Policia shkatërroi plantacionin më të madh të marijuanës në Europë në fshatin pa ligj shqiptar të Lazaratit – por a po jetonin me të vërtetë fshatarët në luks me fitimet nga mbjellja e drogës?
Shtëllunga tymi nga fushat e kanabisit që digjeshin u ngritën mbi fshatin e Lazaratit ndërsa me raste plumbat fërshëllyen lartë. Policia shtypi fshatin që kishte mbetur jashtë ligjit dhe që qe bërë sinonim me krimin jashtë kontrollit apo që kishte fituar nofkën e kryeqytetit Europian të drogës.
Autoritetet thanë të dielën se kanë shkatërruar më shumë se 43 tonë kanabis, 133,219 bimë marijuane apo fidanë dhe pesë laboratorë droge. Ata thanë se kanë kapur sasi të mëdha armësh dhe municionesh.
Policia financiare italiane Guardia Di Finanza thotë se fshati i largët në jug të vendit prodhoi 900 tonë marijuanë vitin e kaluar, me vlerë tregu prej 4.5 miliardë eurosh, gati sa gjysma e PBB-së së Shqipërisë.
Në një vlerësim më të përmbajtur, policia vendore në Gjirokastër i tha Balkan Insight gushtin e kaluar se fshati ka prodhuar 500 tonë marijuanë.
Për shkak të kultivimit të marijuanës, Lazarati është bërë një fshat i pasur për nga standardet shqiptare, por fotot që dolën javën e kaluar treguan se niveli i jetesës së banorëve nuk tregonte se ata kishin parë personalisht miliarda euro në të ardhura.
Po ku shkonin gjithë paratë e paligjshme të marijuanës?
Çmimet e shitjes së marijuanës variojnë shumë, në varësi të sasisë dhe vendndodhjes së drogës në çastin e shitjes.
Autoritetet shpesh llogarisin të ardhurat nga droga me çmimin për konsumatorët finalë, por nuk llogarisin koston e prodhimit, transportin dhe koston e sasive të kapura nga autoritetet, të cilat ulin fitimet e trafikantëve.
Të dhëna nga Zyra e Organizatës së Kombeve të Bashkuara për Krimin dhe Drogën (UNODC) sugjerojnë se çmimi mesatar i shitjes së drogës me shumicë në Shqipëri është 290 euro për kilogram.
Të dhëna anektodike sugjerojnë se fshatarët e Lazaratit nuk kanë pranuar kurrë të shesin më pak se 1000 kilogramë njëherësh dhe se çmimi i shitjes është në përputhje me atë të dhënë nga OKB.
Nëse statistikat mbi drogën e djegur javën e kaluar janë të sakta për 43 tonë të shkatërruar fshati duhej të merrte afërsisht 12.4 milionë euro.
Bimët që policia shkatërroi policia mund të kishin prodhuar 75 tonë marijuanë deri në fund të verës. Me çmim shumice prej 290 eurosh për kilogramë dhe një rendiment prej 0.5 kilogramësh për bimë, këto fidanë do të jepnin në total 21.75 milionë euro.
Bazuar në çmimin me shumicë dhe prodhimin e vlerësuar nga Guardia di Finanza prej 900 tonësh në vit, fshati do të kishte gjeneruar të ardhura prej mbi 270 milionë eurosh vetëm nga kultivimi dhe shitja e drogës në një vit.
Me një popullatë prej 5 mijë banorësh, fshati i Lazaratit do të kishte PBB për frymë prej 54 mijë eurosh, një nga më të lartat në Europë. Por a janë banorët e Lazaratit me të vërtetë kaq të pasur?
Të dhënat statistikore nuk mbështesin këtë imazh Eldoradoje të gjelbër të ndërtuar mbi kultivimin e kanabisit.
Të dhënat e grumbulluara nga Instituti i Statistikave, INSTAT, të censusit të popullsisë 2011, sugjerojnë se Lazarati është ndoshta komuna më e pasur në Shqipëri, megjithatë shumë larg standardeve Europiane të mirëqënies.
Për shembull, Lazarati ka një numër shumë më të lartë makinash për familje se sa mesatarja kombëtare. Sipas INSTAT, 67 për qind e familjeve të këtij fshati kanë së paku një makinë nën pronësi ndërsa mesatarja kombëtare është më pak se 25 për qind.
Gjithsesi, Lazarati ka vetëm 170 makina për mijë banorë dhe kjo është shumë më pak se sa 679 makina për mijë banorë që ka Italia.
Siç ndodh shpesh me tregtinë e drogës, jo të gjitha gjërat ecin siç duhet. Mbjellja e kanabisit në një fshat që gjendet në shpatin e një mali ka kosto të shumta, nga plehrat kimike te puna, vaditja me autobote apo pagesat te zyrtarët apo policët e korruptuar.
Shumica e parave në biznesin e drogës, njësoj si me mallrat e tjera, të ligjshme apo jo, nuk fitohen nga ata që prodhojnë por trafikantët që arrijnë ta transportojnë atë për ta shitur në vende më të pasura dhe me më shumë kontrolle.
Çmimet me shumicë të marijuanës luhaten shumë nga një vend në tjetrin, por të gjitha të ardhurat që tregtia ilegale e barit mund të realizojë, vlerësohen me lehtësi përmes çmimit me pakicë.
Shqipëria dhe Serbia kanë çmimet më të ulëta të marijuanës në Europë me 0.8 euro për gram ndërsa Islanda ka çmimin më të lartë prej 28 eurosh për gramë. Në vende të tjera Europiane, kostoja e marijuanës luhatet nga katër në tetë euro për gram.
Nëse të 43 tonët e barit që policia shqiptare shkatërroi në Lazarat javën e kaluar do të trafikoheshin në Itali dhe shiteshin në rrugë, ato do të gjeneronin më shumë se 400 milionë euro.
Gjithsesi, pavarësisht se sasia e parave të fituara nga fshatarët e Lazaratit mund të jetë çështje debati, të ardhurat nga droga nuk qenë të vogla.
Ato sigurisht që qenë të mjaftueshme për të mbajtur larg ndërhyrjen e policisë për më shumë se një dekadë duke përdorur ryshfetin, kërcënimet apo armët – deri javën e kaluar, kur fshati në fund u bë viktimë e suksesit të vet.
