Një projektvendim i Këshillit të Ministrave, siguruar nga BIRN, parashikon transferimin e ishullit të Sazanit nga administrimi i Ministrisë së Mbrojtjes te Ministria e Ekonomisë dhe Inovacionit, si pjesë e procedurave për zhvillimin e projektit strategjik “Resorti Turistik – Ishulli i Sazanit”.
Në një intervistë të fundit për podkasterin e sipërmarrësit David Senra, Ivanka Trump përshkroi projektin që po zhvillon së bashku me bashkëshortin e saj, Jared Kushner, si një investim me përmasa të mëdha në Mesdhe.
“Po punoj për një projekt të jashtëzakonshëm me bashkëshortin tim në Mesdhe. Është një projekt me përmasa gjigante. Bëhet fjalë për një ishull privat prej 14 mijë hektarësh në zemër të Mesdheut,” tha Trump.
Megjithatë, ndryshe nga përshkrimi i saj, Sazani është pronë shtetërore dhe administrohet nga Ministria e Mbrojtjes.
Dokumenti i siguruar nga BIRN tregon se qeveria po ndërmerr hapat për ta transferuar ishullin në Fondin e Pasurive të Paluajtshme për Mbështetjen e Investimeve Strategjike, duke e kaluar atë nën administrimin e Ministrisë së Ekonomisë.
Projektvendimi, i propozuar nga ministri i Ekonomisë, Blendi Gonxhja, parashikon transferimin e pasurive shtetërore në zonën kadastrale 3269 të Bashkisë Vlorë për “zhvillimin dhe realizimin e projektit për investim strategjik ‘Resorti Turistik – Ishulli i Sazanit’”.
Sipërfaqja që parashikohet të vihet në dispozicion të projektit përfshin rreth 5.2 milionë metra katrorë truall dhe ndërtesa ekzistuese në ishull, ose më shumë se 90 për qind të sipërfaqes së Sazanit.
I pyetur nga BIRN për projektvendimin dhe procedurat e transferimit të ishullit, qeveria shqiptare tha se dokumenti ishte “hedhur për mendim dhe nuk është realizuar”.
“Është për të konsoliduar të gjithë atë territor si zonë zhvillimi, pasi ka qenë zonë ushtarake, dhe për ta kaluar në administrim të Ministrisë së Ekonomisë,” tha zyra e shtypit e kryeministrit Edi Rama.
“Në këtë projektvendim nuk ka privatizim dhe ky dokument shërben për të realizuar fazën e negociatave për interesat e shtetit si partner në investim,” shtoi ajo.
Në fund të vitit 2024, qeveria shqiptare i dha statusin e “Investitorit Strategjik” kompanisë Atlantic Incubation Partners LLC, e lidhur me Kushner. Sipas vendimit të Komitetit të Investimeve Strategjike, investimi i planifikuar arrin në 1.4 miliardë euro dhe parashikon zhvillimin e një kompleksi turistik në një pjesë të ishullit.
Afatet për realizimin e projektit u shtynë në fund të vitit 2024, ndërsa investitorit iu njohën lehtësi të reja. Ndër to përfshihen ndryshime ligjore që lejojnë procedura të posaçme për investitorët strategjikë, si dhe angazhimi i Ministrisë së Mbrojtjes për pastrimin e zonës nga municionet e paplasura që gjenden në tokë dhe në detin përreth ishullit.
Më herët, presidenti Bajram Begaj dekretoi nxjerrjen e një zone stërvitore nga Plani i Përhapjes së Forcave të Armatosura, një hap që konsiderohet i nevojshëm për zhvillimin e projektit.
Sipas projektvendimit, transferimi përfshin pasurinë nr. 206/7 me sipërfaqe 5,255,215 metra katrorë dhe ndërtesa me sipërfaqe 31,005 metra katrorë; pasurinë nr. 208 me sipërfaqe 254,178 metra katrorë dhe ndërtesa me sipërfaqe 5,344 metra katrorë; si dhe pasurinë nr. 207 me sipërfaqe 9,386 metra katrorë dhe ndërtesa me sipërfaqe 412 metra katrorë.
Ishulli i Sazanit është pjesë e Parku Kombëtar Sazan-Karaburun, i vetmi park kombëtar detar dhe tokësor në Shqipëri. Zona konsiderohet habitat i dhjetëra specieve me rëndësi ndërkombëtare, përfshirë specie të rrezikuara të faunës detare.
Projektvendimi për kalimin e ishullit të Sazanit te kompania “Atlantic Incubation Partners LLC” vjen në një kohë kur Shqipëria është përfshirë nga një valë protestash kundër zhvillimit të një tjetër projekti turistik të lidhur me familjen Trump në zonën e mbrojtur të lagunës së Nartës.
Mijëra qytetarë shqiptarë kanë protestuar gjatë javës së fundit në Tiranë dhe qytete të tjera të vendit kundër projektit për ndërtimin e një resorti në këtë zonë nga investitorë nga Katari, të lidhur me Jared Kushner dhe grupin Kastrati.
Tubimet e përditshme në Tiranë, të cilave u janë bashkuar kryesisht të rinj me pankarta satirike, janë pagëzuar nga mediat si “Revolucioni i Flamingove”, për shkak se flamingoja e lagunës së Nartës është kthyer në simbol të protestave.
Protestuesit kanë kërkuar anulimin e projektit për ndërtimin e resortit në Zvërnec, si dhe dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama, të cilin e akuzojnë se po favorizon në mënyrë të paligjshme investitorët.
Kryeministri Edi Rama është treguar sfidues ndaj protestuesve, duke u zotuar se qeveria nuk do të tërhiqet nga projekti. Ai ka akuzuar gjithashtu forca të jashtme si nxitëse të protestave, duke i cilësuar ato si pjesë e një “lufte hibride”.
