Parlamenti i Maqedonisë të hënën pritet të bëjë thirrje zyrtarisht për mbajtjen e një referendumi për marrëveshjen historike të emrit me Greqinë, i cili duhet të mbahet jo më vonë se 30 shtatori.
Një thirrje zyrtare për një referendum në Maqedoni, e mbështetur nga deputetët e shumicës qeverisëse, por gjithashtu ndoshta edhe nga disa deputetë të opozitës, do t’i dorëzohet zyrtarisht të hënën kryetarit të parlamentit, Talat Xhaferi, i cili pritet ta vendosë atë në votim në një seancë plenare.
Një zyrtar i lartë i qeverisë tha për BIRN të dielën se shumica do të lërë hapësirë për një marrëveshje të mundshme të minutës së fundit me partinë kryesore opozitare VMRO DPMNE, në mënyrë që ata të bëjnë thirrje së bashku që votuesit të marrin pjesë në referendum, duke rritur kështu shanset e suksesit.
“Megjithatë, kjo mundësi do të skadojë ndoshta nesër (e martë) pasi nuk kemi ndërmend ta shtyjmë referendumin akoma më tej,” tha zyrtari, në kushte anonimiteti.
Gjatë dy javëve të fundit, qeveria e kryeministrit Zoran Zaev dhe partia kryesore e opozitës, e udhëhequr nga Hristijan Mickovski, parashtruan disa nga pakënaqësitë kryesore në lidhje me plebishitin, suksesi i të cilit është çelësi për rrugën euroatlantike të Maqedonisë.
Si rezultat, parlamenti javën e kaluar, pas disa javësh të një bllokade nga ana e opozitës, më në fund caktoi anëtarët e komisionit zgjedhor që do të ngarkohen me mbajtjen e referendumit.
Por opozita ende e kundërshton pyetjen e referendumit, e cila ka gjasa të jetë: “E mbështesni anëtarësimin e Maqedonisë në BE dhe NATO duke pranuar marrëveshjen me Greqinë?”
Opozita këmbëngul që pyetja duhet të jetë më e thjeshtë dhe se marrëveshja “e emrit” me Greqinë nuk duhet të lidhet me ofertat e anëtarësimit të vendit në BE dhe NATO.
“Pyetja duhet të jetë e kuptueshme, e thjeshtë… Ajo duhet të citojë: “A e mbështesni apo e kundërshtoni marrëveshjen me Greqinë e cila parashikon ndryshimin e emrit?” tha të dielën për Radio Europa e Lirë zv/kryetari i VMRO DPMNE Aleksandar Nikolovski.
Opozita e ka kundërshtuar ashpër marrëveshjen me Greqinë, duke e quajtur atë një akt tradhtie, pasi ajo përfshin ndryshimin e emrit të vendit.
Por vëzhguesit thonë se pjesëmarrja e opozitës mund të jetë vendimtare për suksesin e referendumit, edhe nëse ata kundërshtojnë marrëveshjen “e emrit”.
Pa të, shumë vëzhgues thonë se do të jetë shumë e vështirë të arrihet një pjesëmarrje prej më shumë se 50 për qind e të gjithë votuesve, që është pragu i vendosur.
Një synim kryesor i marrëveshjes me Greqinë, nënshkruar më 17 qershor, është të sigurojë që Greqia t’i japë fund bllokadës së saj të gjatë të anëtarësimit të Maqedonisë në NATO dhe BE.
Sipas marrëveshjes, Maqedonia ra dakord të ndryshojë emrin e saj në Republika e Maqedonisë së Veriut, ndërsa Greqia ra dakord të heqë veton për integrimin e Maqedonisë në BE dhe NATO.
Megjithatë, që marrëveshja të vihet plotësisht në zbatim, maqedonasit duhet të tregojnë se e mbështesin atë në një referendum.
