Gjykata e Posaçme e Shkallës së Parë vendosi të martën më 28 prill të pranojë kërkesën e ish-ministrit të Shëndetësisë, Ilir Beqaj, që gjatë seancave gjyqësore për çështjen e aferës së sterilizimit, të qëndrojë jashtë kabinës së xhamit, pranë avokatëve të tij mbrojtës. Që në fillim të seancës, Beqaj konstatoi se nuk kishte ende një përgjigje nga drejtoria e burgjeve lidhur me kërkesën e tij për të qëndruar jashtë kabinës së xhamit në seancën e procesit të sterilizimit, për të cilin ai ka vetëm masat e sigurimit personal “detyrim për t’u paraqitur” dhe “ndalim për dalje jashtë shtetit”. Ai shtoi se i kishte bërë kërkesë trupit gjykues që shqyrtoi çështjen për të pandehurit e tjerë, për të qëndruar si vëzhgues e të dëgjonte. Po ashtu, Beqaj solli në vëmendje dhe një vlerësim të Komiteti Shqiptar i Helsinkit, që kundërshton mbajtjen në kafaz gjatë gjykimit të ish-Presidentit Ilir Meta dhe ish-ministrit të Shëndetësisë, Ilir Beqaj.
Prokurori Edvin Kondili, parashtroi qëndrimin e tij të kërkuar nga gjykata, duke sjellë në vëmendje së pari faktin se, Beqaj është hetuar nën masat e “detyrimit për t’u paraqitur” dhe “ndalim të daljes jashtë shtetit”. Ai konstatoi se paraqitja e të pandehurit në këtë gjykim nga policia e burgjeve vjen për shkak të një mase tjetër të caktuar për një çështje penale tjetër. “Përt ë cilën jemi indiferent se nuk kemi dijeni për detajet”, pohoi Kondili dhe shtoi se nuk kanë asnjë kundërshtim që i pandehuri të paraqitet në kushte jo izolimi.
Avokati Ermal Yzeiraj konstatoi se për t’i dhënë zgjidhje kërkesës për qëndrimin brenda ose jashtë kafazit, mjafton t’i drejtohesh praktikës së Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut. Ai nënvizoi se është e nevojshme që të qëndrojë jashtë kafazit, me qëllim shmangien nga kushtet diskriminuese. Ai argumentoi se masa e sigurimit shtrënguese “arrest në burg” mund të jetë e nevojshme deri në momentin e dërgimit të çështjes për gjykim, me qëllim që të shmanget largimi, ndotja e provave apo të kryejë ndonjë tjetër vepër penale. “Në këtë sallë humbet sensi i masës së sigurimit. Prandaj këtu duhet të jetë i lirë dhe i barabartë. Kjo nuk është çështje qe i përket Drejtorisë së Burgjeve. Mendoj se është gjykata që duhet të marri vendimin dhe t’i kërkojë Drejtorisë së Burgjeve të marri masa që të mundësohet qëndrimi i Beqajt pranë mbrojtësit”, u shpreh avokati Yzeiraj dhe vërejti se kushtet më të mira për të realizuar këtë procedurë, i ka Gjykata e Posaçme.
Pasi u tërhoq, trupi gjykues i kryesuar nga gjyqtarja Rudina Palloj dhe anëtarë gjyqtarët Irena Gjoka e Erion Çela vendosi pranimin e kërkesës së Beqës që në seancat e ardhshme të qëndrojë jashtë kafazit të xhamtë, pranë avokatit të tij. Gjykata argumentoi se vendimmarrja bazohet në faktin se ndaj Beqajt nuk ka një masë sigurimi “arrest në burg” për çështjen që po gjykohet, për shkak të numrit të ulët të pjesëmarrëse në proces, faktin se ka vetëm një të pandehur, si dhe në sjelljen e mirë të Beqajt gjatë gjithë seancave. Kryesuesja bëri me dije se për këtë vendim do të njoftohet Drejtoria e Burgjeve, me qëllim zbatimin e urdhërit.
Avokati Ermal Yzeiraj kërkoi që kërkesat paraprake, të mundet t’i paraqesim në seancën e ardhshme se bashku me të mbrojturin prej tij – kërkim që u pranua dhe seanca u shty për më datë 21 maj, në orën 09:00.
Veç Beqajt, kanë kërkuar të qëndrojnë jahstë kafazit të xhamtë, pranë avokatëve të tyre, edhe ish-Presidenti Ilir Meta dhe kryetari i bashkisë, Erion Veliaj, por këto kërkime nuk janë pranuar nga gjykata.
Dy prokurorët e SPAK, Edvin Kondili dhe Ened Nakuçi e morën të pandehur Beqajn lidhur me aferën e sterilizimit vetëm për “shpërdorim detyre”, por akuza u ndryshua nga gjyqtarja e seancës paraprake, e cila çmoi se provat e administruara tregonin një përgjegjësi më të rëndë duke i kalsifikuar si vjedhje përmes shpërdorimit të detyrës dhe grupit të strukturuar kriminal. Megjithëse Kondili dhe Nakuçi i qëndruan versionit të tyre, kërkuan që të vijohej gjykimi në themel me akuzat e sugjeruara nga gjykata.
Edhe gjatë një seance të zhvilluar tre javë më parë, prokurorët përsëritën bindjen se ndaj ish-ministrit të Shëndetësisë kishin të provuar vetëm akuzën e shpërdorimit të detyrës.
Në procesin penal paralel për këtë çështje, të zhvilluar me gjykim të shkurtuar, gjykata dënoi ish-zv.ministrin Klodian Rrjepaj dhe biznesmenin Ilir Rrapaj me nga 4 vjet burg për vjedhje përmes shpërdorimit të detyrës, ndërkohë që rrëzoi akuzën e grupit të strukturuar kriminal për ata, akuza për të cilat po gjykohet dhe Beqaj.
Hetimet e SPAK zbuluan shkelje të ligjit në procedurat e dhënies së njërit prej koncesioneve më të kushtueshme të sektorit të shëndetësisë, me qëllimin e vetëm të shpalljes fitues të kompanive të Ilir Rrapajt dhe shtetasit Italian, Umbro Staccini.
Lista e shkeljeve përmban një studim fizibiliteti me të dhëna të rreme në kundërshtim me ligjin; hartimi i kritereve në mënyrë të tillë që t’u përshtateshin gjendjes reale të kompanive të përzgjedhura paraprakisht si dhe mosveprimin e Beqajt për zgjidhjen e konfliktit të interesit mes Rrjepajt si kryetar i komisionit të koncesionit dhe Rrapajt si përfitues i tij. Shkelje ligjore janë gjetur edhe gjatë negocimit të kontratës koncesionare.
