Edhe pse shërbimet e arsimit të lartë janë një eksport i madh i Shteteve të Bashkuara dhe një burim kryesor i inovacionit dhe rritjes ekonomike në vend, ky sektor kyç shpesh humbet në debatet rreth tregtisë dhe bilancit të situatës ekonomike aktuale. Por me uljen e regjistrimit të studentëve të huaj në universitetet amerikane në epokën e Donald Trump, amerikanët nuk duhet të habiten nëse tarifat e tyre të shkollimit rriten.
Universitetet me cilësi të lartë të Amerikës janë ndër burimet kryesore të madhështisë së saj. Çdo vit, studentët më të mirë nga e gjithë bota konkurrojnë për akses në programe universitare dhe pasuniversitare në SHBA dhe universitetet amerikane zënë shumicën e vendeve më të mira në renditjen botërore. Për më tepër, hulumtimi bazë i kryer në universitetet amerikane ka qenë një nxitës kryesor i inovacionit dhe rritjes ekonomike, si dhe burimi për një sërë rastesh të çmimeve Nobel.
Universitetet e Amerikës plotësojnë nevojat e një numri të madh studentësh, studiuesish dhe aktorësh të tjerë ekonomikë. Universitetet më të mira kërkimore tërheqin jo vetëm studentët më të mirë dhe më të zgjuar, por edhe grupe të kompanive të teknologjisë së lartë, si ato në Silicon Valley dhe Boston. Në të njëjtën kohë, universitetet publike dhe private në të gjithë vendin ofrojnë programe të shkëlqyera për diploma katërvjeçare. Kolegjet universitare ofrojnë trajnime profesionale si dhe një rrugë për një diplomë katërvjeçare për të diplomuarit e shumtë të shkollave të mesme.
Me konkurrencën midis institucioneve publike dhe private që sigurojnë një nivel të lartë të përsosmërisë në të gjithë bordin, arsimi i lartë në SHBA ka qenë prej kohësh një industri e rëndësishme eksporti. Sipas Catherine Rampell nga Washingtoni Post, “eksportet arsimore në SHBA janë po aq të mëdha sa eksportet totale në SHBA të sojës, qymyrit dhe gazit natyror së bashku”. Me tre herë më shumë studentë të huaj që studiojnë në SHBA sesa amerikanët që studiojnë jashtë vendit, sektori i arsimit të lartë në SHBA kontribuoi një suficit neto prej rreth 34 miliardë dollarësh në llogarinë e SHBA-së në vitin 2017.
Pjesëmarrja e studentëve të huaj në universitetet amerikane sjell shumë përparësi. Si fillim, këta studentë zakonisht paguajnë tarifa shkollimi të plota (sidomos në nivelin universitar), gjë që u lejon universiteteve të shpërndajnë më shumë ndihmë financiare për amerikanët që kanë nevojë për të. Në nivelin e diplomuar, më shumë se gjysma e atyre që regjistrohen në programe kompjuterike shkencore dhe inxhinierike janë të huaj që mund të qëndrojnë të punojnë në Shtetet e Bashkuara. Pa ata, kompanitë e teknologjisë së lartë të Amerikës do të përballeshin me një mungesë më të madhe talentesh sesa përballen aktualisht.
Përfundimisht, prania e studentëve të huaj pasuron përvojën e universitetit për vetë amerikanët. Dhe, si një bonus shtesë, shumë studentë të huaj kthehen në shtëpi si mbështetës të vendosur të Amerikës dhe mund të ndikojnë në pozitat e politikës së jashtme të vendit të tyre sipas rrethanave.
Deri në vitin 2016, numri i studentëve të huaj që studionin në SHBA ishte rritur, por më pas ra me rreth 3% në vitin 2016 dhe me 6.6% në vitin 2017. Dhe raportet fillestare tregojnë se kjo ra me 7% në 2018. Një pjesë e kësaj rënieje ishte ndoshta për shkak të faktit se vendet e tjera e kanë njohur rëndësinë e pasjes së universiteteve me cilësi të lartë dhe po punojnë më shumë për të tërhequr studentë të huaj dhe për të mbajtur të vetët.
