“Nobeli” i letërsisë, edhe një herë jashtë Shqipërisë

Akademia Suedeze shpalli të enjten autorin francez Patrick Modianon si fituesin e çmimit “Nobel” për letërsinë. Veprat e tij janë përkthyer në disa gjuhë, por është gjerësisht i njohur në Francë

Çekun prej 1.1 milion dollarë të çmimit “Nobel” të Letërsisë, e mori këtë vit francezi Patrick Modiano.  Tradita e shpërndarjes së çmimit prestigjioz për kontribut të madh për njerëzimin mbetet një monedhë fati që vazhdon të hidhet vit pas viti, por pa sukses për Shqipërinë.

Në lajmërimin e bërë në Stokholm, Akademia Suedeze theksoi aftësinë e Modianos për të prekur me punën e tij “fatet njerëzore më të pakuptueshme”. Fituesi i 107 i “Nobelit” Letrar, Modiano, 69-vjeçar, është autor i shumë librave përfshirë edhe disa skenarë.

Ai është laureati i 11 i lindur në Francë, ku njihen më së shumti veprat e tij dhe ka fituar çmime si Romani më i Mirë i Akademisë Franceze, Çmimin Goncourt, Çmimin Botëror Cino Del Duca dhe Çmimin Austriak për Letërsinë Europiane.

Fitorja e Patrick Modiano erdhi papritur, pasi shanset e tij ishin vetëm 1/10.  Puna e Modianos shpesh eksploron traumat e pushtimit nazist në Francë dhe ka lajtmotive si kujtesa, tjetërsimi dhe loja e ngatërruar e identitetit.

Ai shkruan libra jo voluminozë me 130 ose 150 faqe. Vepra e tij më e njohur është “Person i Zhdukur”. Është historia e një detektivi i cili humbet kujtesën dhe ka si çështje të fundit zbulimin e identitetit të tij.

Një nga pretendentët për çmimin “Nobel” në letërsi ishte edhe shkrimtari shqiptar, Ismail Kadare.

Përpara dhënies së lajmërimit, bastet ishin vënë për poetin nga Kenia, Ngugi wa Thiong’o dhe për shkrimtarin japonez, Haruki Murakami, i cili ka kryesuar listën e fituesit më të mundshëm këtë vit. Murakami është cilësuar si një laureat i mundshëm edhe vitet e mëparshme, përfshirë vitin 2013, kur humbi përballë kanadezes Alice Munro.

Fituesi zgjidhet nga 18 figura të përhershme të letërsisë suedeze. Këtë vit pati 210 kandidatura, 36 prej të cilave u bënë për herë të parë.

Çmimet “Nobel” në fusha të ndryshme dorëzohen më 10 dhjetor, në përvjetorin e vdekjes së themeluesit Alfred Nobel. Përveç parave, laureatët marrin një certifikatë dhe një medalje ari.