Në mes të më shumë se dy muajsh fokus intensiv të mediave mbi luftën në Ukrainë, një histori u anashkalua kryesisht. Në fund të prillit, Shtetet e Bashkuara dhe Rusia kryen një shkëmbim të të burgosurve. Rusia liroi një amerikan (ish-marins) të cilin e ndaloi rreth tre vjet më parë, ndërsa SHBA-ja liroi një pilot rus të burgosur mbi një dekadë më parë për akuza kontrabande droge.
Ajo që e bën shkëmbimin të rëndësishëm është se ai ndodhi në një kohë kur pushtimi brutal i Ukrainës nga Rusia i ka sjellë marrëdhëniet me SHBA-në në pikën e tyre më të ulët që nga fundi i Luftës së Ftohtë. SHBA-ja ka zgjedhur të shmangë përfshirjen e drejtpërdrejtë ushtarake në luftë, por po bën shumë për të ndikuar në trajektoren e saj, duke përfshirë furnizimin e Ukrainës me sasi të mëdha armësh, inteligjence dhe trajnimi në mënyrë që ajo të mund t’i rezistojë me sukses dhe të mundë potencialisht forcat ruse. SHBA-ja gjithashtu ka ndërmarrë hapa për të forcuar NATO-n dhe për të vendosur sanksione të rënda ekonomike ndaj Rusisë.
Lufta ka të ngjarë të zgjasë për ca kohë. Megjithëse interesi themelor i Ukrainës është t’i japë fund luftës dhe të parandalojë më shumë vdekje dhe shkatërrime, dëshira e presidentit Volodymyr Zelensky për paqe është e kushtëzuar. Ai kërkon të rimarrë territorin që Rusia ka pushtuar dhe të garantojë respektimin e sovranitetit të vendit, në mënyrë që, ndër të tjera, Ukraina të mund të anëtarësohet në Bashkimin Evropian. Ai gjithashtu dëshiron që ata që janë përgjegjës për krimet e luftës të mbahen përgjegjës.
Presidenti rus Vladimir Putin, nga ana e tij, duhet të arrijë një rezultat që mund të bëjë që pushtimi i tij i kushtueshëm të mos duket i dobët dhe të sfidohet në shtëpi. Ka pak shanse që të mund të negociohet një paqe që do të mbyllte hendekun midis këtyre dy pozicioneve në dukje të papajtueshme. Ka shumë më tepër gjasa që konflikti të vazhdojë jo vetëm për muaj, por edhe për vitet në vijim. Ky do të jetë sfondi për marrëdhëniet e SHBA-së dhe Perëndimit me Rusinë.
Një mundësi për Perëndimin do të ishte të lidhë të gjitha marrëdhëniet me Rusinë me veprimet e Rusisë në Ukrainë. Megjithatë, ky do të ishte një gabim, sepse Rusia mund të ndikojë në interesa të tjera perëndimore, si kufizimi i aftësive bërthamore dhe raketore të Iranit dhe Koresë së Veriut dhe suksesi i përpjekjeve globale për të kufizuar emetimet që shkaktojnë ndryshime klimatike.
Lajmi i mirë është se, siç tregon shkëmbimi i të burgosurve, dallimet e thella mbi Ukrainën nuk duhet të përjashtojnë kryerjen e një biznesi të dobishëm reciprokisht, nëse të dyja palët janë të gatshme të ndahen. Por mbrojtja e mundësisë së bashkëpunimit selektiv do të kërkojë diplomaci të sofistikuar dhe të disiplinuar.
Si fillim, SHBA-së dhe partnerëve të saj do të duhet t’i japin përparësi dhe madje të kufizojnë qëllimet e tyre në Ukrainë. Kjo nënkupton heqjen dorë nga bisedat për ndryshim regjimi në Moskë. Ne duhet të merremi me Rusinë që kemi, jo me atë që do të preferonim. Pozicioni i Putinit mund të sfidohet nga brenda, por Perëndimi nuk është në gjendje të projektojë largimin e tij, aq më pak të sigurojë që dikush ta zëvendësojë më mirë.
Po kështu, qeveritë perëndimore do të ishin të mençura të nxisnin bisedime për gjykata krimesh lufte për zyrtarët e lartë rusë dhe të ndalonin mburrjen se po ndihmojnë Ukrainën të shënjestrojë gjeneralë dhe anijet e rëndësishme ruse. Lufta dhe hetimet janë në vazhdim, dhe rusët duhet të shohin ndonjë përfitim në veprimin me përgjegjësi. E njëjta gjë vlen edhe për dëmshpërblimet.
Në mënyrë të ngjashme, megjithëse Rusia ka të ngjarë ta gjejë veten më keq ekonomikisht dhe ushtarakisht si rezultat i fillimit të kësaj lufte të zgjedhur, qeveria amerikane duhet të bëjë të qartë se, ndryshe nga komentet e Sekretarit të Mbrojtjes Lloyd Austin, qëllimi i Amerikës nuk është të përdorë luftën për të dobësuar Rusinë. Përkundrazi, SHBA-ja duhet të nënvizojë se dëshiron që lufta të përfundojë sa më shpejt të jetë e mundur me kushte që pasqyrojnë statusin sovran dhe të pavarur të Ukrainës.
Sa i përket luftës në Ukrainë, Perëndimi duhet të vazhdojë të ofrojë mbështetje për Ukrainën dhe të parandalojë përshkallëzimin duke shmangur luftimet e drejtpërdrejta. Kremlini, megjithatë, duhet të kuptojë se ky frenim ka për qëllim mos zgjerimin e luftës në një vend të NATO-s ose futjen e armëve të shkatërrimit në masë, pikë në të cilën kufij të vetë-imponuar perëndimor do të zhdukeshin.
Perëndimi gjithashtu duhet të marrë parasysh me kujdes qëllimet e tij të luftës dhe mënyrën se si t’i ndjekë ato. Qëllimi duhet të jetë që Ukraina të kontrollojë të gjithë territorin e saj, por kjo nuk justifikon domosdoshmërish përpjekjen për të çliruar Krimenë apo edhe të gjithë rajonin lindor të Donbasit me forcë ushtarake. Disa nga këto synime mund të kërkohen më mirë përmes diplomacisë dhe lehtësimit selektiv të sanksioneve. Por, derisa sjellja e Rusisë të ndryshojë, sanksionet nuk duhet vetëm të mbeten në fuqi, por ato duhet të shtrihen për të mbuluar importet e energjisë që po financojnë përpjekjet e luftës ruse.
Diplomacia është një mjet sigurie kombëtare që duhet përdorur dhe duhet të vazhdojë të ndiqet me Rusinë. Takimet private midis zyrtarëve të lartë civilë dhe ushtarakë të vendeve perëndimore dhe Rusisë duhet të rifillojnë, në mënyrë që të zvogëlohet rreziku i një llogaritjeje të gabuar që mund të çojë në konfrontim ose më keq, dhe për të eksploruar mundësitë për bashkëpunim të kufizuar.
Mund të ndodhë që marrëdhëniet konstruktive me Rusinë të mos lindin deri në një epokë post-Putin. Por kjo në asnjë mënyrë nuk e ndryshon interesin e Perëndimit për të parë që marrëdhëniet të mos bien poshtë një niveli të caktuar përkohësisht.
Marrë me autorizim nga Project Syndicate. Nuk mund të ripublikohet pa lejen e Project Syndicate. Is Diplomacy Between Russia and the West Still Possible?
