Shqiponja me dy koka që dominon stemën e Rusisë mbart shumë kuptime, nga lidhja historike me perandorinë bizantine deri te pranimi i ndikimit të rajoneve të gjera lindore dhe perëndimore të vendit. Pas takimit të fundit midis Rusisë dhe Ukrainës në Stamboll dhe bisedës telefonike të mëvonshme të presidentit rus Vladimir Putin me presidentin e SHBA-së Donald Trump, dy kokat e shqiponjës janë gjithashtu një kujtesë për dy mendjet e vendit, duke e tërhequr atë në drejtime të kundërta – dhe, potencialisht, duke e copëtuar atë.
Putin, më në fund, ka siguruar epërsinë në luftën e Ukrainës. Trupat ruse po përparojnë (ngadalë) drejt marrjes së kontrollit të plotë të rajoneve që Rusia i pretendoi si të vetat në shtator 2022: Donetsk, Kherson, Luhansk dhe Zaporizhzhia. Vendi po e arrin këtë pavarësisht sanksioneve të paprecedentë dhe shumë miliarda dollarëve në mbështetje perëndimore për Ukrainën. Putin i ka dërguar kështu një mesazh të qartë Perëndimit dhe çdo kundërshtari të mundshëm: mos e nënvlerësoni kurrë Rusinë. Nuk ka pasur kurrë një moment më të mirë për t’i dhënë fund luftimeve.
Megjithatë, në bisedimet e para të drejtpërdrejta midis dy palëve që nga fillimi i luftës, të mbajtura në Stamboll javën e kaluar, delegacioni rus parashtroi një listë kërkesash të ashpra, të cilat Ukraina nuk do t’i pranonte – dhe kërcënoi të “zhvillonte luftë përgjithmonë”. Mos harroni, vuri në dukje me qetësi kreu i delegacionit, Rusia luftoi Suedinë për 21 vjet në vitet 1700. Kur bisedimet përfunduan vetëm pas disa orësh, tregu rus i aksioneve ra, në atë që qe një qortim i qartë nga investitorët.
Më 19 maj, Putin në thelb konfirmoi kërkesat e delegacionit të tij në bisedën dy-orëshe me Trump-in. Por, ndërsa ai dhe Trumpi ende po flisnin, investitorët ishin optimistë për rezultatin shpresëdhënës, duke parashikuar këmbimin e një dollai me 78 rubla (deri vonë ishte mbi 100).
Shumica e rusëve të zakonshëm gjithashtu duan që lufta të përfundojë. Ndërsa pak veta do të guxonin të rrezikonin arrestimin duke bërë thirrje hapur për paqe, Qendra e pavarur Levada raporton se rreth dy të tretat e popullsisë nuk mendojnë se veprimet ushtarake duhet të vazhdojnë, me 48% që e rendisin luftën midis frikërave të tyre më të këqija. Deri në 47% të rusëve besojnë se lufta në Ukrainë ka bërë më shumë dëm sesa dobi.
Vitet e luftës dhe sanksioneve e kanë transformuar jetën në Rusi për keq. Njerëzit dikur kishin kursime; sot, ata shpenzojnë çfarëdo që mund të gjejnë, madje marrin edhe kredi. Sipas firmës kërkimore Romir, një familje mesatare ruse shpenzoi 8,098 rubla (100.29 dollarë) për ushqim dhe mallra të përditshme midis 5 dhe 11 majit, krahasuar me 6,080 rubla në të njëjtën javë të vitit 2023. Rritja nxjerr në pah jo vetëm inflacionin e lartë që Rusia ka duruar që nga fillimi i luftës, por edhe pasigurinë për të ardhmen. Njerëzit kanë aq shumë frikë nga ajo që i rezervon e ardhmja, saqë po përpiqen të jetojnë sa më mirë që të jetë e mundur sot.
