Konventa Kombëtare Demokratike, DNC, e muajit të kaluar ka shtuar një entuziazëm në zgjedhjet presidenciale në SHBA. Pas vendimit historik të presidentit Joe Biden në korrik për t’u tërhequr nga gara (moment në të cilin në sondazhe po kryesonte Donald Trump), DNC-ja shënoi fillimin e një kapitulli të ri, me zv/presidenten Kamala Harris dhe guvernatorin e Minesotës, Tim Ëalz, i kanë dhënë energji të re bazës demokratike. Hareja e turmës ishte e dukshme.
Vrulli i ri i demokratëve i ka shtuar një avantazh dramatik fushatës ndërsa ajo hyn në muajt e saj të fundit. Si një ekonomist politik, megjithatë, prirem të përqendrohem në pikëpamjet e votuesve për ekonominë dhe, në lidhje me këtë, në ndarjen e thellë midis republikanëve dhe demokratëve për rolin e qeverisë në shoqëri – një ndryshim që, nëse Trump fiton, mund të ndryshojë trajektoren e Shteteve të Bashkuara për vitet në vijim.
Si fillim, shumë votues besojnë se kurthet e suksesit të Trump (duke përdorur rregullisht resortin e tij në Mar-a-Lago si sfond dhe duke frekuentuar njerëz si Elon Musk) do të thotë se ai është i fortë në ekonomi. Në fakt, Trump ka një histori të gjatë falimentimesh biznesi dhe aktualisht është i përfshirë në çështje ligjore që lidhen me akuza për mashtrim dhe më shumë.
Në të njëjtën kohë, votuesit priren të kundërshtojnë faktin se Biden mbikëqyri rimëkëmbjen e jashtëzakonshme ekonomike të Amerikës nga COVID-19. Ndërsa ekonomistët duartrokasin uljen e ndjeshme të inflacionit nën administrimin e tij, amerikani mesatar është më i shqetësuar për çmimet ende të ngritura. Kur po has vështirësi për të përballuar blerjen e produkteve ushqimore, mund të jetë e lehtë të harroni se ulja e madhe e taksave e Trump për të pasurit hodhi bazat për inflacionin duke rritur çmimet e aseteve dhe duke rritur kërkesën agregate.
Çdo të mërkurë në PS Politics, ne ndajmë një përzgjedhje të kuruar analizash origjinale mbi ngjarjet më të fundit dhe çështjet më të ngutshme që lidhen me politikën globale dhe marrëdhëniet ndërkombëtare.
Për të kuptuar politikat e taksave republikane – dhe axhendën e partisë më gjerësisht – është, megjithatë, e nevojshme të lihet pas ekonomia dhe të reflektohet mbi themelimin dhe historinë e mëvonshme të Amerikës, veçanërisht zhvendosjen e amerikanëve vendas dhe skllavërimin e afrikanëve. Pa këtë migrim të detyruar, SHBA-ja nuk do të ekzistonte në formën e saj aktuale.
Lëvizja për të drejtat civile e viteve 1960, e cila synonte të shpërbënte ndarjen racore, ishte relativisht e suksesshme në sigurimin e të drejtave të barabarta për pakicat dhe tejkalimin e trashëgimisë së skllavërisë. Megjithatë, disa etno-nacionalistë dëshirojnë të kthehen në një të kaluar kur të bardhët ishin në krye të hierarkisë sociale. Duke besuar se Trump është në pozicionin më të mirë për të ndihmuar në rikrijimin e kësaj Amerikë, ata janë dyndur drejt Partisë Republikane.
Përpjekjet e Partisë Republikane për të reduktuar të drejtat civile janë në përputhje me qëndrimin e saj ndaj rolit të qeverisë. Demokratët, nga ana e tyre, e konceptojnë qeverinë si një organizim në shërbim të njerëzve, gjë që përfshin shtrirjen e dorës së ndihmës ndaj të pa favorizuarve dhe sigurimin e një rrjeti sigurie për ata në nevojë. Por republikanët besojnë se përballja me sfidat i detyron njerëzit të inovojnë dhe të krijojnë pasuri, dhe se përmirësimi i situatës përmes punës së palodhur dhe marrjes përsipër të rreziqeve është thelbësore për ndërtimin e një ekonomie konkurruese. Historia e zhvillimit ekonomik të SHBA-së sigurisht që pasqyron këtë frymë agjenturore. Sipas këtij këndvështrimi, mbrojtja e tepërt e shtetit si falja e kredive dhe veprimet afirmative në pranimet në kolegj minojnë efikasitetin dhe rritjen.
Gjykata e Lartë, e cila është e ngarkuar me mbrojtjen e të drejtave kushtetuese, është bërë arbitri për këto çështje përçarëse. Për shembull, Gjykata rrëzoi programin e faljes së huave studentore të Biden-it, i cili do të kishte anuluar qindra miliarda dollarë borxhe studentore. Në këtë rast, jam dakord me opinionin e shumicës, sepse tregjet e kredisë funksionojnë si një formë presioni ndaj studentëve për të shlyer borxhin, gjë që gjeneron përfitime shtesë për shoqërinë. Për këtë arsye, falja e kredisë duhet të jetë e disponueshme vetëm për huamarrësit që përjetojnë fatkeqësi të papritura.
Po kështu, unë besoj se veprimet afirmative në pranimet në universitet duhet të shfuqizohen përfundimisht, jo më pak se vënë në disavantazh grupet e tjera etnike. Por duke pasur parasysh efektet e vazhdueshme të ndarjes dhe diskriminimit në të kaluarën, dhe për shkak se veprimi afirmativ ka qenë një burim kaq i dukshëm i barazisë në SHBA, unë nuk jam dakord me vendimin e Gjykatës së Lartë të vitit 2023 për të refuzuar programet e pranimeve të bazuara te raca në universitetet amerikane. Fusha e lojës nuk është aspak e niveluar, gjë që e bën të parakohshme një lëvizje të tillë.
Sado që e kuptoj arsyetimin e Gjykatës së Lartë për këto çështje, nuk jam plotësisht dakord me vendimin e saj se Trump dhe ish-presidentë të tjerë kanë imunitet të gjerë nga ndjekja penale për akte zyrtare – veçanërisht, në rastin e Trump, nxitja e një kryengritjeje. Zgjedhja e një presidenti që refuzon të pranojë rezultatet e zgjedhjeve të lira dhe të ndershme do të rrezikonte demokracinë e SHBA-së dhe do të kërcënonte të sillte një periudhë trazirash kronike, ndoshta të dhunshme, politike.
Po aq e rëndësishme, zgjedhjet në SHBA më 5 nëntor do të kenë implikime globale. Diktatorët dhe autoritarët aspirantë në mbarë botën po shpresojnë për një fitore të Trump. Nëse dëshira e tyre plotësohet, të gjitha demokracitë mund të shndërrohen në një objektiv të lehtë.
Marrë me autorizim nga Project Syndicate, 2016. Ripublikimi mund të bëhet vetëm me lejen e Project Syndicate. The Choice Confronting American Voters
