Hasan Ebif është nga Egjipti, por punon prej 20 vitesh në sektorin e peshkimit në Durrës. Në gjurmët e tij ka ardhur edhe i biri, i cili po përgatitet që të pajiset së shpejti me pasaportë shqiptare.
“Kjo është arsyeja që i kanë kërkuar të paraqitet në provim për gjuhën shqipe dhe për historinë e Shqipërisë,” thotë Ebif, krenar për të birin.
Babë e bir janë pjesë e një komuniteti të vogël prej 200 shtetasish të huaj, pjesa më e madhe e të cilëve nga Egjipti dhe Turqia, të cilët punojnë prej vitesh si peshkatarë. Por gjuha shqipe që ata flasin lë për të dëshiruar.
Edhe pse jetojnë prej shumë vitesh në Durrës, pak prej tyre kanë pasur mundësi që të ndjekin kurse të gjuhës shqipe. Muhamedi, një tjetër peshkatar nga Egjipti, shpjegon me vështirësi, më shumë me ndihmën e shenjave, se motopeshkatoret do të qëndrojnë këto ditë në port, pasi moti është i keq. “Ne dalim në pazar,” shton ai.
Një tjetër komunitet i huaj në Durrës, i ndryshëm nga i pari, ka njësoj marrëdhënie të vështira me gjuhën shqipe. Por komuniteti i pensionistëve italianë është i avantazhuar nga vendasit, të cilët flasin italisht.
Mes tyre, Carlo Chersoni i ardhur në Durrës katër vjet më parë është ndër të paktët italianë që ka marrë mësime të gjuhës shqipe tek një mësues privat.
“Më duket e vetmja mënyrë për të njohur kulturën, traditat dhe zakonet e shqiptarëve,” thotë Carlo.
Ai tregon se fillimisht kishte një interes më të madh, pasi kursi i gjuhës shqipe u nis me dhjetë vetë, por pas një viti mbetën vetëm tre. Carlo pranon se shumica e bashkëatdhetarëve të tij nuk kanë paraqitur asnjë interes për gjuhën shqipe.
“Ndoshta edhe për faktin që kur ne perpiqemi të flasim ndonjë fjalë shqip, shumica e durrsakëve na përgjigjen në italisht,” thotë ai.
Italishtja është një gjuhë familjare për shumicën e shqiptarëve të moshës së mesme për shkak të afërsisë gjeografike dhe ndjekjes së televizioneve italiane, të cilat shërbyen si dritare e vetme drejt Perëndimit në vitet e fundit të regjimit komunist.
E kundërta ndodh me të rinjtë shqiptarë, të cilët janë më të lidhur me anglishten.
Mësuesja e gjuhës angleze, Mira Tati thotë se shumica e nxënësve të saj i zgjidhin ushtrimet e vitit të tretë që në vitin e parë.
Teknologjia kompjuterike dhe celularët e kanë lehtësuar mësimin e gjuhës së huaj, dhe po ashtu edhe punësimin e shpejtë të tyre në agjenci të ndryshme.
Tati shton se mjaft djem e vajza janë punësuar në një nga hotelet e reja në shëtitoren buzë detit, i cili ka përgjithësisht klientelë të huaj. Në qytet funksionojnë disa qendra për mësimin e gjuhëve të huaja, ku bashkë me anglishten, të interesuarit mësojnë spanjisht apo gjermanisht, të cilat shërbejnë për punësim në call center.
Afrimi i stinës së verës e bën praninë e të huajve në qytet më të dukshme.
Të huajve rezidentë u shtohen edhe turistët, të cilët zgjedhin Durrësin për disa ditë, ndërkohë që shëtitorja bregdetare gumëzhin nga fjalët në gjuhë të ndryshme.
“Atëherë më kujtohet Kulla e Babelit, e cila siç thuhet, u bë shkak për t’i shtuar gjuhët e botës…,” përfundon mësuesja Tati.
