Ekspertë dhe zyrtarë të habitateve ujore u takuan virtualisht për të diskutuar mbi mbarëvajtjen e një projekti studimor mbi folezimin e breshkave detare në brigjet shqiptare dhe ato të Mesdheut, në kushtet e faktorëve të shumtë që rrezikojnë mbijetesën e tyre.
Një projekt studimor i zhvilluar përgjatë bregdetit shqiptar ka zbuluar 45 zona me përshtatshmëri të lartë dhe të mesme për folezimin e breshkave detare – pjesë e listës së specieve të rrezikuara.
Projekti për eksplorimin e plazheve shqiptare dhe identifikimin e folezimeve të mundshme të breshkave të detit u zbatua nga Shoqata për Ruajtjen e Breshkave Detare në Mesdhe, MEDASSET dhe eksperti vendas, Enerit Saçdanaku.
Në një takim të zhvilluar të enjten online, ekspertët vendas dhe ata të huaj shpjeguan se pothuajse të gjitha plazhet ranore të Shqipërisë i ishin nënshtruar analizës për të vlerësuar folezimin e suksesshëm të breshkave detare.
Ky vlerësim u realizua duke kombinuar dy metodologji të ndryshme: nëpërmjet transekteve të drejtpërdrejta në plazhe dhe imazheve të marra nga fluturimi me dron.
“Nga analiza paraprake e të dhënave, vlen të theksohet rëndësia e folesë në plazhin e Divjakës, pasi mund të japë një kontribut të rëndësishëm në popullatën e individëve meshkuj të breshkave detare në Mesdhe,” tha në takim Vicky Rae, punonjëse shkencore pranë MEDASSET.
Breshkat e detit janë specie shumë të vjetra, duke datuar që nga koha e dinosaurëve dhe kanë arritur të mbijetojnë deri në ditët tona.
Në detin Mesdhe takohen tre nga shtatë llojet e tyre – Caretta caretta [breshka kokëmadhe], Chelonia mydas [breshka jeshile] dhe shumë rrallë Dermochelys coriacea [breshka kurriz-lëkurore].
Përveç ndryshimeve klimatike, mbijetesa e tyre rrezikohet edhe për shkak të urbanizimit dhe ndërtimit të pakontrolluar të zonave bregdetare, peshkimit apo ndotjes.
Një rol shumë të rëndësishëm në studimin dhe konservimin e habitatit të tyre ka luajtur dhe organizata MEDASSET, aktive prej vitit 1983 dhe tashmë me bazë në Greqi.
“Puna jonë në Shqipëri do të vazhdojë edhe përgjatë viteve 2020-2021, me mbështetjen e fondacionit MAVA si edhe atë të autoriteteve dhe ekspertëve shqiptarë, duke ofruar një mundësi të madhe për një qasje më të mirë në lidhje me çështjet e ruajtjes së breshkave detare, siç është ajo e ndryshimeve klimaterike,” tha Eleana Touloupaki nga MEDASSET.
Gjatë takimit online, Prof.Dr. Yakup Kaska nga organizata DEKAMER në Turqi prezantoi rastin e gjurmimit me satelit të një breshke detare të lëshuar në brigjet e Turqisë, e cila kishte arritur deri në brigjet shqiptare.
Sipas Kasta, të dhënat e analizuara nga mostrat gjenetike dhe gjurmimi nëpërmjet satelitëve transmetues japin informacion të rëndësishëm për lidhjen e popullatës së breshkave detare në Shqipëri me popullatat që takohen në Turqi apo Greqi.
