje të qëndrueshme me individë të korruptuar brenda agjencive ligjzbatuese. Mendohet të ketë organizata kriminale me një numër të madh anëtarësh, të cilët kanë qenë ish-funksionarë të institucioneve shtetërore,” thuhet në studim.
E ndërsa trafiku i drogës gjeneron pjesën më të madhe të parave për krimin e organizuar, jashtë vëmendjes nuk mbeten edhe aktivitete të tjera kriminale si trafiku i qenieve njerëzore, trafiku i armëve, gjobëvëniet apo vrasjet me pagesë.
Studimi voluminoz i SOROS-it për krimin e organizuar mbyllet me 12 rekomandime për luftën kundër krimit të organizuar në vend. Sipas tij, një reformë gjithëpërfshirëse në institucionet përgjegjëse, e shoqëruar me bashkëpunimin e ngushtë mes Policisë, SHISH-it dhe Prokurorisë mund të japë rezultate më të mira në luftën kundër krimit të organizuar.
