Maria dhe Nikosi kanë probleme të ndryshme shëndetësore, por përdorin të njëjtin ilaç – Ozempic.
Maria, 60 vjeçe, e përdor atë për qëllimin e saj të deklaruar, për të trajtuar diabetin e saj të tipit 3, ndërsa Nikosi e përdor atë për ta ndihmuar atë të humbasë peshë. Ozempic nuk është miratuar si një ilaç për humbje peshe, por në internet po bëhet i njohur me shpejtësi si një i tillë dhe tani, në Greqi, diabetikët po hasin vështirësi për ta siguruar atë.
Maria, e cila, ashtu si Nikosi, kërkoi të identifikohej vetëm me emrin, thotë se duhet të falënderojë një mikeshën e saj farmaciste për faktin që mund të marrë ende në dorë Ozempic, edhe pse jo në dozën që mjeku i saj i ka përshkruar asaj gjatë dy viteve të fundit.
“E pata shumë të vështirë ta gjeja ilaçin, por për shkak se farmacistja është mikja ime, edhe në minutën e fundit ajo arrin të ma sigurojë injeksionin për muajin”, tha Maria për BIRN.
Përbërësi aktiv në Ozempic është semaglutide, i cili i ndihmon njerëzit me diabet të menaxhojnë sheqerin e tyre në gjak; semaglutide miratohet gjithashtu në doza më të larta për trajtimin e njerëzve obezë, por me emrin e markës Wegovy.
Wegovy nuk është i disponueshëm në Greqi dhe është në mungesë gjetkë. Ndërkohë, mediat sociale janë bërë të egra me pretendimet për vetitë e Ozempic për të reduktuar peshën, duke ulur sasitë e disponueshme për ata për të cilët ky medikament është prodhuar vërtet, si Maria, dhe duke tërhequr vëmendjen nga shteti.
“Dëgjova për këtë ilaçin dhe shkova te një mjek që njoh”, tha 39-vjeçari Nikos, i cili ka luftuar me peshën e tij prej vitesh. “Pas kryerjes së një kontrolli shëndetësor, më këshilluan të marr dozën 0.5 mg”, tha ai. Që kur filloi nëntë muaj më parë, Nikosi ka humbur 13 kilogramë.
Efekti anësor, megjithatë, është mungesa e dozave 0.5 dhe 0.25 mg, që do të thotë se Maria detyrohet të marrë 1 mg, dyfishi i dozës që i ishte përshkruar fillimisht.
“Kohët e fundit e kemi pasur të vështirë të gjejmë sasitë e nevojshme për të plotësuar nevojat e pacientëve, sepse ka pasur shumë raste që qytetarët kanë kërkuar ta blejnë këtë ilaç pa qenë pjesë e kategorisë së pacientëve për të cilët ky ilaç është menduar”, tha Dionysis Evgenidis, kreu i shoqatës farmaceutike në qytetin verior të Selanikut.
Në Selanik, kërkesa ka qenë veçanërisht e lartë nga turistët, për të cilët ilaçet në Greqi janë shpesh më të lira se gjetkë.
Diamantis Klimentidis, një farmacist klinik në Selanik dhe anëtar i bordit të Shoqatës Helenike të Praktikës Farmaceutike, tha se ndikimi te pacientët me diabet është “shumë i madh”, veçanërisht për ata që nuk mund të marrin asnjë ilaç tjetër.
“Pa shpërfillur faktin se obeziteti si sëmundje është një problem i rëndësishëm i shëndetit publik”, tha ai, “duhet të kuptoni se përdorimi jashtë etiketës i një bari me recetë për arsye estetike ose stili jetese – siç ndodh shumë shpesh – nuk është vetëm i paligjshëm, por edhe moralisht e dënueshme.”
Sensacion në internet
Interneti po gumëzhin nga pretendimet se Ozempic ka ndihmuar një sërë personazhesh të famshëm të humbin peshë, megjithëse shumë nga të përmendurit e kanë mohuar ta kenë përdorur ndonjëherë atë. Ylli muzikor Robbie Williams pranoi se kishte marrë “diçka të ngjashme me Ozempic” për të shpjeguar humbjen e tij drastike të peshës.
Semaglutide me të vërtetë ndikon në humbjen e peshës duke rritur efektet e hormonit GLP-1, i cili ka efektin e reduktimit të urisë, oreksit dhe dëshirave, duke ngadalësuar gjithashtu shkallën e zbrazjes së stomakut duke zgjatur kështu ngopjen pas ngrënies.
Por është Wegovy që është miratuar për humbje peshe, jo Ozempic.
“Ozempic nuk është një ilaç për humbje peshe”, tha Klimentidis. “Ka medikamente të tjera të miratuara për humbje peshe… të cilat janë gjithashtu barna me recetë, dhe ata që janë nën indikacionet e tyre të miratuara duhet t’i kërkojnë mjekut dhe/ose farmacistit të tyre që t’i informojë rreth tyre.”
Megjithatë, pretendimet në internet e kanë rritur kërkesën.
Në Selanik, kërkesa ka qenë veçanërisht e lartë nga turistët, për të cilët ilaçet në Greqi janë shpesh më të lira se gjetkë.
Diamantis Klimentidis, një farmacist klinik në Selanik dhe anëtar i bordit të Shoqatës Helenike të Praktikës Farmaceutike, tha se ndikimi te pacientët me diabet është “shumë i madh”, veçanërisht për ata që nuk mund të marrin asnjë ilaç tjetër.
