Komisioni parlamentar për Ekonominë dhe Financat miratoi vetëm me votat e shumicës një projektligj të qeverisë, që parashikon prishjen e kompanisë së shërbimit të fluturimeve ajrore “Albcontrol” dhe kalimin e saj në një entitet të ri juridik, në një kohë kur dhjetra milionë euro të saj mbeten të bllokuara për shkak të humbjes së gjyqit të arbitrazhit nga shteti shqiptar ndaj biznesmenit Francesco Becchetti.
Projektligji thotë se të ardhurat e agjencisë zëvendësuese të Albcontrol do të duhet të “përdoren ekskluzivisht për mbulimin e kostove”, një truk juridik që, sipas relacionit, nënkupton se këto fonde do të jenë imune përkundrejt kërkesave për bllokim.
Qeveria po ashtu parashikon që ta “prishë pa e kaluar në likujdim” kompaninë Albcontrol, duke mos sqaruar se si borxhi prej 5 miliardë lekësh i dhënë nga buxheti i shtetit do të mund të shlyhet.
Opozita e priti me kritika propozimin e qeverisë, duke e akuzuar për humbjen në arbitrazh, ndërsa përfaqësuesja e qeverisë këmbënguli se arsyeja e vërtetë e mbylljes lidhej me një detyrim që vinte nga ndryshimet në Kodin Ajror.
Deputeti i Partisë Demokratike, Arbi Agalliu kërkoi sqarim se si do të likuidohet kredia shtetërore dhe të dhëna për shumën e sekuestruar në llogaritë e shoqërisë deri më tani.
Zëvendësministrja e Infrastrukturës dhe Energjisë, Enkelejda Muçaj, anashkaloi pyetjen e drejtpërdrejtë për llogaritë e bllokuara, por pranoi se kompania gjendet në kushtet që nuk ka likuiditet dhe po mbështetet me para nga buxheti i shtetit.
Në lidhje me kredinë shtetërore ajo premtoi se mbyllja e kompanisë do të bëhej vetëm pasi të jenë transferuar të gjitha të drejtat dhe detyrimet, bashkë me instrumentin financiar të shlyerjes së këtij detyrimi.
“Pa likuidim, do të thotë se transferohet gjithë veprimtaria, asetet, gjendja siç është me të gjitha detyrimet…”- u përgjigj ajo, duke këmbëngulur se “asgjë nuk do të cënohet”.
Në lidhje me problemet financiare të kompanisë, ajo pranoi se po mbahej nga buxheti i shtetit.
Zv.ministrja Muçaj tha se Eurocontrol ka një problematikë me pagesën e Albcontrol-it dhe se në këto kushte, shteti ishte i detyruar ta mbështeste financiarisht. “I bie që meqë kemi procese gjyqësore çfarë duhet të bëjë shteti shqiptar? A duhet të vijojmë të sigurojmë mbarëvajtjen e saj?” – pyeti ajo deputetët.
“Të ardhurat e shoqërisë janë 20% në rritje dhe është në gjendje financiare të shëndetshme, por për shkaqe që janë jashtë territorit të Shqipërisë, Albcontrol nuk ka në këtë moment likuiditet, për të cilin ai shkon kërkon kredi mbi bazën e marrëveshjeve e interesave..,” shtoi ajo.
Për qëllimet e projektligjit, zëvendësministrja tha se lidheshin me detyrimet e Kodit Ajror edhe për dhënien e një garancie juridike ndaj proceseve gjyqësore ose sekuestrimit të aseteve të shtetit shqiptar nëpër botë.
“Ndryshimi i këtij ligji nuk sjell asnjë element të ri në raport me konfliktet ndërkombëtare, por sjell garanci për të gjithë entet që do të mundet të cënoheshin në proceset gjyqësore e sekuestrimet e aseteve shqiptare nëpër botë,” shtoi Muçaj.
Projektligji thotë se të ardhurat që enti i ri do të ketë nga aktiviteti i vet, duhet të “përdoren ekskluzivisht” për qëllimet e ekzistencës së entit dhe se këto të ardhura “gëzojnë imunitet nga urdhrat e ekzekutimit”.
Kryeministri Edi Rama ka deklaruar se nuk do ta paguajë gjobën prej 108 milionë euro të vendosur nga Gjykata Ndërkombëtare e Arbitrazhit ndaj Becchetit, por ndryshe nga sa pretendon Rama, pagesat po bëhen përmes llogarive të kompanisë publike, Albcontrol pranë organizatës Eurocontrol, duke e vënë këtë kompani në rrezik falimenti.
Totali i këtyre shumave të bllokuara deri në dhjetor 2022 ishte 6.75 miliardë lekë [mbi 60 milionë euro me kursin e kohës]. Shuma e bllokuar besohet se është shtuar me të ardhurat e vitit 2023 dhe të muajve të parë të vitit 2024.
