Gjigandi ndërkombëtar i të drejtave të njeriut, Amnesty International, kritikoi marrëveshjen e kryeministrit Edi Rama me homologen e tij italiane Giorgia Meloni si “të paligjshme dhe jofunksionale”, një nga kritikat më të ashpra në drejtim të shkeljes së të drejtave të njeriut ndaj Ramës në të gjithë karrierën e tij politike.
Amnesty, një organizatë e themeluar në vitin 1961, konsiderohet si një nga më të mëdhatë dhe më të rëndësishmet për mbrojtjen e të drejtave të njeriut. Ajo njihet në Shqipëri për fushatën denoncuese ndaj regjimit komunist, përfshirë ekzekutimet me vdekje si dhe denoncimin e shkeljeve të të drejtave të njeriut nga Shqipëria postkomuniste nën drejtimin e ish-presidentit Sali Berisha.
Ajo e kritikoi marrëveshjen Rama-Meloni në mënyrë të prerë përmes publikimit të një komenti të studiueses së saj rajonale Elisa De Pieri: “Njerëzit e shpëtuar në det nga autoritetet italiane, përfshirë ata që kërkojnë siguri në Evropë, janë nën juridiksionin Italian dhe nuk mund të dërgohen në një vend tjetër para se kërkesa e tyre për azil dhe rrethanat individuale të ekzaminohen,” deklaroi De Pieri në komentin e publikuar në faqen zyrtare të Amnesty në internet. “Është thjeshtë kështu,” shtoi De Pieri.
Më herët të martën, zyrtarët e Komisionit Evropian në Bruksel deklaruan se kanë nevojë për më shumë detaje mbi marrëveshjen, duke lënë të kuptohet se nëse një emigrant kapet në ujërat territoriale të një vendi anëtar, atëherë ai nuk mund të transferohet në një vend jo-anëtar, gjë që lë të hapur pyetjen nëse Italia ka të drejtë të transferojë në Shqipëri refugjatët e shpëtuar në ujërat ndërkombëtare apo në ujërat e ndonjë prej vendeve në Afrikën e Veriut nga ku ata zakonisht nisen.
Amnesty vëren se marrëveshja, e cila synon të shqyrtojë kërkesat për azil ndërsa azilkërkuesi gjendet në territorin shqiptar, është një praktikë e ndaluar sakaq sipas ligjit ndërkombëtar dhe ligjit evropian dhe për shkelje të ngjashme Italia është dënuar sakaq nga Gjykata Evropiane e të drejtave të njeriut.
“Marrëveshja është ilegale, nuk funksionon dhe duhet të anulohet,” deklaroi Amnesty.
“Italia ka pretenduar se njerëzit e ndaluar do të mbeten nën juridiksionin e Italisë por realiteti është që marrëveshja do të përdoret për të anashkaluar ligjin ndërkombëtar dhe atë evropian. Ajo do të ketë pasoja katastrofale për njerëzit që kërkojnë azil, të cilët mund të bien pre e ndalimeve të gjata dhe dhunimeve të tjera jashtë mbikëqyrjes së autoriteteve të drejtësisë së Italisë,” thuhet në deklaratë.
Kryeministri i Shqipërisë Edi Rama dhe ajo e Italisë Giorgia Meloni nënshkruan të hënën një marrëveshje, e cila u publikua nga media proqeveritare shqiptare në martën.
Sipas dokumentit të publikuar, Shqipëria i jep një territor qeverisë së Italisë për një afat pesëvjeçar, në të cilin do të mbahen deri në tre mijë azilkërkues në pritje të vlerësimit të meritave të kërkesës së tyre për azil. Sipas marrëveshjes, afati i qëndrimit të tyre në Shqipëri “nuk mund të jetë më i gjatë sesa periudha maksimale e lejuar nga legjislacioni përkatës italian.” Afati në fjalë është 30 ditë, por Italia është e njohur për zvarritje të procedurave shumë përtej këtij afati.
Sipas praktikës së zakonshme aktuale, azilkërkuesit pajisen me një leje qëndrimi të përkohshme ndërsa presin shqyrtimin e aplikimit të tyre por kjo pritet të mos ndodhë kësaj here, pasi azilkërkuesit supozohet se do të mbahen në një kamp të rrethuar në territorin e Republikës së Shqipërisë.
