Maqedonia është në kërkim të punësimit të më shumë nëpunësve civil që vijnë nga radhët e pakicave etnike në përpjekje për të përmbushur kushtet e marrëveshjes së paqes të nënshkruar në vitin 2001, e cila i dha fund konfliktit të armatosur me rebelët shqiptarë.
Sekretariati qeveritar për mbarëvajtjen e Marrëveshjes së Ohrit për Paqe të vitit 2001, që parashikon prezantim të barabartë etnik në zyrat shtetërore, ka bërë një kërkesë të re për 150 vende pune për minoritetet etnike – megjithatë shumë prej të punësuarve aktual nuk janë caktuar në punë reale.
Në buxhetin e vitit të ardhshëm, Maqedonia planifikon gjithashtu të ngrejë shumën e zërave për pagat e nëpunësve civil të minoritetit etnik në 11 milionë euro, 1.9 milionë euro më shumë se ky vit.
Sipas Marrëveshjes së Ohrit, që i dha fund një konflikti 6-mujor në vend, Maqedonia duhet të rrisë numrin e nëpunësve civil të minoritetit etnik në përpjekje për të prezantuar numrin e tyre real në vend. Kjo ndikon përgjithësisht në minoritetin më të madh në vend, te shqiptarët etnik, të cilët përbëjnë një të katërtën e popullatës dhe kanë qenë pak të prezantuar në sektorin publik prej vitesh.
Por zëvendës Kryeministri që është në krye të mbarëvajtjes së marrëveshjes, Musa Xhaferi, pranoi se punonjësit e punësuar së fundmi po marrin paga, por nuk po bëjnë punë reale, megjithatë ai refuzoi të japë shifra.
“Disa prej tyre janë ende në sekretariat, në pritje të caktimit në pozicione reale pune. Por disa janë caktuar tashmë në institucione të tjera si në financë, kulturë, edukim… megjithatë ata po llogariten ende si punonjës të sekretariatit për shkak të procedurave administrative të ndërlikuara,” tha Xhaferi.
Ai u zotua se do të hartonte një raport përpara fundit të këtij viti për të treguar, mes të tjerave, numrin e saktë të punonjësve të minoritetit të cilët nuk janë caktuar në punë dhe që praktikisht nuk bëjnë asgjë për të merituar pagat.
Çështja e punonjësve minoritar të pacaktuar me punë është një nga mangësitë që shfaqet në raportin e progresit të Maqedonisë të bërë nga Komisioni Europian.
Në raportin e fundit të nxjerrë në vjeshtën e vitit 2013, Komisioni theksoi se trendi i “punësimit sasior” të nëpunësve të pakicave në administratë vazhdon, pa i kushtuar rëndësi nevojave reale të institucioneve shtetërore dhe aftësisë së tyre për të absorbuar punësime të reja.
Një profesor i drejtësisë në Universitetin FON, Mersel Biljali, ish-legjislator me etni shqiptare në parlament, tha së fundmi për BIRN se skema e punësimit të pakicave nuk po rekrutonte njerëz të kualifikuar.
“Është kthyer në një mekanizëm të punësimit të pakualifikuar për aktivistët e partisë dhe ushtarët. Njerëzit e aftë po lihen pas dore,” tha Biljali.
Të dhëna nga Zyra e Avokatit të Popullit ndërkohë tregojnë se Maqedonia është ende larg qëllimeve të punësimit të pakicave. Përqindja e një viti më parë të shqiptarëve të punësuar në shërbimin civil ishte 19 për qind, larg prej 25 për qind që duhet të jetë, gjë që pasqyron numrat e shqiptarëve në popullatën e Maqedonisë.
Megjithatë kjo tregon për progres që nga dekada e shkuar. Vlerësohet se përqindja e nëpunësve civil shqiptarë në vitin 2001, gjatë konfliktit të armatosur, ishte vetëm 7 për qind.