Por një tjetër faktor i rëndësishëm është administrata e presidentit amerikan Donald Trump. Që nga inaugurimi i Trump, është bërë më e vështirë të marrësh një vizë studenti dhe studentët e huaj që janë tashmë të regjistruar në universitetet amerikane u është dashur të shqetësohen nëse ata do të mund të udhëtojnë drejt dhe nga vendet e tyre të lindjes. Atmosfera jo mikpritëse – e mishëruar nga ndalimi famëkeq i të udhëtuarit që vendosi Trumpi – po pengon një numër gjithnjë e më të madh studentësh të nivelit të parë që të ndjekin arsimin e lartë në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Për të qenë të sigurt, ka probleme edhe brenda vetë sektorit të arsimit të lartë të SHBA. Për shembull, ankesat për rritjen e tarifave të shkollimit kanë vite që shtohen. Megjithatë, ajo që harrohet shpesh është se njohuritë që fitohen nga universitetet kryesore janë bërë gjithashtu më të çmuara, sidomos në fusha të tilla si biokimi, shkenca kompjuterike dhe studimet mjedisore. Edhe në fusha të tjera, inovacionet kanë rritur ndjeshëm mirëkuptimin tonë dhe kanë zgjeruar fushëveprimin e aplikacioneve praktike në fusha të tilla si biznesi, mjekësia dhe politika publike.
E thënë ndryshe, rrallë dëgjon ankesa për çmimin e një Tesla në krahasim me atë të një Fordi apo rreth çmimit të një Fordi sot krahasuar me atë të Model T në vitet 1920. Aq sa janë rritur kostot e shkollimit, një pjesë e madhe e kësaj pothuajse me siguri për shkak të progreseve në dije, po aq është rritur edhe cilësia e një diplome katërvjeçare. Ashtu si një makinë kushton më shumë sot sesa para 100 vjetësh, njësoj ndodh edhe me një diplomë katërvjeçare.
Natyrisht, me rritjen e njohurisë, ashtu ka ndodhur edhe me kostot e tjera. Sipas një studimi të 13 kolegjeve dhe universiteteve amerikane nga Boston Consulting Group, “përputhshmëria rregullative përfaqëson 3 deri 11 për qind të shpenzimeve operacionale jo-spitalore të institucioneve të arsimit të lartë.” Dhe me shfaqjen e fushave të reja dhe mundësive për pagesa të larta në sektorin privat, kostot e joshjes dhe mbajtjes së fakultetit janë rritur gjithashtu.
Si një zgjidhje e pjesshme, kolegjet dhe universitetet kanë rritur ndihmën e tyre financiare për të kompensuar pagesat e plota të shkollimit për më shumë studentë. Në fakt, disa universitete tani shpenzojnë pothuajse gjysmën e buxheteve të tyre në ndihmë financiare. Por, përsëri, sa më shumë studentë të huaj paguajnë tarifat e plota të shkollimit, aq më e vogël do të jetë kjo barrë.
Për të gjitha ankesat e tij në lidhje me deficitin tregtar të SHBA-së, Trump po përkeqëson situatën e tij duke e urdhëruar administratën e tij që të shtrëngojë kërkesat për viza dhe duke ulur kështu eksportet e shërbimeve arsimore të larta të SHBA-së, si edhe duke dëmtuar edhe vetë arsimin e lartë. Me shtetet e tjera që përpiqen të forcojnë universitetet e tyre, SHBA-ja duhet të shtojë përpjekjet e saj për të tërhequr studentë të huaj. Ky veprim s’do t’i kushtojë asgjë Shteteve të Bashkuara. Ajo thjesht do të tërheqë talentin që i nevojitet ekonomisë së saj dhe do ta bëjë arsimin e lartë më të përballueshëm për më shumë amerikanë.
Marrë me autorizim nga Project Syndicate. Nuk mund të ripublikohet pa lejen e Project Syndicate. Trump’s Brain Drain
