Gjatë deklaratave përmbyllëse në gjyqin e ish-presidentit të Kosovës Hashim Thaçi dhe tre të tjerëve në Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë, prokurorët këmbëngulën se të pandehurit kishin përgjegjësi komanduese për krimet e kryera nga luftëtarët e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, UÇK.
Prokurorët gjithashtu këmbëngulën se të pandehurit shpesh dëshmuan ose morën pjesë në keqtrajtimin e të ndaluarve.
Prokurori Matt Halling i tha gjykatës të martën se Thaçi nuk dha vetëm kontribute “politike ose neutrale” në luftën e UÇK-së, siç ka argumentuar mbrojtja.
“Thaçi ishte një mbështetës i drejtpërdrejtë i qëllimit të ndërmarrjes së përbashkët kriminale. Mund ta shihni më mirë këtë në mënyrën se si ai flet për LDK-në (Lidhjen Demokratike të Kosovës)” – një nga grupet e synuara si kundërshtarë të UÇK-së.
Halling pretendoi se “nuk është një kontribut neutral të marrësh në pyetje, kërcënosh dhe rrahësh njerëz”.
Sipas aktakuzës, të pandehurit ishin anëtarë të një ndërmarrjeje të përbashkët kriminale që “kreu një fushatë persekutimi kundër kundërshtarëve” të paktën midis marsit 1998 dhe shtatorit 1999.
Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi dhe Rexhep Selimi akuzohen se kanë përgjegjësi individuale dhe komanduese për krimet e kryera kundër të burgosurve të mbajtur në qendrat e paraburgimit të UÇK-së në Kosovë dhe në Shqipërinë fqinje, përfshirë 102 vrasje.
Prokuroria thotë se kundërshtarët ishin njerëz që UÇK-ja i perceptonte si “bashkëpunëtorë ose njerëz që shoqëroheshin” me forcat, zyrtarët ose institucionet shtetërore jugosllave, përfshirë policinë serbe.
Prokuroria tha se UÇK-ja gjithashtu konsideronte si kundërshtarë njerëz që nuk mbështesnin qëllimet dhe metodat e luftëtarëve ose Qeverisë së Përkohshme të Kosovës, të cilën Thaçi e drejtoi nga marsi 1999, ndërsa ishte edhe komandant i përgjithshëm i UÇK-së.
Këta “kundërshtarë” përfshinin njerëz të lidhur me LDK-në, një parti politike rivale, dhe “persona të etnive serbe, rome dhe të tjera”, sipas prokurorisë.
Halling i tha gjykatës se figurat e larta ndërkombëtare që dëshmuan në mbrojtje të Thaçit “nuk e kuptojnë që Thaçi ishte në gjendje ta maskonte atë që po ndodhte në të vërtetë dhe kjo ndikoi në botëkuptimin e tyre për të kuptuar se si funksiononte vërtet UÇK-ja”. Dëshmitarët e mbrojtjes përfshinin ish-ndihmës sekretarin e shtetit të SHBA-së, James Rubin, dhe ish-komandantin e NATO-s, Ëesley Clark, të cilët i thanë gjykatës se Thaçi nuk kishte pushtet ose autoritet mbi luftëtarët e UÇK-së.
Mbrojtja ka pohuar se UÇK-ja nuk kishte një strukturë të duhur komanduese dhe se të akuzuarit nuk kishin autoritetin për t’i mbajtur luftëtarët e UÇK-së përgjegjës.
Halling i tha gjykatës se pretendimi i mbrojtjes se Veseli nuk ishte në Kosovë “nuk e ndryshon situatën. Veseli mund të ushtronte pushtetet e tij në Kosovë kudo që të ishte dhe kurdo që të donte”.
Duke iu referuar Krasniqit, zëdhënësit të UÇK-së, Halling përmendi si prova “komunikata që bëjnë thirrje për vrasjen e bashkëpunëtorëve, rregullore që kodifikonin trajtimin e pamëshirshëm, emërimet e atyre që i çonin objektivat kriminale në nivele më të larta përgjegjësie, vendimet për të marrë dhe ekzekutuar civilë serbë”.
Ai shtoi se “nuk ka asnjë paqartësi në paralajmërimin publik të bashkëpunëtorëve se do të vriteshin nëse vazhdojnë të ndjekin rrugën e gabuar”.
Lidhur me Selimin, Halling tha se “angazhimi ndaj ndërmarrjes së përbashkët kriminale më në fund mund të shihet në sjelljen e tij si ministër i rendit publik”. Ai i tha gjykatës se Selimi nuk iu përmbajt rezolutës së OKB-së që i dha fund luftës, por krijoi një forcë të paligjshme policore”.
Kërkesa e prokurorisë për dënime me nga 45 vjet burg u dënua në vend
Kërkesa e prokurorisë për 45 vjet burg për secilin prej të pandehurve u dënua gjerësisht në Kosovë.
Presidentja Vjosa Osmani tha se përpjekjet për të barazuar luftën e UÇK-së me krimet e kryera nga forcat serbe ishin të padrejta. “Kosova dhe qytetarët e saj duan drejtësi. Lufta e UÇK-së ishte e drejtë dhe e pastër”, shkroi Osmani në Facebook. Kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti, argumentoi se shqiptarët e Kosovës “nuk kanë pasur kurrë një plan shfarosjeje kundër një populli tjetër ose civilëve”.
Duke shkruar në X, kryeministri i Shqipërisë Edi Rama tha se prokuroria “po përpiqet të varrosë për së gjalli katër burrat”.
Deklaratat përfundimtare do të vazhdojnë deri më 18 shkurt, më pas gjyqtarët duhet të vendosin për një vendim brenda 90 ditësh.
