Varësia e Bashkimit Europian nga nafta e huaj ka vënë në rrezik sigurinë e saj, duke e lënë atë të varur nga importet që vijnë nga regjime të paqëndrueshme dhe autoritare. Europa duhet të rrisë prodhimin e vet të energjisë alternative – përfshirë bionaftën, një opsion që BE-ja e ka neglizhuar prej kohësh.
Bashkimi Europian është shumë i varur nga nafta e huaj. Për çdo 100 litra të konsumuar brenda BE-së, 90 për qind janë të importuar. Ndërkohë, prodhimi vendës i naftës po bie me shpejtësi, duke u reduktuar me më shumë se 50 për qind përgjatë dekadës së fundit. Për sa kohë BE-ja nuk ka ndryushuar kurs dhe nuk ka rritur prodhimin e energjive alternative – përfshiurë bionaftën, një opsion që është neglizhuar prej kohësh nga BE-ja – rreth 95 për qind të naftës së saj do të sillet tërësisht nga burime të huaja në vitin 2030, sipas Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë.
Gjendja aktuale mbetet thembra e Akilit për BE-në për shkak se kjo nënkupton varësi nga importet nga vende të paqëndrueshme me regjime autoritare. Në vitin 2014, vendet anëtare të BE-së shpenzuan shifrën rrënqethëse të 271 miliardë eurove për importet e naftës bruto, e barabartë kjo me PBB-në e Bullgarisë, Hungarisë, Sllovakisë dhe Sllovenisë të marra sëbashku. Pothuajse gjysma e këtyre parave shkuan në Rusi, në Lindje të Mesme dhe në Afrikën e Veriut.
Kështu, jo vetëm BE-ja është e ekspozuar ndaj rreziqeve të ndërprerjes së furnizimeve globale por ajo po ndihmon edhe fuqizimin e qeverive autoritare si dhe të regjimeve armiqësore, gjë që nga ana vet e kufizon aftësinë e BE-së që t’i japë përgjigje efektive dhe të koordinuar kërcënimeve dhe provokimeve. Përpjekja e BE-së për të hartuar një strategji koherente politike dhe ekonomike për t’u përballur me sfidat që janë krijuar nga agresioni i Rusisë në Ukrainë si dhe ferri në Lindjen e Mesme janë shembuj të mirë ilustrimi për këtë.
Mbretëria e Bashkuar me vendimin e saj të fundit për të rritur shpenzimet për mbrojtje vë në dukje pranimin gjithnjë e më të madh të faktit se kapacitete më të fuqishme ushtarake nevojiten për të ruajtur sigurinë dhe sovranitetin e Europës. Por për psa kohë varësia e saj nga importet e huaja do të vijojë, BE-ja do të mbetet shumë më e dobët nga sa duhet të jetë. Gazsjellësi i propozuar Rryma e Veriut II – i cili do të sjellë edhe më shumë gaz nga Rusia për në Gjermani – duket se thjeshtë do ta përkeqësojë situatën.
Siguria energjetike e Europës ka gjasa do të marrë vëmendje në muajt e ardhshëm për shkak se viti 2016 do të jetë një vit tjetër i turbullt në politikën ndërkombëtare. Ky vit ka gjasa do të shënojë gjithashtu edhe plotësimin e Bashkimit Energjetik Europian, i cili është krijuar për të siguruar furnizime të përballueshme me energji miqësore me klimën. Për fat të keq, varësia e Europës nga nafta e huaj është lënë jashtë diskutimit. Komisioni Europian duhet të ofrojë drejtimin e duhur nëse vendet anëtare të BE-së do të duhet të zhvillojnë burime alternative të energjisë.
Energjia e rinovueshme nga era dhe dielli me siguri që mund të luajnë një rol në uljen e vulnerabilitetit energjetik të Bashkimit Europian. Burime të tilla sakaq po ndihmojnë për reduktimin e varësisë nga qymyri dhe gazi për prodhimin e energjisë elektrike. Gjithsesi, kur vjen puna te prodhimi i energjisë nga nafta – më së shumti për lëndë djegëse për makinat – gjasat janë që do të duhet të kalojnë edhe shumë vite para se era apo dielli të ofrojnë alternativa të vlefshme energjetike.
BE-ja duhet të ndjekë shembullin e vendosur nga ana tjetër e Atlantikut, ku vendet kanë punuar për të reduktuar varësinë e tyre nga nafta e huaj. Shtetet e Bashkuara, për shembull, ka krijuar incentiva për investime në lëndë djegëse alternative. Në të vërtetë, Shtetet e Bashkuara janë prodhuesi më i madh në botë për bioetanolin, i cili – krahas prodhimit të gazit me burime argjilore – ka ndihmuar në reduktimin e varësisë nga importet e huaja me së paku 25 për qind, ndërsa ka ulur emetimet e dioksidit të karbonit dhe ka krijuar vende pune.
Brazili gjithashtu ofron një shembull bindës, pasi ka punuar që nga krizat e naftës të viteve 1970 të reduktojë varësinë e vet nga energjia e importuar. Brazili sot është një eksportues neto i naftës dhe prodhuesi i dytë më i madh në botë i bioetanolit, i cili ka zëvendësuar më shumë se një të katërtën e diezelit që dikur përdorej në vend.
Për fat të keq, shumica e diskutimeve mbi politika përrreth bionaftës në Bashkimin Europian është dominuar nga argumentet e vjetëruara që e lidhin bionaftën me rritjen e çmimeve të ushqimeve. Ushqimet nuk duhet të përdoren për të vënë në punë makinat, argumentojnë kundërshtarët. Gjithsesi, sot, biokarburantet e përparuara nuk bazohen më në ushqime, por në mbetje nga industria, bujqësia dhe shtëpitë. Në fjalët e José Graziano da Silva, Drejtor i Përgjithshëm i Organizatës për Bujqësi dhe Ushqim të OKB-së, biokarburantet “mund të jenë mjete efektive për të rritur sigurinë ushqimore.” Nëse bëhet siç duhet, zhvillimi i tyre do të thotë “më shumë energji, më shumë ushqim dhe më shumë mirëqenie për të gjithë.”
Biokarburantet vrasin katër zogj me një gur: ajo përmirëson sigurinë energjetike, riciklon mbetjet, redukton emetimet e gazrave serë dhe prodhon vende pune (shpesh në zonat rurale). Kjo është arsyeja se pse zëvendësimi i naftës së importuar me energji të rritur brenda vendit është trashëgimia më e rëndësishme dhe gjithëpërfshirëse që europianët e sotëm mund t’ia lënë europianëve të së ardhmes.
Marrë me autorizim nga Project Syndicate, 2016. Ripublikimi mund të bëhet vetëm me lejen e Project Syndicate. Homegrown Energy Security for Europe
