Qeveria aktuale e Italisë është ndër më pro-izraelitet në historinë e vendit, çka e bën edhe më alarmante deklaratën e fundit të ministrit të mbrojtjes, Guido Crosetto, lidhur me luftën në vazhdim në Gazë. Këto fjalë duhet të bien si kambana alarmi për izraelitët, veçanërisht për qeverinë.
Në një intervistë për La Stampa, Crosetto i dha një mesazh të drejtpërdrejtë udhëheqësve të Izraelit: “Lufta kundër terroristëve nuk është më një justifikim”, tha ai, duke shtuar se “nevojiten vendime që do ta detyrojnë kryeministrin izraelit Binyamin Netanyahu të ndalojë.” Masa të tilla, shtoi ai, nuk duhet të drejtohen kundër Izraelit si shtet, por duhet të shërbejnë si “një mënyrë për të shpëtuar popullin e tij nga një qeveri që ka humbur arsyen dhe humanizmin.”
Crosetto ka të drejtë. Lufta në Gazë ka shkaktuar një kosto shkatërrimtare jo vetëm për palestinezët, por edhe për ekonominë, demokracinë dhe reputacionin global të Izraelit. Pa një ndryshim të menjëhershëm të kursit, agjenda e Netanyahu-t mund ta kthejë Izraelin në një të përjashtuar ndërkombëtar për dekada me radhë.
Është e vërtetë që vala aktuale e dhunës filloi me sulmin mizor të terroristëve të Hamasit ndaj civilëve izraelitë në tetor 2023. Është e vërtetë se ky sulm përfshiu vrasje, përdhunime dhe rrëmbime, ku gati 1,200 civilë humbën jetën. Dhe është po ashtu e vërtetë se, gati dy vjet pas sulmit, 50 persona (kryesisht izraelitë) mbeten ende të zhdukur, ose mbahen pengje nga Hamasi, ose janë vrarë.
Megjithatë, ajo që nisi si një përgjigje ekzistenciale e Izraelit ndaj mizorive të Hamasit ka degjeneruar në një fushatë shkatërrimi masiv. Programi Botëror i Ushqimit i OKB-së ka paralajmëruar se një e treta e banorëve të Gazës kanë kaluar ditë pa ushqim. Edhe pse reagimi ndërkombëtar ndaj mungesës së ushqimit çoi në rritjen e furnizimeve, kjo ka sjellë pak dobi, për shkak të një metode shpërndarjeje të imponuar nga qeveria izraelite, e zbatuar nga një kompani private dhe e mbikëqyrur nga ushtria.
Një raport i fundit i ekspertëve të OKB-së vlerëson se uria tani prek të paktën gjysmë milioni njerëz në veriun e Gazës, përfshirë qytetin e Gazës. Propozimi i qeverisë izraelite në korrik për të krijuar një “qytet humanitar”, që do të detyronte qindra mijëra banorë të Gazës të qëndronin të izoluar në të, si dhe vendimi i gushtit për të pushtuar qytetin e Gazës, duke përfshirë transferime të tjera të detyruara, tregojnë se situata vetëm sa do të përkeqësohet.
Qeveria e Netanyahu-t këmbëngul në këtë kurs shkatërrimtar sepse mbijetesa e tij politike varet nga kjo. I dobësuar nga gjyqet për korrupsion, mënyra e vetme e Netanyahu-t për të qëndruar në pushtet është përmes një lufte të pafundme. Kjo dëshirë po u jep dorë të lirë anëtarëve më ekstremë të koalicionit të tij, disa prej të cilëve flasin hapur për dëbimin masiv të palestinezëve nga Gaza dhe Bregu Perëndimor. Për ta, uria dhe zhvendosja nuk janë pasoja të paqëllimshme, por objektiva.
Ky reagim i vazhdueshëm izraelit është më shumë se një katastrofë morale. Siç shkruan 24 ekonomistë të njohur akademikë – mes tyre 11 fitues të Çmimit Nobel – në një letër të hapur drejtuar Netanyahu-t, Izraeli është në prag të një dëmi të përhershëm ndaj vetvetes.
