Pothuajse dy dekada pasi Bashkimi Evropian premtoi një të ardhme evropiane për vendet e Ballkanit Perëndimor, i dërguari i Gjermanisë në rajon thotë se është koha që blloku të përmbushë premtimet e tij.
Manuel Sarrazin, i cili u emërua në postin e tij tre muaj më parë, tha për BIRN se BE-ja është vonë në përmbushjen e premtimeve të saj ndaj gjashtë vendeve të Ballkanit Perëndimor – dhe duhet të përdorë momentin e krijuar nga pushtimi rus në Ukrainë dhe të fillojë të përmbushë integrimin e premtuar për këto vende në Selanik në qershor 2003.
“Ne duhet të përpiqemi të ndërtojmë besueshmërinë e premtimit të zgjerimit evropian. Në vitin 2003, pati premtime të bëra në Selanik, por 20 vjet më vonë, gjatë pesë viteve të fundit, ne kemi pasur vendime më të vështira, ose aspak fare, sesa hapa pozitivë”, tha Sarrazin për BIRN në një intervistë.
Sarrazin po i referohej ngërçit me të cilin po përballen disa vende të Ballkanit prej vitesh, me përpjekjet e Maqedonisë së Veriut dhe Shqipërisë për të filluar bisedimet e anëtarësimit në BE të bllokuara nga kundërshtimet e Bullgarisë, dhe me dështimin e bllokut për t’i dhënë Kosovës liberalizimin e vizave.
Kjo e lë Kosovën si shtetin e vetëm në rajon, qytetarët e të cilit nuk lejohen të udhëtojnë pa viza në zonën Shengen.
Këto vendime “duhej të ishin marrë shumë më herët” nga Bashkimi Evropian, thotë ai.
“Gabime të qarta, gabime të mëdha… Ndoshta tani është momenti i duhur edhe duke korrigjuar këto gabime dhe duke krijuar një dinamikë pozitive”, shton ai.
I pyetur se kur Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut do të hapin përfundimisht bisedimet e pranimit, Sarrazin nuk dëshiron të përmendë data.
Ata do të fillojnë “sapo të marrim vendimin unanim në Këshillin Evropian dhe tani kemi një situatë kur të gjithë po bëjnë çmos për të bindur miqtë tanë bullgarë që të mos e bllokojnë këtë”, thotë ai.
Por ai pranon se “askush nuk e di” se kur do të hiqet bllokimi.
“Përgjigja klasike e Bashkimit Evropian është, ‘varet nga ju’. Varet nga shpejtësia e procesit të reformave të shteteve”, thotë ai.
“Mundësitë e humbura dhe vullneti i pamjaftueshëm politik… sot jemi në një situatë kur duhet të ndërtojmë sërish mundësi. Nuk jemi në një situatë kur mund të lejojmë të humbasim më shumë mundësi”, shton ai.
Sipas Sarrazin, situata në Ukrainë tregon se qëndrimi i BE-së në një pozicion ndërmjetës “mund të ketë pasoja të tmerrshme – kështu që lufta duhet të jetë një shtysë për rajonin, por edhe për ne në qasjen tonë ndaj rajonit”.
Sarrazin gjithashtu flet në favor të ofertës së Kosovës për t’u anëtarësuar në Këshillin e Evropës, gjë që shkaktoi një reagim armiqësor nga Serbia.
“Ne jemi për këtë, e mbështesim dhe do të bëjmë ç’është e mundur që kjo të jetë e suksesshme”, thotë Sarrazin.
“Kam përshtypjen se qeveria e Kosovës e di se çfarë do të bëjë. Ata e përgatitën këtë, ata e dinë më mirë se me kë duhet të flasin. Ne do të flasim me partnerët tanë, do të jemi të qartë për qëndrimin tonë dhe do të themi se ky është një sinjal i rëndësishëm”, shton ai.
Por Sarrazin paralajmëron se anëtarësimi për Kosovën nuk është punë e përfunduar. “Qeveria e Kosovës e di se, deri në marrjen e një vendimi, është një lojë e gjatë, si një maratonë… dhe në një maratonë të mirë nuk duhet të vraponi kilometrat e para… duhet të mbani ritmin që ta mbaroni të gjithën”, tha ai.
Por ai shton: “Ne do t’i bashkohemi Kosovës gjatë gjithë rrugës në rrugën maratonë. Do të japim ujë, do të brohorasim, do ta mbështesim dhe do të flasim me të gjithë për të mbështetur Kosovën që të jetë e suksesshme”.
Duke folur për thirrjen e presidentit francez Emanuel Macron për krijimin e një komuniteti politik evropian që përfshin vende jo anëtare të BE-së, Sarrazin thotë se qëndrimi francez për hapjen e bisedimeve të pranimit për vendet e Ballkanit është gjithashtu “qartësisht pro”.
“Franca është e gatshme të angazhohet menjëherë me organizimin e konferencave ndërqeveritare për hapjen e bisedimeve të pranimit për Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë – dhe kjo nuk është e lidhur me këtë lloj të ri koncepti apo kuadri që është paraqitur nga Macron”, thotë ai.
“Nuk ka alternativë tjetër përveç anëtarësimit me të drejta të plota të shteteve të Ballkanit Perëndimor, si qytetarë të Bashkimit Evropian. Asgjë tjetër nuk do të funksiononte apo do të ishte tërheqëse. A njihni ndonjë që dëshiron të bëhet anëtar i dorës së dytë i diçkaje?” pyet Sarrazin në mënyrë retorike.
Emërimi i Sarrazin në shkurt të këtij viti ka shtuar numrin e diplomatëve që luajnë rolin e të dërguarve nga organizata dhe shtete individuale, duke përfshirë Miroslav Lajcak të BE-së, Gabriel Escobar të SHBA-së dhe Stuart Peach të Mbretërisë së Bashkuar.
Sarrazin thotë se pozicioni i tij është i lidhur ngushtë me integrimin e shteteve të Ballkanit në BE. “Puna ime mbaron kur ata janë në BE”, deklaron ai.
“Kjo është një shenjë se Gjermania është e angazhuar në rajon dhe se ne duam të intensifikojmë angazhimin tonë për lehtësimin e procesit të anëtarësimit së bashku me partnerët në BB6 dhe në BE”, përfundon ai.
