Me shumicë votash, Gjykata Kushtetuese vendosi të hënën që të përfundojë mandatin e kryetares së saj, Holta Zaçaj më 10 mars 2025. Në shtjellimin e shkurtuar të vendimmarrjes që u bë me dije të hënën, Gjykata Kushtetuese nuk shprehet se si u arrit në këtë vendim prej shumicës së saj.
“Në përfundim Gjykata, me shumicë votash, vendosi: “Deklarimin e mbarimit të mandatit të gjyqtares së Gjykatës Kushtetuese, zonjës Holta Zaçaj, në datën 10.03.2025”, thuhet në njoftimin e vendimit.
Përkundër këtij qëndrimi në njoftim, Gjykata sqaron se data 10 mars nuk përmendej në asnjë nga aktet e marra në shqyrtim, duke referuar ndër të tjera dispozitat kalimtare në Kushtetutë, vendimin e Gjykatës së Lartë për emërimin e Zaçajt dhe ligjin organik.
“Në arritjen e këtij përfundimi, Gjykata vlerësoi se, neni 179, pika 3, i Kushtetutës nuk përcakton datën e mbarimit të mandatit, por vetëm vitin 2025. Edhe neni 86 i ligjit organik të Gjykatës përmban të njëjtin parashikim me normën kushtetuese. Po ashtu, dhe akti i zgjedhjes të kësaj gjyqtareje (vendimi nr. 2, datë 16.01.2023 i Mbledhjes së Posaçme të Gjyqtarëve të Gjykatës së Lartë) është shprehur se zonja Holta Zaçaj zgjidhet anëtare e Gjykatës Kushtetuese deri në kryerjen e përtëritjes në vitin 2025”, thuhet në njoftimin e vendimit.
Gjykata po ashtu thekson se mandati i një anëtari të Gjykatës Kushtetuese nuk mund të lihej në diskrecion të organit të emërtesës. “Gjykata rithekson se parimi i pavarësisë nënkupton, gjithashtu, se gjyqtari, në momentin e emërimit, duhet të dijë kohëzgjatjen e këtij mandati, bazuar në rregullimet ligjore përkatëse dhe kjo kohëzgjatje nuk mund të lihet në diskrecion të organeve që e kanë emëruar/zgjedhur atë”, thuhet në njoftim.
E mbledhur tre herë me radhë në seancë për të diskutuar këtë rast, Gjykata Kushtetuese vlerëson se procedura e ndjekur nga Sadushi nuk ishte e rregullt. “Gjykata thekson se hapja e procedurës për plotësimin e një vendi vakant duhet të fillojë vetëm pasi Gjykata Kushtetuese ka deklaruar mbarimin e mandatit të anëtarit të saj sipas nenit 127, pika 2, të Kushtetutës dhe Kryetari i saj ka njoftuar organin përkatës të emërtesës”, thuhet në njoftimin e vendimit.
Megjithatë, po vetë gjykata i ka dhënë dritë jeshile kësaj procedure për plotësim vakance të nisur pa vendimin e saj, duke arsyetuar se edhe Kushtetuesja arriti në të njëjtin përfundim. “Duke pasur parasysh se kjo Gjykatë arriti në të njëjtin përfundim në lidhje me datën e mbarimit të mandatit të kësaj gjyqtareje, vlerësoi se vendimi i saj nuk ndikon në procedurën e vënë në lëvizje nga Gjykata e Lartë”, thuhet në njoftim.
Gjykata Kushtetuese bën me dije se rrëzoi kërkesat e Zaçajt për një pezullim të procesit deri në marrjen e opinionit nga Komisioni i Venecias apo edhe për dërgimin e një kërkese këtij Komisioni në emër të Gjykatës.
Mandati i Zaçaj u bë temë debati publik muajin e fundit dhe ka shkaktuar polemika mes kryetarit të Gjykatës së Lartë, Sokol Sadushi, dhe kryetares së Gjykatës Kushtetuese. Sadushi këmbënguli se mandati i Zaçajt përfundon në pranverë të vitit 2025 dhe ka hapur procedurat për përzgjedhjen e pasardhësit të saj duke shpallur vendin vakant. Nga ana tjetër, kryetarja e Gjykatës Kushtetuese pretendoi se mandati i saj përfundonte në fund të vitit 2025 dhe e akuzoi Gjykatën e Lartë për cënimin e sigurisë juridike të mandateve të gjyqtarëve të Gjykatës Kushtetuese.