“Pa injoruar faktin se obeziteti si sëmundje është një problem i rëndësishëm i shëndetit publik,” tha ai, “duhet të kuptosh se përdorimi jashtë etiketës i një bari me recetë për arsye estetike ose të mënyrës së jetesës – siç ndodh shumë shpesh – nuk është vetëm i paligjshëm. por edhe moralisht e dënueshme”.
Ndjesia e internetit
Interneti po gumëzhin nga pretendimet se Ozempic ka ndihmuar një sërë personazhesh të famshëm të humbin peshë, megjithëse shumë nga të përmendurit e kanë mohuar ndonjëherë që e kanë marrë atë. Ish-ylli i Take That Robbie Williams pranoi se kishte marrë “diçka si Ozempic” për të shpjeguar humbjen e tij dramatike të peshës.
Semaglutide me të vërtetë ndikon në humbjen e peshës duke rritur efektet e hormonit GLP-1, i cili ka efektin e reduktimit të urisë, oreksit dhe dëshirave, duke ngadalësuar gjithashtu shkallën e zbrazjes së stomakut duke zgjatur kështu ngopjen pas ngrënies.
Por është Ëegovy që është miratuar për humbje peshe, jo Ozempic.
“Ozempic nuk është një ilaç për humbje peshe,” tha Klimentidis. “Ka medikamente të tjera të miratuara për humbje peshe… të cilat janë gjithashtu barna me recetë, dhe ata që janë nën indikacionet e tyre të miratuara duhet t’i kërkojnë mjekut dhe/ose farmacistit të tyre që t’i informojë rreth tyre.”
Megjithatë, pretendimet në internet e kanë rritur ndjeshëm kërkesën.
Në fillim të nëntorit, dega greke e prodhuesit danez të Ozempic, Novo Nordisk, tha se problemet e furnizimit ishin “për shkak të kërkesës më të lartë se sa pritej”.
“Ne po bëjmë çdo përpjekje, si ndërkombëtarisht ashtu edhe në nivel lokal, për të rikthyer sasinë në treg sa më lehtësisht të jetë e mundur dhe për të minimizuar ndërprerjet e furnizimit”, tha kompania.
Në korrik, Agjencia Evropiane e Barnave përmendi rritjen e kërkesës si dhe kufizimet e kapacitetit prodhues.
“Përdorimi jashtë i këtij medikamenti për humbje peshe dhe shfaqja e produkteve të falsifikuara e ndërlikon më tej situatën, veçanërisht duke pasur parasysh indikacionet konkurruese të këtyre ilaçeve”, tha ai.
Goditja e trafikimit, dhënia e tepër me recetë
Autoritetet në Greqi kanë rritur kontrollin se si Ozempic është duke u përshkruar me recetë dhe shpërndarë.
“Kontrollet nga shteti tashmë kanë filluar dhe po vazhdojnë te grosistët farmaceutikë dhe farmacitë për ilaçin Ozempic, ndërkohë që ka edhe një kontroll për dhënien e tij me recetë”, tha Evgenidis, nga shoqata e farmacistëve në Selanik.
“Kjo është për të identifikuar dhe parandaluar rastet e mundshme të administrimit të tij te njerëzit që thjesht duan të humbasin peshë.”
Ministria greke e shëndetësisë dhe Organizata Kombëtare për Barnat, EOF, nuk iu përgjigjën kërkesave për koment.
Në shtator, Ministri i Shëndetësisë Adonis Georgiadis tha se shërbimi kombëtar shëndetësor po kryente kontrolle për rreth 100 mjekë të dyshuar për dhënie pa kriter me recetë të medikamentit Ozempic. Ai tha gjithashtu se ilaçi potencialisht po trafikohej ilegalisht.
“I kërkoj EOF-it që sasitë e dorëzuara nga farmacitë të përputhen me shitjet e farmacive dhe me stoqet që ekzistojnë, për të parë nëse ka eksport ilegal të barit, i cili ka një kufi të caktuar prodhimi në mbarë botën”, tha Georgiadis për ANT1 TV.
Në shtator të vitit të kaluar, EOF identifikoi tre faqe interneti të dyshuara për përfshirje në trafikimin e Ozempic; një vit më vonë, policia ekspozoi një rrjet mjekësh dhe farmacistësh të akuzuar për lëshimin e recetave të rreme për barna të shtrenjta, përfshirë Ozempic.
EOF vitin e kaluar u kërkoi faqeve të internetit të heqin artikujt dhe reklamat që lidhin Ozempic me humbjen e peshës.
“I gjithë ky promovim pritet të orientojë një pjesë të konsumatorëve drejt furnizimit me barna nga burime ilegale, me rrezik të madh për shëndetin e tyre”, tha në atë kohë EOF.
Klimentidis tha për BIRN: “Realiteti cinik është se përderisa emri ‘Ozempic’ përmendet në të njëjtën fjali si ‘obezitet’ ose ‘humbje peshe’, dhe veçanërisht kur bëhet publikisht nga njerëz me ndikim të madh shoqëror, problemi thjesht do të përjetësohet.”
“Shëndeti publik duhet të mbrohet përmes nismave edukative dhe duke garantuar që ilaçet të arrijnë te pacientët që kanë vërtet nevojë për to. Rritja e ndërgjegjësimit mes profesionistëve shëndetësorë dhe publikut mund të luajë një rol kyç në adresimin e problemit.”
Maria thotë se është “e sigurt” se shoqja e saj farmaciste do të vazhdojë t’ia sigurojë medikamentin, por e pranon se situata është shqetësuese.
“Nëse nuk mund ta gjejmë injeksionin, çfarë do të bëjmë?” pyeti ajo. “Nuk ka alternativë tjetër.”
