Të zemëruar nga rasti më i fundit i dhunës seksuale ndaj një minoreneje, qindra qytetarë dhe aktivistë kërkuan dënime më të ashpra për abuzuesit dhe përgjegjësi të institucioneve shtetërore për dështimin e parandalimit të dhunës.
Pasditen e së enjtes, qindra qytetarë të Tiranës dhe aktivistë marshuan me pankarta në duar për t’i thënë Stop dhunës seksuale në Shqipëri si dhe shurdhërisë së institucioneve në parandalimin e rasteve të shtuara të dhunës gjinore në Shqipëri.
Marshimi-protestë nisi nga sheshi “Nënë Tereza” dhe vijoi deri në Ministrinë e Arsimit, e shoqëruar nga himne sensibilizuese dhe pankarta që dënonin dhunuesit dhe mentalitetin që fajëson shpeshherë viktimat e dhunës seksuale në vend.
Duke marrë shkas nga rasti më i fundit i përdhunimit të një nxënëseje 15-vjeçare në periferi të Tiranës, aktivistët dhe protestuesit kërkuan rritjen e masës së dënimit ndaj abuzuesve dhe një rol më aktiv të shkollës në parandalimin dhe trajtimin e këtyre rasteve.
“Ne kërkojmë me anë të këtij marshimi paqësor rritjen e masës së dënimit për personat abuzues, jo vetëm me të mitur, por edhe me gra dhe djem. I kërkojmë gjithashtu Ministrisë së Arsimit të shtohet edukimi seksual i mirëfilltë në shkolla, që të japë efektet e duhura tek reagimet e studentëve,” tha aktivistja Reisa Kalanxhi nga Pink Movement për BIRN.
“Kërkojmë gjithashtu shtimin e psikologëve nëpër shkolla, pasi një psikolog e ka të pamundur të përballojë 2-3 shkolla,” shtoi ajo.
Dhunimi seksual i të miturës në Babrru nga roja 65-vjeçar i shkollës, Abaz Doku tronditi opinionin publik pasi dyshohet se vajza shantazhohej prej muajsh dhe ndonëse komuniteti ishte në dijeni të ngjarjes, askush nuk reagoi. UNICEF dhe UN WOMEN e dënuan ngjarjen dhe u kërkuan institucioneve shtetërore që të vendosin “tolerancë zero” ndaj abuzimit seksual.
Opinoni publik ushtroi presion edhe ndaj ministres së Arsimit, Besa Shahini për rolin e munguar të shkollës në këtë ngjarje, por edhe për mungesën e reagimit nga ana e saj. Të enjten në Parlament, Shahini fajësoi patriarkalizimin për abuzimin.
“Më gjeni një grua që nuk është ngacmuar njëherë në jetë seksualisht. Kjo praktikë vazhdon nga burrat dhe vazhdon të mos raportohet nga gratë. Të gjithë keni përgjegjësi individuale të ndryshoni gjërat,” tha Shahini.
Ekspertë të shëndetit mendor të pranishëm në protestë nuk bien dakord me ministren e Arsimit, ndërsa mendojnë se shkolla ka një rol të rëndësishëm në parandalimin e rasteve të abuzimit.
“Sot një psikolog ofron shërbimin psikologjik në tre shkolla, ku përafërsisht në një shkollë e ka mundësinë të jetë vetëm një herë në javë. Një herë ose dy herë në javë një psikolog e ka të pamundur të njihet me nxënësit, por edhe të identifikojë rastet problematike apo ato të abuzimit,” tha psikologia Adela Mezini.
Alma, njëra nga protestueset që mbi maskë ka shkruar me gërma të mëdha fjalën “NËNË” tha se ndjehej tepër e indinjuar dhe se ngjarje të tilla janë plotësisht të papranueshme.
“Shteti jo vetëm që duhet të forcojë ligjet, por duhet të forcohet dhe edukimi, sepse kjo do të ishte mënyra e vetme për të ndërgjegjësuar njerëzit në lidhje me këto sjellje shumë të shëmtuara për një shoqëri njerëzore,” tha ajo.
Ekspertët kërkojnë gjithashtu një edukim më të mirë të nxënësve nëpër shkolla, në mënyrë që këta të fundit të dinë të identifikojnë abuzuesit.
“Fëmijët kanë mungesë edukate të njohin trupin e tyre, mungesë bisedash me prindërit dhe mësuesit për seksualitetin. Që në moshën të mitur fëmijët duhet të dinë me patjetër të identifikojnë njerëzit që vënë në rrezik jetën e tyre. Sjelljet e pedofilëve e maniakëve seksualë janë të identifikueshme,” thotë Anxhela Peza, një tjetër psikologe këshillimi.
Psikologët pranojnë se ka një kulturë fshehjeje dhe mospranimi të aktit abuzues deri sa bëhet tepër vonë. Ata thonë se ndërhyrja profesionale, së paku në institucionet arsimore apo në familje do të ishte e domosdoshme.
“Për këtë arsye duhet bërë ndërhyrja nëpër grupet vulnerabël. Të informohen fëmijët nëpër shkolla, mbi mënyrat e abuzimit, ku tani përfshihet dhe abuzimi online (grooming) i cili po përhapet dhe po merr forma nga më të ndryshmet,”paralajmëroi psikologia Mezini.
Liri Kuçi, aktiviste e të drejtave të njeriut mendon se faji është i shtetit dhe i institucioneve ligjvënëse, të cilat nuk marrin masat e duhura. Kuçi kujtoi megjithatë se kjo është hera e disatë që shteti dështon.
“Shteti ka dështuar të na mbrojë, të na garantojë dhe të na sigurojë jetën… Prandaj në vend që të merremi me viktimën, themi jo po ajo e kishte fajin, jo po veshja e të tjera me rradhë… shteti ka dështuar njësoj siç ka dështuar Ministria e Arsimit dhe politikat arsimore në këtë vend,” përfundoi Kuçi.
