Organizatat në mbrojtje të mjedisit, arkitektë dhe qytetarë të angazhuar në protestat kundër projektit të turizmit masiv në zonën e mbrojtur Pishë Poro – Nartë u bënë thirrje aktitektëve të huaj që mblidhen sot në Tiranë për edicionin e dytë të Festivalit Ndërkombëtar të Arkitekturës, “Bread&Heart”, që të mos bëhen bashkëfajtorë në atë që ata e quajnë “zbukurim artistik i politikave të buldozerëve”.
Përmes një letre të hapur, mbi 124 individë dhe organizata lokale u kërkojnë pjesmarrësve të festivalit që të pyesin dhe të flasin për atë që po ndodh në Nartë, si dhe të mos lejojnë që prania e tyre në Shqipëri të instrumentalizohet.
“Teksa jeni mbledhur nën temën “Landscapes of Abundance”, keni për të dëgjuar zërat e protestës jo shumë larg vendit ku po zhvillohet festivali. Prej ditësh tashmë, mijëra shqiptarë kanë dalë në rrugë për të kundërshtuar atë që ne e shohim si një padrejtësi të madhe mjedisore: shkatërrimin e një prej peizazheve më të bukura dhe më të rëndësishme të vendit,” thuhet në letër.
Në letrën e hapur theksohet se punimet në Pishë Poro–Nartë po vazhdojnë pa leje të publikuara, pa një Vlerësim të Ndikimit në Mjedis të bërë publik dhe pa asnjë konsultim publik apo transparencë mbi investitorët, teksa forcat private të sigurisë shtypën në mënyrë të paligjshme protestat qytetare vetëm pak ditë më parë.
Kjo situatë vjen si pasojë e drejtpërdrejtë e ndryshimeve të Ligjit për Zonat e Mbrojtura në vitin 2024, prej të cilave Kuvendi i Shqipërisë hapi zonat e mbrojtura për zhvillime turistike luksoze. Në letër theksohet se sot po dëshmohet zbatimi në praktikë i këtij ndryshimi, ndërsa publiku mbahet në terr informativ.
Firmëtarët i bëjnë thirrje arkitektëve të huaj dhe atyre vendas si dhe pjesmarrësve të tjerë të festivalit që ta vendosin çështjen e zonës së mbrojtur Vjosë-Nartë në zemër të aktivitetit, edhe në përputhje me tematikën e edicionit të këtij viti.
“Një kremtim i peizazhit që injoron peizazhet që shkatërrohen, nuk është më një bisedë për peizazhin. Është një performancë që i shërben thellësisht këtij shkatërrimi,” theksohet më tej në letër.
