Organizata mjedisore EcoAlbania ka publikuar një raport që evidenton kërcënimin e integritetit të lumit Vjosa prej aktiviteteve industriale dhe ekonomike të kompanive që shtrihen brenda territorit të Parkut Kombëtar dhe degëve të tij.
“Gjetjet e këtij raporti janë një kambanë alarmi për mbrojtjen e integritetit ekologjik të Parkut Kombëtar të lumit të egër Vjosa,” u shpreh drejtori ekzekutiv i Eco Albania, Olsi Nika.
“Për të frenuar shkatërrimin e ekosistemit delikat të Vjosës, ne jemi të gatshëm të bashkëpunojmë me institucionet shtetërore dhe aktorët lokalë për të siguruar zbatimin efektiv të masave të propozuara në Planin e Menaxhimit të Parkut dhe për të garantuar që Vjosa të mbetet e mbrojtur për brezat e ardhshëm”, vijoi ai.
Vjosa u shpall Park Kombëtar nga qeveria “Rama” dy vite më parë në 13 mars 2023, por deri sot ndikimi i presioneve nuk është adresuar në mënyrë serioze nga autoritetet.
Raporti i publikuar nga EcoAlbania tregon se dy vite pas këtij vendimi të qeverisë, numri i aktiviteteve ekonomike brenda kësaj zone vijon të mbetet i lartë.
Presionet kryesore që janë identifikuar si kërcënuese për rrjedhën e Vjosës janë të tilla si marrja dhe nxjerrja e ujit, marrja apo nxjerrja e zhavorrit nga lumi, dhe industritë nxjerrëse dhe përpunuese të naftës, bitumit, dhe disa mineraleve të tjera.
“Aktivitetet industriale shkaktojnë ndotje kimike, dëmtim të habitateve natyrore dhe ndryshime të cilësisë së ujërave”, citon raporti.
Raporti citon më tej se minierat dhe guroret përbëjnë një kërcënim për biodiversitetin ujor të lumit.
“Shkarkimet e materialeve të gërmuara ndikojnë thellësisht integritetin ekologjik të lumit dhe biotën, pasi ndër të tjera, këto përmbajnë metale të rënda”, shkruhet në raport.
Një tjetër kërcënim për integritetin e Vjosës është gjithashtu marrja e ujit. Një prej konflikteve të fundit mbi marrjen e ujit është pikërisht ai i qeverisë me banorët e Lumit të Vlorës, mbi projektin e devijimit të ujit të Shushicës për Ujësjellësin e Himarës.
“Devijimi i burimeve natyrore, nga vendet e origjinës, në zonat rurale, drejt një destinacioni të ri turistik, do të sjellë, pashmangshmërisht, humbjen e biodiversitetit, kompromentimin e parametrave ekologjikë dhe cenimin e integritetit natyror në tërësi”, evidenton raporti si problematika kryesore ndaj marrjes së ujit.
Ekspertët mjedisore vijojnë më tej duke shkruar se reduktimi i prurjeve gjatë sezonit të thatë ndikon drejtpërdrejt në habitatet ujore dhe tokësore, duke kompromentuar mbijetesën e specieve të ndjeshme.
Një tjetër presion që dëmton vegjetacionin breglumor është edhe depozitimi i zhavorrit dhe inerteve të tjera pranë rrjedhës.
“Rrugët e hapura për depozitimin e zhavorrit e kanë shtuar dëmin. Të tjera ndikime shtesë janë shkaktuar edhe nga mungesa e menaxhimit të mbetjeve ndërtimore, prej të cilave janë krijuar kodrina të vogla mbi sipërfaqe, duke dëmtuar vegjetacionin breglumor”, citojnë gjetjet e raportit.
