Një gjykatës i procedurës paraprake në Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë hodhi poshtë kërkesat për lirim nga ish-presidenti Hashim Thaçi dhe tre të pandehurit e tjerë në pritje të gjykimit të tyre për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit.
Një gjykatës në Dhomat e Specializuara të Kosovës, të cilat u krijuan për të gjykuar ish-guerilasit e Ushtrinë Çlirimtare të Kosovës, UÇK, për krime lufte dhe paslufte, ka vendosur që Hashim Thaçi dhe tre të pandehurit e tjerë, Kadri Veseli, Rexhep Selimi dhe Jakup Krasniqi, duhet të qëndrojnë në paraburgim në Holandë.
Vendimi u mor më 22 janar, por u bë publik vetëm të mërkurën.
Thaçi, drejtori politik i UçK-së gjatë kohës së luftës, ka qenë në paraburgim që nga 5 nëntori, kur dha dorëheqjen si president i Kosovës dhe u dorëzua në gjykatë, pas konfirmimit të një aktakuze që e akuzonte atë për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit.
Ekipi mbrojtës i Thaçit argumentoi se lirimi i tij ishte i merituar për shkak të sjelljes së tij gjatë 22 viteve të fundit, duke përfshirë rolin e tij në krijimin e Dhomave të Specializuara të Kosovës dhe bashkëpunimin e tij me zyrtarë.
Megjithatë, gjykatësi i procedurës paraprake Nicolas Guillou arriti në përfundimin se ekzistonte rreziku që nëse lirohej, Thaçi mund të “largohej, të pengonte mbarëvajtjen e procedurave ose të kryente krime të mëtejshme kundër atyre që perceptoheshin se ishin në kundërshtim me UÇK-në, përfshirë dëshmitarët që siguruan ose mund të sigurojnë provat në çështje dhe/ose duhet të dalin para Dhomave të Specializuara”.
Gjykatësi dha të njëjtat arsye edhe për mohimin e lirimit të përkohshëm të të bashkëpandehurve të Thaçit, të cilët janë gjithashtu ish-figura të larta të UÇK-së që pas luftës u bënë politikanë në Kosovë.
Në rastin e Thaçit, mbrojtja pretendoi se ai do të pajtohej me çdo kusht të vendosur për lirimin e tij.
Por gjykatësi Guillou arriti në përfundimin se asnjë kufizim shtesë nuk mund të kufizonte “aftësinë e z. Thaçi për të komunikuar, përmes ndonjë mjeti jo-publik, me komunitetin e tij ose rrjetin mbështetës”.
Gjykatësi shpjegoi se “është përmes një komunikimi të tillë që z. Thaçi mund të nxisë, të ndihmojë ose të përfshijë të tjerë në kanosjen ose dëmtimin e atyre që perceptohen se janë kundër UÇK-së”.
Ai arriti në përfundimin se çdo kusht i vendosur për lirimin e Thaçit “do të zvogëlonte në mënyrë të pamjaftueshme rreziqet e pengimit të procedurave të Dhomat e Specializuara ose të kryerjes së krimeve të mëtejshme”.
Thaçi dhe tre të pandehurit e tjerë akuzohen për një sërë krimesh lufte dhe krimesh kundër njerëzimit duke përfshirë ndalime të paligjshme, tortura, vrasje, zhdukje me forcë dhe persekutim nga të paktën marsi 1998 deri në shtator 1999.
Aktakuza pretendon se ata ishin pjesë e një “ndërmarrje të përbashkët kriminale” që synonte të merrte nën kontroll Kosovën “përfshirë duke kanosur në mënyrë të jashtëligjshme, keqtrajtuar, kryer dhunë dhe duke eliminuar ata që i konsideronte si kundërshtarë”.
Shumica e krimeve në aktakuzë pretendohet se u kryen në qendrat e paraburgimit të UÇK-së në Kosovë dhe Shqipëri.
Të katërt janë vetëdeklaruar të gjithë të pafajshëm.
Dhomat e Specializuara të Kosovës u krijuanpër të gjykuar krime të pretenduara të kryera gjatë dhe menjëherë pas luftës së Kosovës nga viti 1998 deri në vitin 2000. Ato janë pjesë e sistemit gjyqësor të Kosovës, por të vendosura në Holandë dhe përbëhen nga staf ndërkombëtar.
Ato u ngritën nën presionin e aleatëve perëndimorë të Kosovës, të cilët druheshin se sistemi i drejtësisë i Kosovës nuk ishte aq i fortë sa të gjykonte çështje që kishin të bënin me UÇK-në dhe të mbronte dëshmitarët nga ndërhyrja.
E ashtuquajtura “Gjykata Speciale” nuk shihet me sy të mirë nga shqiptarët e Kosovës, të cilët e konsiderojnë atë si një fyerje të luftës së UÇK-së për çlirim nga sundimi serb.