Por të jetosh “sa më mirë që të jetë e mundur” nuk është njësoj si të jetosh mirë. Merrni si shembull pushimet. Turizmi vendas është opsioni i vetëm i shumicës së rusëve, duke pasur parasysh sanksionet e rrepta për udhëtimet jashtë vendit, për të mos përmendur rublën e dobët. Por bregdeti i Detit të Zi, zakonisht një destinacion popullor pushimesh, është përmbytur me naftë. Nuk është çudi që edhe sondazhet zyrtare – gjithmonë të pabesueshme në autokraci – tregojnë se vetëm rreth 40% e rusëve besojnë se jeta e tyre do të përmirësohet në vitet e ardhshme.
Dhe kjo pa llogaritur spektrin e rekrutimit ushtarak. Putin-it i pëlqen të pretendojë se, ndryshe nga Ukraina, Rusia nuk ka nevojë të “kapë” njerëz në rrugë për t’i dërguar në betejë; ajo ka 50,000-60,000 vullnetarë që shfaqen për të luftuar çdo muaj. Por këta “vullnetarë” në të vërtetë paguhen ose detyrohen nga udhëheqësit rajonalë, të cilëve u jepen kuota tremujore nga Kremlini.
Këta udhëheqës janë shumë të vetëdijshëm se tashmë njerëzit po fillojnë të lodhen nga lufta. Në një intervistë të kohëve të fundit, Oleg Kozhemyako, guvernatori i rajonit Primorsky në Lindjen e Largët të Rusisë, e pranoi këtë, duke vënë në dukje se shumat gjigante që shpenzohen për luftën – në vend që të përmirësojnë jetën e njerëzve – po përkeqësojnë pakënaqësinë popullore. Ndërsa theksonte angazhimin e tij patriotik ndaj kauzës, Kozhemyako u ankua për shterimin masiv të burimeve të rajonit të tij. Nuk është vetëm qeveria e Primorsky-t ajo që po has vështirësi për të financuar shërbimet bazë si kujdesi shëndetësor dhe transporti; komentet e Kozhemyako-s treguan se rajoni – një furnizues kryesor i ushtarëve për luftën e Ukrainës – nuk mund ta mbajë më ritmin me kërkesat e Kremlinit për fuqi punëtore.
E megjithatë, Kremlini mbetet po aq konfliktual sa ajo shqiponja me dy koka. Një fund i luftës në Ukrainë mund të sjellë një valë euforie që rrit mbështetjen për Putin-in. Por nëse një marrëveshje paqeje vjen shumë shpejt, kjo eufori mund të zhduket para zgjedhjeve parlamentare të shtatorit 2026, e zëvendësuar nga pakënaqësia për gjendjen e mjerueshme të ekonomisë ruse dhe mirëqenien në rënie të shumicës së rusëve. Si mund ta ruajnë liderët e Rusisë – nga Putin te guvernatorët rajonalë – rendin (dhe pozicionet e tyre), kur nuk mund të përdorin më kërcënime të jashtme për të shpërqendruar zgjedhësit e tyre nga ashpërsia e jetës së tyre?
Për momentin, partia në pushtet, Rusia e Bashkuar, ende po debaton se si ta pozicionojë veten më mirë për zgjedhjet e vitit të ardhshëm: si “partia e fitores”, duke përdorur luftën e vazhdueshme për të provuar të konsolidojë një ndjenjë patriotizmi, apo si “partia e paqes dhe zhvillimit”, e cila i dha fund heroikisht luftimeve. Por zgjedhja mund të mos varet tërësisht nga llogaritjet e zgjuara elektorale. Për Putin-in, çdo marrëveshje paqeje – sado e favorshme – nënkupton dobësi. Fuqitë e mëdha nuk negociojnë; ato nënshtrojnë.
Marrë me autorizim nga Project Syndicate, 2016. Ripublikimi mund të bëhet vetëm me lejen e Project Syndicate. Russia’s Two Minds on Ukraine
