Familjet e shqiptarëve të Kosovës të vrarë në përleshjet e fundit me forcat e sigurisë në Kumanovë, janë nisur për në Maqedoni me qëllim identifikimin dhe kthimin në shtëpi të trupave të pajetë.
Foto: Boris Grdanoski / AP.
Të afërmit e personave të vrarë në shkëmbimin e zjarrit në Kumanovë dy javë më parë u nisën për në Shkup ditën e enjte bashkëë me kreun e Institutit të Mjekësisë Ligjore të Kosovës, Arsim Gerxhaliu, si edhe një ekip mjekësh ligjorë në një mision për të marrë trupat e pajetë.
“Pesë automjete me arkivole janë nisur për Shkup me familjet dhe ne do të përpiqemi t’i identifikojmë së bashku trupat,” tha Gërxhaliu për BIRN.
Nëse identifikimi shkon pa probleme, familjet do të kthehen menjëherë së bashku me trupa. Por procedura mund të ngadalësohet nëse autoritetet maqedonase nuk janë të kënaqur me identifikimin ose nëse janë të nevojshme dokumente shtesë.
Viktimat mund të identifikohen vetëm nga anëtarët e afërt të familjes. Nëse ata nuk janë të disponueshëm, të tjerët do të duhet të marrin autorizim nga një noter që të mund të shohin dhe identifikojnë viktimat atje.
Autoritetet e Prishtinës kanë publikuar listën përfundimtare të shqiptarëve të Kosovës të vrarë kur policia maqedonase bastisi qytetin verior të Kumanovës, në kërkim të atij që ata e quajtën një “grup terrorist”.
Emrat e tyre janë: Xhafer Zymeraj (lindur në vitin 1972) dhe Samid Kastriotit (1975) nga Prizreni; Beg Rizaj (1977) nga Deçani, Mirsad Ndrecaj (1979) nga Gjakova, Valon Kabashi (1985) nga Rahoveci, Turgaj Gashi (1978) nga Prishtina, Hysen Rushiti (1965) nga Vushtrria, Fatlum Vishesella (1983) nga Lipjani dhe Arben Rexhaj (1971) nga Ferizaj.
Anëtarët e familjes dhe shoqatat e veteranëve të Kosovës duan që viktimat të varrosen me nderime ushtarake me pretendimin se shumica prej tyre ishin veteranë të luftës në Kosovë në fund të viteve 1990.
“Ne do ta kërkojmë këtë gjë nga ushtria jonë. Nëse nuk marrim asnjë përgjigje, veteranët tanë do të veshin uniformat e tyre të vjetra. Ne nuk do të lejojmë që ata të varrosen pa nderime,” tha Avdyl Mushkolaj, kreu i Shoqatës së Veteranëve të Dukagjinit në Kosovën perëndimore.
“Ata që u vranë në Kumanovë ishin veteranë lufte sepse ata morën pjesë në tri luftëra,” vazhdoi ai, duke iu referuar konfliktit në vitet 1990 në Kosovë, një konflikt të vogël të mëvonshme në zonën e Luginës së Preshevës të Serbisë dhe luftën në Maqedoni në vitin 2001.
“Ne do të organizojmë një ceremoni për ta, në Prishtinë ose diku tjetër,” tha ai.
Ministri i Brendshëm i Kosovës, Skender Hyseni, ka hedhur poshtë pretendimet se Kosova ishte përfshirë në gjakderdhjen dhe ka bërë thirrje për një hetim ndërkombëtar për këtë çështje.
“Ajo që ndodhi në Kumanovë është vetëm përgjegjësi e qeverisë maqedonase,” tha Hyseni më herët këtë javë.
Policia maqedonase bastisi Kumanovën duke kërkuar grupin e dyshuar etnik shqiptarë ‘terrorist’, të cilët kishin më herët kishin sulmuar një bazë policie në Gosincë, në afërsi të kufirit me Kosovën.
“Për këtë është i nevojshëm një hetim i pavarur i brendshëm,” vazhdoi Hyseni, duke pretenduar se autoritetet maqedonase nuk “kanë bashkëpunuar sa duhet.”
Kreu i Policisë së Kosovës, Shpend Maxhuni, tha se sipas informacioneve, 21 persona janë arrestuar dhe po mbahen në Shkup.
Media e Kosovë raportoi ditën e enjte se Kosovai kishte dërguar autoriteteve maqedonase një shënim në lidhje me trajtimin e 21 personave që po mbahen në paraburgim.
Më herët, Ministria e Jashtme kërkoi më shumë informacione nga Maqedonia për qytetarët e saj të cilët janë arrestuar ose vrarë në luftimet në Kumanovë dhe ftoi vëzhgues nga “Human Rights Watch” që të hetojnë trajtimin e të burgosurve.
Përfaqësuesit e “Human Rights Watch” thonë se atyre u është mohuar e drejta për të kontaktuar me të burgosurit e akuzuar për terrorizëm.
Luftime të ashpra shkatërruan lagjen e Trimave në Kumanovë pasi policia bastisi qytetin, me sa duket, në një mision për të parandaluar një sulm militant. Tetë policë u vranë dhe shumë të tjerë u plagosën.
Policia tha se ata e bastisën Kumanovën për të kapur të njëjtët njerëz të armatosur të cilët më herët sulmuan një post policie në afërsi të kufirit me Kosovën. Një grup i paidentifikuar në internet ka marrë përgjegjësinë për të dy sulmet.
Bastisja në Kumanovë erdhi në mes të një situate të tensionuar politike në Maqedoni, ku liderët e opozitës kanë organizuar protesta duke bërë thirrrje për t’i dhënë fund qeverisë së Nikolla Gruevskit.
Përgjimet e bisedave zyrtare janë u bënë publike nga opozita që prej shkurtit të këtij viti dhe kanë zbuluar një rrjet të ndërlikuar korrupsioni, ryshfeti dhe manipulimi nga ana e qeverisë.
Lideri i Social Demokrat i opozitës maqedonase Zoran Zaev shprehu shqetësime pas gjakderdhjes në Kumanovë se qeveria po e përdorte shkëmbimin e zjarrit për të larguar vëmendjen e publikut nga kriza politike në vend.
