Gjykata Administrative e Shkallës së Parë në Tiranë refuzoi të enjten kërkesën e banorëve të fshatit Kurdari në Klos për vendosjen e masës së sigurimit të padisë, që do të pezullonte përkohësisht punimet e hidrocentralit “Doma” në lumin e Lusës, deri në përfundim të gjykimit për ligjshmërinë e projektit. Vendimi u dha pas një seance që zgjati rreth një orë, ku gjyqtarja e çështjes, Ema Shaholli u tërhoq në dhomën e këshillimit dhe doli me vendimin për refuzim.
Banorët e pranishëm në sallë u shprehën të zhgënjyer nga vendimi, ndërsa avokatja Dorina Prethi deklaroi se pavarësisht kësaj, ata mbeten të vendosur të ndalojnë punimet në terren dhe të ndjekin çështjen deri në fund. “Banorët deklarojnë se janë shumë të vendosur. Ata ndihen të zhgënjyer nga vendimi, por nuk do të ndalen. Sfida tani është që përplasjet mes kompanisë dhe banorëve të mos përshkallëzohen,” tha Prethi për BIRN.
Sipas saj, kërkesa për masë sigurimi ishte bërë për herë të dytë, këtë herë e shoqëruar me prova të reja, përfshirë firmat e 500 banorëve të zonës dhe pamje filmike që dokumentonin dëmet mjedisore të shkaktuara nga nisja e punimeve. “Ne treguam me prova se terreni është dëmtuar, pylli është prishur dhe është hapur rrugë në mes të zonës pyjore. Gjykatës iu kujtua edhe jurisprudenca e Kolegjeve të Bashkuara të Gjykatës së Lartë, që çështjet që prekin mjedisin duhet të kenë prioritet, pasi mjedisi është çështje kombëtare dhe trashëgimi për brezat,” shtoi ajo.
Ndërkohë, jashtë ambienteve të gjykatës, dhjetëra banorë protestuan duke mbajtur pankarta me thirrje për SPAK dhe për mbrohtjen e burimeve ujore.
Avokatura e Shtetit, e pranishme në sallën e gjyqit, e kundërshtoi kërkesën me argumentin se banorët kishin dijeni për projektin që prej vitit 2018 dhe se kundërshtimi i tyre ishte bërë me vonesë. Përfaqësuesit ligjorë dhe banorët e refuzuan këtë pretendim, duke theksuar se komuniteti është njoftuar vetëm në momentin që kompania “Global Interprise Group” nisi punimet në terren, pa u zhvilluar asnjë proces konsultimi publik.
Në seancën e të enjtes munguan përfaqësuesit e Agjencisë Kombëtare të Zhvillimit të Territorit, megjithëse kishin marrë dijeni për procesin. Ndërkohë, kompania ndërtuese kishte kërkuar shtyrjen e seancës për arsye udhëtimi jashtë shtetit, por gjykata vendosi ta vazhdojë gjykimin në mungesë të saj.
Pas refuzimit të kërkesës për masë sigurimi, procesi gjyqësor do të vijojë në themel me seancën e radhës të planifikuar më 30 tetor 2025, ndërsa palët pritet të paraqesin argumentet përfundimtare për ligjshmërinë e lejeve dhe procedurave të ndjekura për ndërtimin e hidrocentralit.
Banorët e fshatit Kurdari në njësinë administrative Suç të Klosit kanë paditur Bashkinë Klos, Agjencinë Kombëtare të Zhvillimit të Territorit dhe kompaninë “Global Interprise Group” sh.p.k., duke kërkuar pavlefshmërinë absolute të vendimeve të Këshillit Bashkiak dhe të lejeve të dhëna për ndërtimin e HEC-it “Doma”. Sipas avokatëve Dorina Prethi dhe Adriatik Lapaj, vendimet e këshillit bashkiak janë marrë në kundërshtim me ligjin dhe pa u zhvilluar konsultime publike me komunitetin, siç e kërkon legjislacioni shqiptar dhe konventat ndërkombëtare që Shqipëria ka ratifikuar.
Ndërtimi i HEC-it “Doma” ka shkaktuar tensione të përsëritura në terren. Banorët kanë bllokuar disa herë mjetet e kompanisë, duke çuar në përplasje fizike dhe procedime penale ndaj disa prej tyre. Ata pretendojnë se projekti rrezikon ujin e pijshëm, tokat bujqësore dhe jetesën e qindra familjeve të zonës.
Më herët, Delegacioni i Bashkimit Europian në Tiranë i është përgjigjur ankesës së banorëve, duke konfirmuar se e ka marrë në shqyrtim rastin dhe do ta ngrejë në bisedimet me qeverinë shqiptare gjatë procesit të negociatave për anëtarësim. “Bashkimi Europian i kushton rëndësi të madhe të drejtave të qytetarëve, të drejtave pronësore dhe mbrojtjes së mjedisit. Këto janë parime kyçe të procesit të integrimit evropian të Shqipërisë,” thuhej në përgjigjen e BE-së.
