Analize10 Nov 2015

Korrupsioni, kryefjala e  raportit të progresit të këtij viti (infografik)

Fjala korrupsion është përmendur me shumicë në raportet e progresit të përgatitura nga Komisioni Europian për Shqipërinë. Dhe viti 2015 mban rekord në këtë drejtim.

Autor: Gjergj Erebara BIRN Tiranë
Printo

Komisioneri i BE-së për Politikën Europiane të Fqinjësisë dhe Negociatave të Zgjerimit Johannes Hahnduke folur në Komitetin e Punëve të Jashtme të Parlamentit Europian në Bruksel më 10 nëntor 2015. (AP Photo/Geert Vanden Wijngaert)

Komisioneri i BE-së për Politikën Europiane të Fqinjësisë dhe Negociatave të Zgjerimit Johannes Hahn duke folur në Komitetin e Punëve të Jashtme të Parlamentit Europian në Bruksel më 10 nëntor 2015. (AP Photo/Geert Vanden Wijngaert)

Përdorimi i fjalës ‘korrupsion’ në raportet e progresit të Komisionit Europian mbi rrugëtimin e Shqipërisë drejt integrimit shënoi një nivel historik këtë vit, bëhet e ditur nga të dhëna të mbledhura nga BIRN. Në raportin 2015, fjala korrupsion përmendet 99 herë. Që kur Brukseli filloi praktikën e raporteve të progresit në vitin 2005, ky është edhe numri më i lartë. Raporti ku fjala korrupsion përmendet më pak është ai i vitit 2007 me 29 herë, ndërsa në opinionin e dhënë në vitin 2010 për aplikimin e Shqipërisë për anëtarësim, fjala korrupsion përmendet 91 herë.

Përdorimi i fjalës korrupsion në raport mund të jetë në kontekst pozitiv ose në kontekst negativ. Fjala vjen, ka raste kur thuhet se “qeveria ka luftuar korrupsionin”, gjë që e bën përdorimin e fjalës të ketë kuptim pozitiv si dhe raste kur thuhet se “nuk ka të dënuar të nivelit të lartë” gjë që ka kuptim negativ. Ka edhe raste kur fjala ‘korrupsion’ është përmendur në kuptim neutral. Fjala vjen, në paragrafin që flet se Shqipëria ka ratifikuar konventën e OKB-së kundër korrupsionit.

Për këto arsye, BIRN shikoi nga afër të 99 rastet e përdorimit të kësaj fjale dhe zbuloi se në raportin e këtij viti, fjala ‘korrupsion’ është përmendur në kuptim pozitiv në 21 raste, në kuptim negativ në 59 raste dhe në kuptim neutral në 19 raste.

Kjo është një situatë e përmbysur në krahasim me raportin e vitit 2014, kur fjala korrupsion qe përmendur në 78 raste, nga të cilat, në 31 raste në kuptim pozitiv, 39 në kuptim negativ dhe 8 në kuptim neutral.

Statistikat e përdorimit të fjalës korrupsion nuk shprehin realitetin në mënyrë të plotë. Për shembull, në raportin e vitit 2015, shënohen si pozitive dy raste të dënimit të një gjykatësi dhe një kryetari komune për korrupsion ndërsa fjala korrupsion rezulton e përdorur si pozitive vetëm në një rast kur flitet për institucionin e auditit të kryeministrisë, i cili lavdërohet për faktin se ka kryer mbi 20 hetime gjatë vitit të fundit me 36 masa administrative të rekomanduara dhe 3 kallëzime penale të kryera.

Gjithsesi fakti është që gjuha e përdorur në raportin e këtij viti është shumë më e ashpër dhe e përqendruar te faktet negative në lidhje me luftën kundër korrupsionit në krahasim me vitin 2014. Raporti i vitit të kaluar qe në përgjithësi lavdërues duke renditur një sërë masash të ndërmarra nga qeveria në luftën kundër korrupsionit ndërsa këtë vit, lavdërimet qenë të kursyera.

Në raportin 2014, theksohet se qeveria shqiptare “ka ndërmarrë hapa të mëtejshëm dhe ka demonstruar vullnet të vazhdueshëm politik për të parandaluar dhe luftuar korrupsionin”. Por këtë vit shkruhet: “vendi ka arritur disi vend përgatitjeje në luftën kundër korrupsionit”. Vullneti politik në luftën kundër korrupsionit nuk përmendet më.

Gjithashtu, vitin e kaluar, shënohej si pozitive rritja e numrit të denoncimeve në prokurori të ish – zyrtarëve të lartë për korrupsion. Por këtë vit, raporti vendos theksin te mungesa e gjithanëshme e dënimeve për korrupsion të zyrtarëve të lartë ndërkohë që denoncimet e bujshme të vitit të kaluar nuk kanë sjellë deri tani asnjë dënim konkret.

Disa fjali në lidhje me korrupsionin nga raporti i progresit 2015

Vendi ka arritur disi nivel përgatitjeje në luftën kundër korrupsionit. Disi progres është bëë vitin e kaluar, veçanërisht përmes miratimit të një strategjie dhe një plani masash. Gjithsesi, korrupsioni është i gjithëpërhapur dhe masa më efektive nevojiten për të themeluar një rekord solid të hetimeve, përndjekjes dhe dënimit në të gjitha nivelet, në veçanti për rastet kur përfshihen zyrtarë të lartë të shtetit. F. 15

Hetimet financiare nuk janë nisur ende në mënyrë sistematike në rastet e korrupsionit. Ka shumë pak raste të konfiskimit të aseteve në rastet e korrupsionit. Infiltrimi i sektorëve publikë dhe privatë nga krimi i organizuar – gjë që lehtësohet nga korrupsioni – vijon të mbetet një arsye madhore për shqetësim dhe duhet të trajtohet me urgjencë. Ndikimi politik në autoritetet ligjzbatuese është një çështje për shqetësim. Aktorët politikë në mënyrë frekuente kritikojnë hetimet për korrupsion dhe vendimet e gjykatave. F 16

Në lidhje me financimin e partive dhe fushatave elektorale, nuk ka ende të dhëna për kontrolle efikase, apo penalitete parandaluese për keqbërje. Arsimi, shëndetësia, drejtësia, prokurimet publike, ndërtimi dhe planifikimi urban si dhe qeverisja vendore vijojnë të jenë veçanërisht të prekshme nga korrupsioni. F 17

Duhet të përmirësohet ligji për t’i bërë hetimet më efikase dhe për të qartësuar përkufizimin e ‘zyrtarit të lartë të shtetit’ dhe ‘korrupsionit në shkallë të gjerë’. F 17