Njëmbëdhjetë ish-luftëtarë e deklaruan veten të pafajshëm për krime lufte në fshatrat Ljubenic, Qyshk, Pavlan dhe Zahac në vitin 1999, por në sallën e gjyqit pati shpërthime zemërimi pasi prokuroria ndryshoi përsëri aktakuzën.
Pasi e ndryshoi disa herë aktakuzën gjatë gjashtë viteve të fundit që prej fillimit të gjyqit të 12 ish-trupave të Ushtrisë Jugosllave për vrasjen e më shumë se 118 shqiptarëve të Kosovës në vitin 1999, zyra e prokurorisë serbe të krimeve të luftës ngriti një tjetër akuzë të re ditën e hënë, duke shkaktuar shpërthime zemërimi nga disa prej të pandehurve.
Prokurori i krimeve të luftës Dragoljub Stankoviç tha se ai vendosi ta ndryshonte aktakuzën dhe pas kësaj gjykata mund të vazhdonte procedurat gjyqësore.
“Nuk është krejtësisht një aktakuzë e re. Është thjesht më gjithëpërfshirëse dhe pa detaje të reja të konsiderueshme. Doja thjesht ta bëja këtë proces më të lehtë për të gjithë,” shpjegoi Stankoviç.
Ai tha se një tjetër arsye për këtë ndryshim ishte që të kombinonte dy aktakuzat fillestare që ishin ngritur në kohë të ndryshme dhe përfshinin të njëjtat ngjarje – sulmet në fshatrat Lubenic, Qyshk, Pavlan dhe Zahac të Kosovës në prill dhe maj të vitit 1999, kur u vranë shqiptarë të Kosovës.
Megjithatë, vendimi i tij për të ngritur një akuzë të re shkaktoi protesta nga disa nga të pandehurit.
“Po më akuzoni për gjithçka. Kam gjashtë vjet këtu dhe nuk mund të vërtetoni asgjë. Kjo është arsyeja pse i ndryshoni vazhdimisht gjërat. Thjesht po trilloni gjërat,” tha në gjykatë Srecko Popoviç, një nga të pandehurit.
Më pas ai filloi të bërtiste se çështja ishte një padrejtësi e madhe, duke bërë që gjyqtari ta largonte atë nga salla e gjyqit.
Aktakuza e re zemëroi gjithashtu të pandehuritn Abdulah Sokiç, i cili u nxor gjithashtu nga salla e gjyqit nga gjykatësi se ofendoi prokurorin.
Të gjithë burrat e deklaruan veten të pafajshëm.
Aktakuza akuzon 11 ish-luftëtarët për vrasje, plaçkitje dhe tortura në katër fshatrat e Kosovës, me qëllim dëbimin e përhershëm të popullsisë etnike shqiptare nga zona.
Gjyqi fillestar nisi në dhjetor të vitit 2011 kur 12 burra u akuzuan për vrasje dhe plaçkitje në vetëm një prej fshatrave, në Qyshkë. Më vonë ajo u zgjerua për të mbuluar krimet e kryera në tri fshatrat e tjerë –Ljubenic, Pavlan dhe Zahac. Në vitin 2014, prokurori ngriti edhe një padi ndaj edhe tre personave të tjerë për vrasjet në Ljubenic.
Të njëjtin vit, grupi i parë i të pandehurve u dënua me një total prej 106 vitesh burg.
Por gjykata e apelit në Beograd e anuloi vendimin vitin e kaluar, duke e quajtur atë “të pakuptueshëm dhe kontradiktor”, dhe e dërgoi rastin për rigjykim.
Në rigjykim për të përshpejtuar procedurën, prokuroria i kombinoi të dyja aktakuzat, duke i bërë ato një çështje të vetme.
Megjithatë, me kalimin e kohës, edhe të pandehurit ndryshuar gjithashtu. Një nga të pandehurit u bë dëshmitar i mbrojtur. Ai aktualisht jeton në Gjermani dhe është gati të dëshmojë në këtë çështje.
Radoslav Brnovic, i cili fillimisht u lirua nga akuzat, vdiq, kështu që çështja kundër tij u mbyll.
Çështja kundër dy të pandehurve të tjerë gjithashtu u nda nga të tjerat.
Dejan Bulatoviç, i cili u dënua me 20 vjet burg, u sëmurë, kështu që çështja kundër tij do të vazhdojë kur ai të jenë në gjendje të marrë pjesë në gjyq.
Ranko Momiç, fillimisht u dënua me 15 vjet burg, aktualisht është në arrati, kështu që nuk mund të gjykohet ende.
Çështja konsiderohet si një nga më të mëdhatë ndonjëherë në lidhje me krimet e luftës në Kosovë në gjykatat e Beogradit, me seanca dëgjimore dhe gjyq fillestar që zgjati për katër vjet. Sulmi ndaj katër fshatrave dhe mbulimi më pas i këtij krimi janë hulumtuar në një dokumentar të BIRN; “Të Paidentifikuarit”.
Në gusht të vitit 2014, prokuroria serbe për krime lufte nisi një hetim ndaj Dragan Zivanoviç, ish-komandant i Brigadës 125 të Ushtrisë Jugosllave, për akuzën se s’kishte bërë asgjë për të parandaluar vrasjet e shqiptarëve dhe shkatërrimin e shtëpive dhe pronave në katër fshatrat. Ai është gjenerali i parë në Serbi që po hetoget për krime lufte.
Megjithatë, deri më tani nuk është lëshuar asnjë padi.
Gjyqi do të vazhdojë më 22 shkurt.
