Marrëveshja e arritur mes BE-së dhe Turqisë në Bruksel hap një rrugë drejt zgjidhjes së krizës së refugjatëve në Ballkan – por vjen me një çmim të lartë në kuptimin e kërkesave të Turqisë.
“Marrëveshje. Arritje e madhe me Turqinë,” shkruan një postim në Twitter nga Martin Selmayr, zëdhënësi i presidentit të Komisionit Europian Jean-Claude Juncker, të hënën në mbrëmje, duke iu referuar marrëveshjes së BE-së me Turqinë mbi krizën e refugjatëve.
Testi më i fundit i marrëveshjes, megjithatë, do të vijë më 17-18 mars kur detajet të marrin formë në Këshillin Europian.
Samiti BE-Turqi në Bruksel pasoi mbylljen e kufijve të të ashtuquajturit itinerar ballkanik i migrantëve, që ka zënë në kurth mijëra njerëz në veri të Greqisë.
Shiu i dendur gjithashtu ka shtuar telashet për migrantët dhe paralajmërimet e përvijimit të një krize të madhe humanitare. Zyrtarët grekë besojnë se 100,000 të mbërritur të tjerë do të prekin brigjet greke në fund të marsit.
Detajet e sakta të marrëveshjes nuk janë përcaktuar ende, por kërkesat nga ministri i jashtëm turk, Ahmet Davutoglu, ishin për më tepër para nga BE-ja për të pranuar azilkërkuesit e refuzuar nga Europa, liberalizim i vizave për turqit dhe bisedime intensive për kërkesën e Turqisë për anëtarësim në BE.
BE-ja ka dyfishuar menjëherë ndihmën financiare në 6 miliardë euro në shkëmbim të pranimit të refugjatëve nga Turqia në tokën e vet dhe pranim të azilkërkuesve të refuzuar.
“Nuk ka pasur prej vitesh samit më të rëndësishëm në Bashkimin Europian sesa ky që ndodhi në Bruksel të hënën,” shkroi në editorialin e vet The Guardian.
Megjithatë, disa vende të Europës lindore po kërcënojnë se do ta prishin marrëveshjen dhe kundërshtuan planin për zhvendosje të migrantëve direkte në shtetet Europiane nga Turqia me kuota të caktuara.
“Kryeministri #Orban ka zbatuar veton në planin BE-Turqi për të zhvendosur azilkërkuesit direkt nga Turqia,” tha zëdhënësi i kryeministrit hungarez Viktor Orban në Twitter.
Turqia thotë se e saj janë të drejta duke marrë parasysh se vendi ka strehuar tashmë thuajse 3 milionë refugjatë nga Lindja e Mesme.
Vala e njerëzve që po i largohen luftërave në Siri dhe Irak nuk ka gjasa të ndalojë së shpejti, pasi autoritetet greke thonë se rreth 2000 refugjatë mbërrijnë çdo ditë në ishujt grekë.
“Me këto propozime të reja synojmë të shpëtojmë refugjatët, të dekurajojmë keqpërdorimin dhe shfrytëzimin e situatës dhe të gjejmë një epokë të re të marrëdhënieve Turqi-BE”, tha në Bruksel ministri i jashtëm turk, Davutoglu.
Por ai i tha liderëve europianë se Turqia kërkonte më shumë për shtetasit e vet në këmbim të ndihmës së BE në këtë krizë.
Davutoglu gjithashtu u takua me Sekretarin e Përgjithshëm të NATO-s Jens Stoltenberg dhe kërkoi “një prani më të dukshme të NATO-s” në kufirin Turqi-Serbi.
Amnesty: Marrëveshja e BE-së dhe liderëve turq goditje vdekjeprurëse për të drejtën e azilkërkimit
Përpjekja e vazhdueshme për të rikthyer njerëzit në Turqi në vend që të kërkohen rrugë për t’i ofruar atyre mënyra të sigurta dhe të ligjshme të vendosjes në Europë tregon një sjellje dritëshkurtër dhe çnjerëzore në përballimin e kësaj krize, tha Amnesty International pas bisedimeve të Këshillit të Europës me Turqinë të hënën.
Kryeministri i Turqisë Ahmet Davutoglu, presidenti i KE, Donald Tusk dhe presidenti i Komisionit Europian Jean Claude Juncker shpërndanë konturin e planit për marrëveshjen përfundimtare të BE-së dhe Turqisë, përpara takimit të Këshillit Europian më 17 dhe 18 mars.
Propozimi që për çdo refugjat sirian të kthyer në Turqi nga Greqia, një sirian do të vendoset në BE ka të meta morale dhe ligjore, tha Amnesty.
“BE-ja dhe liderët turq sot arritën në një pikë të ulët duke tregtuar të drejtat dhe dinjitetin e disa prej njerëzve më vulnerabil në botë. Ideja e këmbimit të refugjatëve për refugjatë jo vetëm që është çnjerëzore, por gjithashtu ofron një zgjidhje afatgjatë të paqëndrueshme për krizën humanitare,” tha Iverna McGowan, kreu i Zyrës së AI për Institucionet Europiane.
