Tetë statuja të reja u vunë në kryeqytetin maqedonas për të shënuar Ditën e Pavarësisë së Maqedonisë, si pjesë e rikonstruktimit masiv “Shkup 2014” të mbështetur nga qeveria.
Statuja të mëdha bronzi të revolucionarëve të kohës otomane janë vendosur në një nga bulevardet kryesor të Shkupit, Goce Delcev – ku janë shtuar edhe me prurjet më të reja të statujave të ngritura si pjesë e shndërrimit urban “Shkup 2014”.
Statujat e Gjorgi Sugarev, Nikola Petrov Rusinski dhe Pere Tosheve mbi kuaj u vendosën pranë Bibliotekës Kombëtare dhe Baletit Maqedonas, ndërsa një statujë e Nikola Lazarov, i njohur si Kjoseto, u ngrit përballë gjykatës së krimeve të Shkupit.
Në hyrjen lindore të autostradës së Shkupit, u vu një statujë e gjeneralit të partizanëve në Luftën e Dytë Botërore, Mihajlo Apostolski.
Të pestë monumentet janë pjesë e një donacioni nga një OJQ e panjohur me bazë në Shkup, e quajtur Lidhja e Bashkimit Shpirtëror të Setincit, Popadincit dhe Krushoradit.
Në mesin e korrikut, shumica drejtuese e këshillit bashkiak të Shkupit i dha dritën jeshile pesë përmendoreve të reja, por opozita tha se dyshonte mos OJQ-ja ishte një front qeveritar, i projektuar për të mbuluar gjurmët e parave. Kostoja e ndërtimeve mbetet e panjohur.
Edhe qendra e Shkupit u pasurua me tre monumente të reja.
Një prej tyre, pranë kishës së Shën Nënës së Perëndisë, përshkruan Shën Lidian si e konvertuara e parë e dokumentuar e krishterimit në Europë.
Rreth 100 metra më tutje, përballë Shtëpisë Kombëtare të Baletit, një seri e nëntë muzave, që përshkruhen si perëndesha të frymëzimit në letërsi, shkencë dhe arte, u vendosën së bashku me dy luanë. Ato janë pjesë e një kolonade të quajtur Maqedonia e Pavarur.
Në anën tjetër të lumit Vardar, pranë zyrave qendrore të Telekomit Gjerman, u ngrit një statujë e Nexhat Agolit, një ministër etnik shqiptar në qeverinë e parë maqedonase të vitit 1945. Statuja është pjesë e një marrëveshje të mëparshme të dy partive qeverisëse për të përfshirë disa personalitete etnike shqiptare në rindërtimet në Shkup.
I projektuar për të ndryshuar pamjen e qytetit të lënë pas dore dhe i frymëzuar nga stili arkitekturor i antikitetit klasik, Shkup 2014 ka vendosur deri më tani rreth 60 statuja të larta prej bronzi dhe mermeri, ndërsa të tjera do ta pasojnë.
Të vendosura përgjithësisht në zonën qendrore të qytetit, ato që bien më shumë në sy janë dy statujat 30 metra të Aleksandrit të Madh dhe babait të tij, Filipit, një hark triumfi dhe një kolonadë të madhe me një obelisk në qendër.
Projekti parashikon gjithashtu ndërtimin e më shumë se 20 ndërtesave të tjera, përfshirë muze, teatrot, hollet koncertore, hotele dhe zyra administrative, ndërtimi i të cilave në shumicën e rasteve ka përfunduar ose është në proces.
Që kur u zbulua, projekti shkaktoi shumë polemika.
Kritikët ankohen për stilet artistike, koston e punës dhe transparencën e kontratave të dhëna te arkitektët dhe dizenjuesit. Disa mendojnë se një vend i varfër si Maqedonia duhet t’i shpenzojë burimet e saj të pakta me më shumë kujdes.
