Në shkurt të vitit 2021, zyrtarët shqiptarë premtuan gjatë ceremonisë së nënshkrimit të kontratës se linja hekurudhore Tiranë- Durrës, bashkë me një segment të ri drejt Rinasit, do të rehabilitohej brenda 30 muajsh dhe do të kushtonte 69.6 milionë euro në total.
Por katër vite më vonë, linja hekurudhore nuk ka përfunduar ende, ndërkohë që kostot e saj janë rritur me gati 63 për qind.
Linja hekurudhore Tiranë- Durrës pritet të shkurtojë në 22 minuta udhëtimin mes dy qyteteve dhe sipas ministres së Infrastrukturës, Belinda Balluku, ky projekt parashikohet t’u shkurtojë 55 milionë euro në vit përdoruesve aktualë të automjeteve private.
Projekti financohet nga Bashkimi Europian dhe një kredi e marrë nga qeveria shqiptare pranë Bankës Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim, BERZH, ndërsa tenderi u fitua nga kompania italiane INC SPA.
Projekti ishte parashikuar që të kushtonte 69.6 milionë euro, por sipas këshilltarit të Hekurudha Shqiptare, Leonard Jani, kostot e saj kanë shkuar tashmë në 110 milionë euro.
Jani i tha BIRN se një shtesë fondi prej 10.5 milionë eurosh shkoi për restaurimin e stacioneve, të cilat pritet të përfundojnë brenda këtij viti. Ndërkohë, rritja e çmimeve të vitit 2022 për materiale si shina, traversa apo sinjalizues solli një faturë shtesë prej 29 milionë eurosh.
“Projektuesit kanë punuar që godinat e ardhshme të kenë të njëjtën arkitekturë, të dallueshme nga publiku. Tashmë është përcaktuar firma kontraktore, dhe deri në fund të vitit stacionet do të jenë gati,” tha Jani për BIRN.
Zbatimi i projektit është përballur edhe më vështirësi të tjera, të tilla si shpronësimet e banesave, trojeve dhe bizneseve pranë linjës hekurudhore, sipas standardeve të ndjekura nga BERZH.
“Megjithëse mjaft prej pronave të legalizuara ndër vite janë ndërtuar në kundërshtim me ligjin e Kodit Hekurudhor, ato tashmë janë kompensuar, duke i hapur rrugë procesit të ndërtimit të linjës Durrës – Tiranë,” shtoi më tej Jani.
Linjat hekurudhore shqiptare filluan të ndërtohen gjatë Luftës së Dytë Botërore ndërsa gjatë kohës së Komunizmit u ndërtuan lidhjet Shkodër-Vlorë, Durrës – Guri i Kuq në Pogradec si dhe dy zgjatime industriale drejt Fier – Ballsh dhe Milot – Klos. Linjat hekurudhore u braktisën nga udhëtarët për shkak të ngadalësisë së trenave, ndërsa investimet aktuale janë të parat në këtë sektor që nga rënia e komunizmit.
Linja hekurudhore Tiranë – Durrës nuk është e parashikuar për trena të shpejtë elektrikë, ndonëse sipas Janit, një projekt i tillë po parashikohet për një fazë të dytë.
Linja elektrike ajrore në të gjithë gjatësinë prej 34.2 km parashikohet të shtrohet pas përfundimit të një projekti tjetër, kur shfrytëzimi i trenave do të ketë nisur normalisht.
“Në projektin që po zbatohet është parashikuar vetëm vendosja e bazamentit të kolonave mbajtëse të linjës elektrike,” tha Jani, inxhinier me përvojë 50-vjeçare në sistemin hekurudhor shqiptar.
Aktualisht, nga 390 km linjë hekurudhore, në Shqipëri funksionon vetëm segmenti Durrës – Elbasan me gjatësi 76 km. Linja Durrës- Tiranë pritet të hyjë në funksionim vitin e ardhshëm.
