Ambientalistët mendojnë se qeveria po vuan sot, pasojat e shfrytëzimit të keq të pasurive natyrore për biznes dhe bëjnë apel për politika afatgjata mjedisore.
Reshjet e javëve të fundit kanë rikthyer situatën e emergjencës në Shqipëri, pas përmbytjes së qindra hektarëve tokë dhe dhjetëra shtëpive në jug të vendit. E ndërsa vlerësuesit janë shpërndarë në terren për të llogaritur dëmet, kryeministri Edi Rama paralajmëroi të premten dy ditë të tjera të vështira për banorët e përmbytur.
“Moti në dy ditët e ardhshme nuk do të jetë aspak i favorshëm. Po merren masa të reja për të parandaluar fatkeqësitë në njerëz dhe dëme të tjera ekonomike,” tha ai në një konferencë për mediat.
Kryeministri tha se qeveria ishte e përgatitur plotësisht për këtë situatë, por ambientalistët mendojnë se ai po vuan sot, pasojat e politikave liberale dhe injorante në dekada në kurriz të mjedisit.
Xhemal Mato, drejtues i grupit ambientalist “Ecim” e krahason natyrën me skemën “Ponzi”, që reagimin e jep shumë kohë pas dëmtimit, duke shkatërruar gjithçka. Ai shpjegon se lumi i Vjosës në Jug, ndryshe nga Drini apo Kiri në Veri ka sjellë përmbytje në të shkuarën një herë në 30 vjet.
Mato mendon se menaxhimi i keq në dy dekadat e fundit, me prerjen e pemëve apo gërryerjen e shtratit të tij për qëllime biznesi e ka kthyer këtë pasuri në një përbindësh, me pasoja shkatërrimtare për mijëra banorë.
“Politika e tranzicionit nuk ka pasur as vision dhe as alternativë për zhvillimin e qëndrueshëm. Është menduar sot për sot,”thotë Xhemal Mato.
“Përmbytjet janë katastrofa natyrore për komunitetet ku ndodhin, duke marrë përpara ç’të gjejnë, ndaj përfitimet afatshkurtra kthehen mbrapsht në dëme shumë herë më të mëdha,” shton ai.
Menaxhimi i keq i lumenjve, i shoqëruar me investime të vogla në dekadat e fundit ka shkaktuar përmbytje të mëdha çdo tre ose katër vjet, në Jug apo Veri të Shqipërisë. Dëmet për secilën prej tyre kanë qenë të mëdha, për buxhetin e shtetit apo komunitetet e përmbytura.
Pas përmbytjes dramatike të vitit 2012, qeveria “Berisha” vendosi të kompesojë banorët e qarkut të Shkodrës me 1.1 miliardë lekë të reja. Shuma të ngjashme kanë dalë nga buxheti i shtetit pas çdo katastrofe të ngjashme natyrore.
Kryeministri Edi Rama premtoi të premten 100 për qind dëmshpërblim për banorët e dëmtuar.
Por Xhemal Mato thotë se kostot në kohë emergjencash mund të minimizohen përmes politikave afatgjata mjedisore, të cilat i kanë munguar vendit.
“Dëmtimet dhe abuzimet pas viteve ’90 po na i japin efektet tani, pasi asnjë qeveri nuk ka marrë përsipër të zgjidhë problemet afatgjata mjedisore,” argumenton Xhemal Mato.
“Politika në Shqipëri është marrë me hallet e ditës, duke na vjedhur të ardhmen. Kjo mendësi duhet të ndryshojë sa më parë”, përfundon ai.
