Qeveria kroate ka ngritur një këshill që do të analizojë si të trajtohet trashëgimia e regjimit fashist të kohës së Luftës së Dytë Botërore dhe atij komunist të pas Luftës së Dytë Botërore në vend.
Qeveria kroate të enjten miratoi një vendim për themelimin e Këshillit për Trajtimin e Pasojave të Sundimit të Regjimeve Jodemokratike për të hartuar “rekomandime të hollësishme që synojnë të merren me të kaluarën”.
Këshilli do të hartojë gjithashtu “rekomandime për rregullimin ligjor të përdorimit të shenjave dhe simboleve të regjimeve jodemokratike”, si do të analizojë mënyrën se si mësohen në shkolla këto periudha të historisë, si përkujtohen përvjetorët e tyre dhe nëse figura nga këto regjime duhet të kenë apo jo rrugë me emrat e tyre.
“Pika e fillimit është një shkëputje e pastër nga i gjithë totalitarizmi,” tha kryeministri Andrej Plenkoviç në seancën e qeverisë.
Këshilli prej 18 anëtarësh, në të cilin do të përfshihen historianë, profesorë juridiku dhe gjyqtarë, duhet t’i bazojë rekomandimet e veta vetëm mbi “fakte me vlerë historike,” tha qeveria.
Në të do të përfshihen gjithashtu shkencëtarë politike, dekanë fakultetesh dhe krerë të institucioneve kulturore të Kroacisë – Akademia Kroate e Shkencave dhe Arteve, Instituti i Leksikografisë Miroslav Krleza dhe Matica Hrvatska.
“Ai do t’i paraqesë qeverisë propozime për të ruajtur kujtimet, hulumtimet shkencore, dokumentacion, politika për emërtim rrugësh dhe sheshesh, mundësimin e publikut që të ketë qasje ndaj informacioneve, shpërndarjen e dijes dhe edukimin e fëmijëve dhe të rinjve mbi shkeljet e të drejtave të njeriut dhe lirive themelore gjatë qeverisjes së regjimeve jodemokratike,” tha Plenkoviç.
Plenkoviç fillimisht e lajmëroi krijimin e këshillit në dhjetor, pasi një pllakadë me sloganin e Lëvizjes Ustashe – “Za drom spremni” (Gati për Atdhe) – u zbulua në komunën e Jasenovacit në Kroacinë qendrore, pranë vendit ku ka qenë kampi më i madh i përqendrimit i vendit gjatë Luftës së Dytë Botërore, kur ustashët vranë më shumë se 83,000 serbë, hebrenj, romë dhe antifashistë midis vitit 1941 dhe 1945.
Në atë kohë pati spekulime se këshilli do të diskutonte ndalimin e yllit të kuq, një simbol i ish-Jugosllavisë socialiste dhe e luftëtarëve të saj antifashistë të Luftës së Dytë Botërore.
Disa ekspertë u shprehën se ndalime të tilla mund të sillnin rreziqe serioze.
Që prej viteve 1990 dhe shpërbërjes së Jugosllavisë, Kroacia ka qenë e ndarë përsa i takon interpretimit historik të Shtetit të Pavarur të Kroacisë, një shtet pro-nazist që udhëhiqej nga ustashët, dhe Jugosllavisë socialiste, e cila kaloi faza totalitare dhe autoritare.