Udhëheqësit perëndimorë nuk duhet t’i trajtojnë politikat e Izraelit në Gazë si “punë të zakonshme.” Të vazhdosh të mbështesësh qeverinë e Netanyahu-t do të thotë të fuqizosh një regjim rebel, më i ngjashëm me Rusinë e Vladimir Putinit sesa me një demokraci perëndimore. Evropa, përballë një presioni të madh të brendshëm për të vepruar për shpëtimin e popullit të Gazës, nuk do të qëndrojë duarkryq. Sanksionet e synuara ndaj Izraelit po bëhen gjithnjë e më të mundshme. Këto do të minonin tregtinë e Izraelit me Bashkimin Evropian, partnerin e tij më të madh tregtar, dhe do të rrezikonin një pjesë të konsiderueshme të financimeve kërkimore që mbështesin sektorin e lulëzuar të teknologjisë në Izrael.
Vlerësimet po bien, kostot e huamarrjes po rriten dhe izraelitë të kualifikuar po emigrojnë në numër të konsiderueshëm. Ndërsa Shtetet e Bashkuara, për arsye të veta strategjike, mund të zgjedhin të mbajnë një pjesë të këtyre kostove, është e vështirë të imagjinohet se ekonomia izraelite nuk do të goditet rëndë, për shumë vite, nga politikat e Netanyahu-t.
Administrata e presidentit amerikan Donald Trump, e ngurruar të financojë luftëra të huaja, ka arsyet e veta për të rimenduar mbështetjen e saj ndaj strategjisë izraelite në Gazë. Ekonomistë të njohur izraelitë, të cilët kanë këshilluar Netanyahu-n dhe qeverinë e tij për dekada, kanë përfunduar se Izraeli nuk mund të financojë pushtimin e Qytetit të Gazës dhe “pritjen” e pacaktuar të më shumë se dy milionë njerëzve. Ashtu si pasojat e luftës së vitit 1982 mes Izraelit dhe Libanit, përkeqësimi i mëtejshëm i situatës tashmë të tmerrshme në Gazë me shumë gjasë do t’i kushtojë SHBA-ve miliarda dollarë, përveç më shumë se 20 miliardë dollarëve tashmë të shpenzuar për ndihmë ushtarake ndaj Izraelit që prej 7 tetorit 2023.
Rruga përpara është e shpjeguar mirë në letrën e ekonomistëve. Së pari, Izraeli duhet të rikthejë furnizimin e mjaftueshëm me ushqime dhe ndihmë mjekësore për të mbajtur gjallë banorët e Gazës, të matur sipas efikasitetit dhe jo thjesht nga volumi i ushqimit që hyn në Gazë (vetëm për t’u penguar të arrijë te njerëzit). Së dyti, Izraeli duhet të heqë dorë nga çdo plan për t’i grumbulluar banorët e Gazës në kampe. Së treti, Izraeli duhet të riafirmojë publikisht respektimin e të drejtave themelore të njeriut sipas së drejtës ndërkombëtare, edhe gjatë periudhave të konfliktit të armatosur. Dhe së fundi, Izraeli duhet të kërkojë një armëpushim të mirëfilltë që sjell kthimin e pengjeve dhe përfundimin e luftimeve. Qeveritë perëndimore duhet të përdorin diplomacinë, masat ekonomike dhe politikën për të ushtruar presion mbi këto hapa.
Izraeli sot ndodhet në një udhëkryq. Ai mund të zgjedhë rrugën e ekstremizmit të Netanyahu-t, e cila do të çojë në mënyrë të pashmangshme në akuza të tjera për krime lufte, izolim ndërkombëtar dhe rënie kombëtare. Ose mund të dëgjojë paralajmërimet e aleatëve dhe mendjet e tyre më të ndritura dhe të rimarrë në dorë të ardhmen e tij demokratike.
Marrë me autorizim nga Project Syndicate, 2016. Ripublikimi mund të bëhet vetëm me lejen e Project Syndicate. Netanyahu’s Path Is Leading Israel to Ruin
