
Pishë Poro-Nartë është pjesë e peizazhit të mbrojtur Vjosë-Nartë, një kompleks lagunash, dunash ranore, pyjesh bregdetare dhe ligatinash që përbën një nga pikat më të rëndësishme të biodiversitetit në Adriatik. Zona ndodhet në deltën e Vjosës, e konsideruar nga studiuesit si një nga deltat më natyrore dhe më pak të dëmtuara të Evropës. Ajo strehon mbi 2,300 specie bimore dhe shtazore, përfshirë qindra lloje shpendësh, shumë prej tyre të rrezikuara në nivel evropian.
Ndërtimi i resorteve të mëdha në një territor të tillë sjell pasoja që shkojnë përtej sipërfaqes së zënë nga betoni. Rrugët e reja, gardhet, kanalet, ndriçimi artificial dhe infrastruktura shoqëruese fragmentojnë habitatet natyrore, duke penguar lëvizjen dhe riprodhimin e specieve. Edhe kur ndërtesat ngrihen në një pjesë të kufizuar të territorit, ndikimi i tyre shtrihet në të gjithë ekosistemin.
Një nga pasuritë më të mëdha të Nartës është roli i saj si stacion pushimi dhe ushqimi për miliona zogj shtegtarë që lëvizin midis Evropës dhe Afrikës. Flamengot, pelikanët kaçurrelë dhe shumë specie të tjera varen nga qetësia e lagunës dhe pyjeve përreth. Zhurma e vazhdueshme, trafiku, ndriçimi dhe prania intensive njerëzore mund të ndryshojnë sjelljen e tyre dhe të çojnë në braktisjen e habitateve historike.
Po aq të rëndësishme janë dunat ranore dhe pylli bregdetar i Pishë Poros. Këto nuk janë thjesht elemente peizazhi; ato përbëjnë një mburojë natyrore kundër erozionit dhe stuhive detare. Shkatërrimi ose fragmentimi i tyre e bën bregdetin më të cenueshëm ndaj përmbytjeve dhe humbjes së tokës në një kohë kur ndryshimet klimatike po rrisin nivelin e detit dhe intensitetin e fenomeneve ekstreme.
Shqetësimi nuk lidhet vetëm me natyrën. Organizata vendase dhe ndërkombëtare të mjedisit kanë ngritur dyshime se punimet po kryhen pa transparencë të plotë, pa procese të qarta konsultimi publik dhe pa vlerësime të plota të ndikimit mjedisor, të kërkuara nga standardet evropiane. Sipas tyre, kjo bie ndesh me angazhimet që Shqipëria ka marrë në procesin e integrimit evropian.
Argumenti se zhvillimi ekonomik dhe mbrojtja e natyrës janë të papajtueshme është i gabuar. Pikërisht vlerat e paprekura natyrore janë arsyeja pse kjo zonë tërheq interes turistik. Shumë ekspertë argumentojnë se ekoturizmi, vëzhgimi i shpendëve (bird-watching), turizmi natyror dhe aktivitetet me ndikim të ulët mund të sjellin të ardhura afatgjata pa shkatërruar burimin që i gjeneron ato. Një resort mund të sjellë fitime për disa dekada; një ekosistem i ruajtur mund të mbështesë ekonominë lokale për breza të tërë.
Në fund, çështja e Pishë Poros nuk është thjesht një debat për një investim turistik. Ajo është një provë për mënyrën se si Shqipëria e kupton zhvillimin: si shfrytëzim afatshkurtër të territorit apo si menaxhim të qëndrueshëm të një pasurie natyrore që nuk mund të rikrijohet pasi të jetë humbur. Nëse pylli bregdetar, dunat dhe habitatet e Nartës betonizohen, humbja nuk do të jetë vetëm lokale. Do të jetë një humbje kombëtare dhe evropiane.







