Sulmet e presidentit amerikan Donald Trump ndaj Universitetit të Harvardit dhe studentëve të tij ndërkombëtarë kanë tronditur botën, jo vetëm për shkak të ashpërsisë së tyre, por edhe për shkak të miopisë së hapur që ato tregojnë.
Për dekada me radhë, universitetet kryesore si Harvardi kanë qenë një gur themeli i “fuqisë së butë” amerikane. Shumë nga studentët më të shkëlqyer të botës kanë aspiruar të studiojnë në institucionet amerikane, ndërsa studiuesit më të mirë kanë synuar të bëhen pjesë e fakulteteve të tyre. Vetë Harvardi përfaqëson kulmin e arsimit të lartë amerikan – dhe global. Madje edhe presidenti kinez Xi Jinping zgjodhi ta dërgojë atje vajzën e tij.
Tani, gjithçka po ndryshon. Studiues të shquar po largohen nga Shtetet e Bashkuara për t’i shpëtuar atmosferës paranojake të nxitur nga politikat e Trump, ndërsa studentët ndërkombëtarë të nivelit të lartë, të cilët dikur synonin universitete si Harvard, Columbia apo Northwestern – të gjitha së fundmi në shënjestër të Trump – po zgjedhin vende të tjera, nga frika se arsimi i tyre mund të ndërpritet.
Pasojat mund të jenë të rënda. Që nga viti 2000, studiues me bazë në SHBA kanë fituar rreth dy të tretat e Çmimeve Nobel në kimi, fizikë dhe mjekësi – dhe 40% e atyre laureatëve kanë qenë emigrantë. Veçanërisht, gati gjysma e fituesve të Nobelit që janë emigrantë i kanë kryer studimet pasuniversitare në universitetet amerikane. Këta studiues jo vetëm që kanë avancuar kërkimet shkencore dhe kanë rritur prestigjin e institucioneve të tyre, por kanë shërbyer edhe si mësues dhe mentorë për studentët amerikanë dhe ndërkombëtarë, duke tërhequr një gjeneratë të re talentesh akademike.
Për më tepër, këto ndërveprime ndërkulturore i ndihmojnë studentët amerikanë të fitojnë një kuptim më të thellë të shoqërive të tjera, ndërsa bashkëmoshatarët e tyre ndërkombëtarë përfitojnë nga përvoja e drejtpërdrejtë e jetës në SHBA. Shumë prej atyre që kanë studiuar në Amerikë më vonë kthehen në vendet e tyre dhe ngjiten në pozita të larta në qeveri, akademi dhe sektorin privat. Deri në vitin 2024, 70 kryetarë shtetesh ose qeverish kishin kryer një pjesë ose të gjitha studimet e larta në SHBA.
Deri së fundmi, këto përfitime njiheshin gjerësisht në të gjithë spektrin politik amerikan. Një sistem që funksiononte mirë – Student and Exchange Visitor Program (SEVP) – u lejonte institucioneve të certifikuara të pranonin studentë të huaj. SEVP u mundësonte gjithashtu të diplomuarve me viza studenti të qëndronin në vend deri në tre vjet për të fituar përvojë pune. Por, në një shfaqje befasuese të injorancës dhe dashakeqësisë, administrata Trump u përpoq t’i hiqte Harvardit të drejtën për të regjistruar studentë ndërkombëtarë dhe, madje, urdhëroi konsullatat amerikane të mos përpunonin aplikimet për viza për ata që planifikonin të frekuentonin universitetin – një veprim që u bllokua së fundmi nga një gjykatë federale.
Kjo pasiguri është jashtëzakonisht shqetësuese për studentët aktualë dhe ata të ardhshëm. Ata që kishin planifikuar të fillonin studimet në shtator mund të zbulojnë tani se është shumë vonë për t’u regjistruar diku tjetër për vitin akademik që po vjen. Një rënie në regjistrimet e studentëve ndërkombëtarë jo vetëm që do të pengojë kërkimet shkencore në institucionet amerikane, duke zvogëluar bazën e asistentëve të talentuar, por gjithashtu do të dobësojë zinxhirin global të shkencëtarëve të ardhshëm, duke ulur thellësinë dhe cilësinë e kërkimeve në mbarë botën.
Ajo që Trump dhe ithtarët e tij nuk arrijnë të kuptojnë është lidhja e fortë mes përsosmërisë së universiteteve amerikane dhe historikut të inovacionit në vend. Një analizë nga viti 2022 zbuloi se më shumë se gjysma e startup-eve amerikane të vlerësuara mbi 1 miliard dollarë kishin të paktën një themelues të lindur jashtë vendit dhe, në gjysmën e këtyre rasteve, themeluesi kishte ardhur fillimisht në SHBA si student.
Disa mbështetës të Trump kanë argumentuar se ndalimi i studentëve të huaj nga regjistrimi në Harvard dhe universitete të tjera private do të krijonte më shumë mundësi për studentët amerikanë. Por edhe pse disa vende shtesë mund të hapeshin, ndikimi do të ishte minimal. Në fakt, duke qenë se një pjesë e konsiderueshme e studentëve ndërkombëtarë paguajnë tarifat e plota të shkollimit, mungesa e tyre do të reduktonte burimet e disponueshme për ndihmën financiare. Studentët e huaj kanë subvencionuar në mënyrë efektive studentët amerikanë që marrin ndihmë – një burim jetik mbështetjeje financiare që tani do të humbasë.
Këto të ardhura të humbura zbehen krahasuar me kontributet më të gjera të Harvardit dhe sistemit të arsimit të lartë. Arsimi universitar ka qenë prej kohësh një eksport i madh amerikan, me shumë më tepër studentë ndërkombëtarë që vijnë në vend sesa amerikanë që studiojnë jashtë. Vetëm në vitin akademik 2023-2024, studentët e huaj kontribuuan rreth 44 miliardë dollarë në ekonominë amerikane.
Sigurisht, Harvardi dhe universitetet e tjera nuk janë të paprekshme ndaj kritikave. Por dekurajimi ose kufizimi i regjistrimeve të huaja do të ishte një humbje e thellë si për studentët dhe stafin amerikan, ashtu edhe për ata ndërkombëtarë. Duke sulmuar universitetet kryesore, administrata Trump po minon një nga gurët e çmuar të Amerikës dhe po i shkakton një goditje të pashembullt motorit të konkurrueshmërisë amerikane.
Marrë me autorizim nga Project Syndicate, 2016. Ripublikimi mund të bëhet vetëm me lejen e Project Syndicate. The High Cost of Trump’s Brain Drain
