Zyrtarja amerikane jep alarmin për tendencat autokratike të shumë qeverive në rajonin tonë.
Ndihmës Sekretarja e Shtetit për Europën dhe Euroazinë në Departamentin e Shtetit të SHBA-ve (ekuivalenti i Ministrisë së Jashme), mbajti një fjalim të ashpër kundër disa qeverive të Europës Lindore të cilat, sipas saj, po rrëshqasin drejt “demokracisë joliberale”, po godasin dhe demonizojnë shoqërinë civile, po bëjnë hapa pas në demokraci si dhe janë të zhytura në korrupsion.
Në një fjalim të mbajtur më 2 tetor mbi situatën e sigurisë në zonën e Aleancës së Atlantikut të Veriut, Nuland tha se për Europën Lindore ka shumë kërcënime të brendshme ndaj demokracisë dhe lirisë, dhe se këto janë po aq shqetësuese sa kërcënimet e jashtme nga Rusia apo nga terrorizmi islamik ndërkombëtar.
“Nëpër të gjithë rajonin, kanceret e dyfishta të hapave prapa në demokraci dhe korrupsioni po kërcënojnë ëndrrën për të cilën shumë kanë punuar që nga viti 1989. Edhe ndërsa ata vjelin përfitimet e anëtarësimit në NATO dhe në BE, ne gjejmë udhëheqës në rajon që duket se i kanë harruar vlerat ku bazohen këto institucione,” tha Nuland.
“Për këto arsye, unë pyes [këta] udhëheqës: Si mund të flini nën çarçafin e Nenit 5 të NATO-s gjatë natës ndërsa gjatë ditës shtyni drejt “demokracisë joliberale”; duke rigjallëruar nacionalizmin, duke kufizuar median e lirë, duke demonizuar shoqërinë civile! I pyes pikërisht këta që mbrojnë zyrtarët batakçinj nga përndjekja [ligjore]; shmangin parlamentin kur i leverdis; apo i këpusin pazare të pista të cilat rrisin varësinë e vendeve të tyre nga një burim energjie pavarësisht politikës së shpallur të tyre për diversifikim” tha Nuland.
Disa vende në Europën Lindore apo në Ballkan janë bërë sinonim i termit “demokraci joliberale” për shkak se kanë zgjedhje, por këto zgjedhje fitohen nga e njëjta parti apo grupim njerëzish që kontrollojnë median dhe shtypin kundërshtarët duke përdorur metoda të paligjshme. Hungaria dhe Maqedonia janë shembujt më ilustrues të asaj që analistët politikë po i referohen si “demokraci joliberale”.
Nuland citoi gjatë fjalimit të saj një koment të presidentit Barack Obama i cili tha se qeveritë shtypëse kanë të përbashkët “praktikat më të këqija për të dobësuar shoqërinë civile”. Për SHBA-të, ekzistenca e regjimeve të tilla gjysmë-demokratike, të korruptuara dhe ku korrupsioni nuk ndëshkohet, krijon krisje në sigurinë kombëtare, lirinë dhe mirëqenien e tyre.
“Ne mund të jemi të fuqishëm vetëm atëherë kur mbrojmë pluralizmin politik, shoqërinë civile dhe të drejtën për të kundërshtuar brenda kufijve tanë; kur qeveritë tona janë të pastra, transparente dhe llogaridhënëse përballë popullit që i shërbejnë,” tha Nuland.
