Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë hodhën poshtë të mërkurën një mocion të përbashkët të mbrojtjes për krerët e ish-Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK), ish-presidentin e Kosovës, Hashim Thaçi, dhe tre të tjerë, që po gjykohen për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit.
Mocioni kundërshtonte përfshirjen e ngjarjeve që ndodhën para majit 1998 dhe pas 20 qershorit 1999, duke argumentuar se ato nuk ndodhën gjatë kohës së luftës në Kosovë.
Por gjyqtari Charles Smith i tha gjykatës se “incidentet dhe akuzat përkatëse… të kontestuara nga mbrojtja nuk janë akuza që bien nën kuptimin e Rregullit 130”, që ka të bëjë me heqjen e akuzave.
Rregulli 130 e të ashtuquajturës Gjykatë Speciale të Kosovës thotë se mbrojtja mund të paraqesë një mocion për të hequr ndonjë nga akuzat në aktakuzë “brenda dhjetë (10) ditëve nga përfundimi i rastit të Zyrës së Prokurorit të Specializuar”. Prokuroria e mbylli çështjen e saj më 15 prill, por dy dëshmitarë të tjerë pritet të dëshmojnë këtë javë.
“Ato janë fakte materiale që lidhen me akuzat dhe pikat në aktakuzë. Ajo që kundërshton mbrojtja nuk është një akuzë e veçantë, por një pjesë e një aktakuze në formën e fakteve të materialeve të caktuara të përfshira në aktakuzë”, theksoi Smith.
“Të gjitha incidentet përkatëse janë gjithashtu akuza në kontekstin e krimeve kundër njerëzimit të cilat, ndryshe nga krimet e luftës, nuk marrin parasysh dhe nuk e kanë të rëndësishme ekzistencën e një konflikti të armatosur në kohën përkatëse”, shtoi ai.
“Si rrjedhojë, edhe nëse do të konsideronte në themelësi dhe në qoftë se këto kundërshtime të mbrojtjes do të vlerësoheshin të suksesshme, mocioni i mbrojtjes nuk do të çonte në rrëzimin e asnjë prej Pikave të aktakuzë”, përfundoi Smith.
Smith tha se trupi gjykues “nuk ka nevojë të hyjë në… argumentet që lidhen me periudhën e fillimit dhe përfundimit të konfliktit të armatosur. Çështja ose problemi i shtrirjes kohore të konfliktit të armatosur që ka rëndësi për këtë rast do të shqyrtohet në fund të gjykimit, kur të vendoset për themelsinë e çështjes.”
“Bazuar në këtë, trupi gjykues hedh poshtë në tërësi kërkesën e mbrojtjes sipas Rregullës 130”, përfundoi ai.
Thaçi u akuzua në vitin 2020 për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit së bashku me ish-luftëtarët e tjerë të lartë të UÇK-së, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi dhe Rexhep Selimi. Të gjithë janë vetëdeklaruar të pafajshëm.
Vendimi i së mërkurës shkaktoi kritika në Kosovë. Memli Krasniqi, kryetar i Partisë Demokratike të Kosovës (PDK), partisë së Thaçit dhe Veselit, shkroi në Facebook se vendimi ishte “Historia nuk guxon dhe nuk mund të shkruhet në sallat e heshtura të gjykatave, sepse është shkruar në sakrificat e popullit tonë për liri”.
“Historia nuk guxon dhe nuk mund të shkruhet në sallat e heshtura të gjykatave, sepse është shkruar në sakrificat e popullit tonë për liri”, shtoi ai. “Ata janë të pafajshëm.”
Vetëvendosja, partia e Selimit, akuzoi Gjykatën Speciale për “prodhim padrejtësie”.
Në një postim në Facebook, ajo e quajti hedhjen poshtë të mocionit “dëshmi e një logjike të përmbysur të drejtësisë, ku vija ndarëse midis çlirimit dhe agresionit zbehet qëllimshëm, ndërsa përpjekja e një populli për liri vihet nën dyshim me mjete juridike. Ky model i drejtësisë selektive nuk bën drejtësi universale, por prodhon një narrativë të rreme, që e zhvendos fajësinë nga pushtuesi te i çliruari”, thuhej në postim.
Zyra e Prokurorit të Specializuar pretendon se të akuzuarit kishin përgjegjësi komanduese gjatë luftës në Kosovë, ndërsa mbrojtja argumenton se UÇK-ja ishte një forcë guerile nga baza, drejtuesit e së cilës nuk mund të kontrollonin gjithçka që ndodhte në terren.
Në një rast tjetër, në janar, Thaçi dhe katër të tjerë u akuzuan për pengim të drejtësisë dhe kanosje të dëshmitarëve. Edhe për këto akuza, ai është vetëdeklaruar i pafajshëm.
Dhomat e Specializuara u themeluan në vitin 2015 nga Kuvendi i Kosovës dhe hetojnë krimet e pretenduara të anëtarëve të UÇK-së kundër pakicave etnike dhe rivalëve politikë në vitet 1998-2000.
Dhomat janë pjesë e sistemit gjyqësor të Kosovës, por ndodhen në Holandë dhe janë të përbëra nga staf ndërkombëtar, të krijuara nën presionin e aleatëve perëndimorë të Kosovës, të cilët besonin se sistemi i drejtësisë në Kosovë nuk ishte mjaftueshëm i fortë për të gjykuar rastet e UÇK-së dhe për të mbrojtur dëshmitarët nga kanosja.
Shumë shqiptarë të Kosovës besojnë se kjo gjykatë është e njëanshme dhe e denigron luftën e drejtë të UÇK-së kundër represionit serb.
