Administratori i Universitetit Bujqësor të Tiranës, Edmond Tërthorja, dy zv.rektorët Ilir Kapaj dhe Romina Koto, përgjegjësi i Departamentit të Moduleve Paraklinike, Bejo Bizhga si dhe 20 akademikë dhe punonjës të tjerë janë vendosur nën akuzë nga Prokuroria e Posaçme, SPAK për abuzime në nëntë tendera të zhvilluar në vitin 2022 me vlerë totale prej 90 milionë lekësh.
Procedimi penal është regjistruar në tetor të vitit 2022, bazuar në akte të referuara nga Policia e Shtetit, lidhur me veprime të shtrira në një kohë të gjatë procesit të përgatitjes dhe zhvillimit të procedurave të prokurimeve publike në këtë universitet.
Sipas njoftimit të Prokurorisë së Posaçme, dy zëvendësrektorët dhe shefi i Departamentit të Moduleve Paraklinike janë gjetur me shkelje që në kohën e ideimit të projekteve dhe sigurimin e fondeve pranë Agjencisë Kombëtare për Kërkimin Shkencor dhe Inovacionin, AKKSHI, në bashkëpunimin edhe me administratorin Edmond Tërthorja.
Të hetuarit akuzohen se kanë përgatitur të dhëna fiktive të projekteve, me specifikime të përgatitura nga vetë operatorët ekonomikë konkurrues dhe fitues në këto procedura prokurimi. Pas sigurimit të fondeve nga Agjencia Kombëtare e kërkimit Shkencor dhe Inovacionit, AKKSHI, kanë vijuar sipas SPAK veprimet e kundraligjshme të funksionarëve të universitetit dhe vartësve të tyre, në fazën e përgatitjes dhe gjatë zhvillimit të procedurave të prokurimit. Paligjshmëritë janë vijuar në komisionet e përllogaritjes së fondit limit, specifikimeve teknike apo termave të referencës, të koordinuara në vazhdimësi me veprimet e paligjshme të njësisë së prokurimit dhe komisionit të vlerësimit të ofertave.
Gjithashtu, SPAK deklaron se në shkelje janë përfshirë edhe anëtarët e njësisë së prokurimit dhe komisionit të vlerësimit të ofertave, të cilët akuzohen se kanë krijuar kushtet dhe favorizuar në shpalljen fitues të kompanive “Krijon”sh.p.k, “Zero Group” sh.p.k e “Malvina Visoka PF”.
Gjatë hetimit ka rezultuar se të dhënat e përgatitjes së fondit limit, specifikimet teknike, termat e referencës dhe hartimi i dokumenteve standarde të tenderit janë kryer nga zyrtarët përgjegjës të universitetit, në bashkëpunim me operatorët ekonomik fitues “Krijon”sh.p.k, “Zero Group”sh.p.k, dhe “Malvina Visoka PF”.
Sipas SPAK, në të nëntë procedurat e prokurimit objekt hetimi, tre kompanitë e sipërcituara kanë siguruar oferta ekonomike të falsifikuara në emër të shoqërive tregtare të tjera, të cilat janë përdorur nga autoriteti kontraktor dhe kanë ndikuar në fryrjen e fondit limit, pa bërë më parë asnjë studim tregu.
Po ashtu, janë evidentuar raste të zhvillimit të procedurës së prokurimit me operator eknomik të paracaktuar fitues, për pajisje dhe mallra të tjera që i janë vendosur në dispozicion Universitetit Bujqësor Tiranë disa muaj para shpalljes së tenderit – duke u kryer më vonë aktet fiktive për procedurat dhe marrjen e tyre në dorëzim.
Për pesë prej të hetuarve, mes tyre dhe administratorin Tërthorja, Gjykata e Posaçme e Shkallës së Parë ka caktuar masën e sigurimit personal “arrest në burg”. Katër prej tyre janë proceduar për shkelje të barazisë në tendera, ndërsa një për falsifikim të dokumenteve.
Gjykata ka vendosur masën e sigurimit personal “arrest në shtëpi” ndaj 10 të hetuarve për shkelje të barazisë në tendera. Për të njëjtën vepër penale janë lënë në detyrim paraqitje gjashtë prej të proceduarve. Po ashtu, është caktuar detyrim paraqitje për dy të hetuar për shpërdorim detyre dhe një për falsifikim të dokumenteve.
Masat e sigurisë janë ekzekutuar të martën më 25 shkurt, ndërkohë që SPAK bënë me dije se po hetohet dhe për persona të tjerë që dyshohet se mund të jenë përfshirë në veprime të kundërligjshme.
Ende pa dalë njoftimi zyrtar i SPAK, kryeministri Edi Rama njoftoi organizimin e një seance dëgjimore me grupin parlamentar të Partisë Socialiste dhe rektorin e Universitetit Bujqësor, Fatbardh Sallaku, duke sulmuar hetimet e prokurorisë dhe njëkohësisht duke mohuar vlefshmërinë e vendimeve të Gjykatës së Posaçme – qëndrim që ekspertët e cilësuan si një ndërhyrje politike të paprecedentë në drejtësi dhe autonominë e universiteteve.
