Rreth dy vjet e gjysmë pasi kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, dhe presidenti serb, Aleksandër Vuçiç, ranë dakord për një deklaratë mbi personat e zhdukur në maj 2023, të dy vendet ndërmorën hapin kryesor drejt zbatimit të kësaj deklarate: krijimin e një Komisioni të Përbashkët për Personat e Zhdukur.
Ky veprim ngjall shpresa se më shumë nga 1,600 personat ende të zhdukur nga lufta e Kosovës e viteve 1998-1999 mund të gjenden, pasi përpjekjet për të gjetur eshtrat e personave të zhdukur kanë ngecur vitet e fundit për shkak të mungesës së informacionit në lidhje me vendet e varrimit të tyre. Shumica e të zhdukurve janë shqiptarë të Kosovës, por edhe disa serbë.
“Objektivi i Komisionit të Përbashkët është të mbikëqyrë zbatimin e Deklaratës për Personat e Zhdukur, e cila synon të kontribuojë në hedhjen dritë mbi fatin e personave që rezultojnë ende të zhdukur, që përfshin persona të zhdukur me forcë, të sigurojë mbyllje për familjet e tyre dhe të nxisë pajtimin dhe paqen e qëndrueshme”, tha Përfaqësuesi Special i BE-së për Dialogun Beograd-Prishtinë, Peter Sorensen, në një deklaratë të premten.
Sorenson shpjegoi se Komisioni i Përbashkët i vonuar prej kohësh do të mbështesë përpjekjet e një grupi pune për personat e zhdukur të kryesuar nga Komiteti Ndërkombëtar i Kryqit të Kuq. Ai shtoi se kjo do të ndihmojë në lehtësimin e kërkimeve dhe zgjidhjen e çdo mosmarrëveshjeje.
Kërkimi për personat e mbetur ende të zhdukur është një element kyç në procesin e dialogut të vazhdueshëm Beograd-Prishtinë për normalizimin e marrëdhënieve, i zhvilluar në Bruksel që nga viti 2013.
Zëvendëskryeministri në detyrë i Kosovës dhe kryenegociatori në procesin e dialogut, Besnik Bislimi, shprehu kënaqësi për rezultatin e bisedimeve të fundit me negociatorët serbë të enjten.
“Takimet ishin të suksesshme dhe në fund arritëm në përfundimin e realizimit të këtij objektivi”, tha Bislimi.
Kryenegociatori serb Petar Petkoviç, drejtor i zyrës së qeverisë serbe për Kosovën, tha se marrëveshja ishte “jashtëzakonisht e rëndësishme dhe domethënëse”.
“Shpresoj që tani po u japim shpresë shtesë të gjitha familjeve që ende presin të zbulojnë të vërtetën për fatin e të dashurve të tyre”, tha Petkoviç pas takimit.
Takimi trepalësh dha rezultate pas disa vitesh dështimi për të zbatuar një marrëveshje për normalizimin e marrëdhënieve të dakordësuar nga Kurti dhe Vuçiçi në shkurt 2023, e ndjekur nga një aneks zbatimi një muaj më vonë.
