Në shtator të vitit 2020, Isa Aliu, 54 vjeç nga Elbasani, shkëmbeu një makinë për një tokë me vlerë 4.1 milionë lekë. Problemi është se makina ishte blerë më herët për 900 mijë lekë dhe, sipas të dhënave të siguruara nga prokurorët nga regjistri i udhëtimeve ndërkufitare, vijoi të përdorej nga Aliu edhe pas shitjes së supozuar.
Prokurorët thonë se transaksioni, dukshëm i pavërtetë, ishte pjesë e një morie veprimesh në shërbim të Salvatore Aliut, vëllait të Isait, person përgjegjës për trafikimin e një sasie të stërmadhe droge, së paku 50 tonë kokainë, fitimet e së cilës mund të arrijnë në qindramilionë euro dhe që janë konvertuar në pasuri të ndryshme me vlerë së paku 150 milionë euro të identifikuara në 491 prona të ndryshme dhe 209 llogari bankare.
Një vendim i GjKKO-së për vendosjen e masës së sekuestros preventive mbi pasuritë e dyshuara si të rrjedhura nga proceset e pastrimit të parave të këtij grupi, detajon nga njëra anë aktivitetin e trafikut të drogës në përmasa të stërmëdha dhe nga ana tjetër, proceset e kamuflimit të burimit të parave përmes investimeve fiktive dhe deklarimit të fitimeve të paqena, kryesisht në sektorin e ndërtimit, por edhe në tregtinë me pakicë dhe turizmin.
Hetimi është realizuar falë të dhënave të siguruara nga përgjimi nga autoritetet franceze të komunikimeve të kryera nga grupet kriminale përmes aplikacionit Sky ECC. Përgjimet i përkasin periudhës nëntor 2019, prill 2021. Hetimi është nisur nga Prokuroria e Posaçme në bazë të një referimi nga Policia e Shtetit në vitin 2020 dhe është realizuar nga prokurorët Klodjan Braho dhe Doloreza Musabelliu.
Isa Aliu, aktiviteti i parë ekonomik i të cilit ishte një kompani tregtie me pakicë e quajtur Road House në Elbasan, hapur në vitin 2008, por fuqizuar veçanërisht pas vitit 2020, konsiderohet nga prokuroria si personi kyç përgjegjës për pastrimin e parave. Grupi i drejtuar nga i vëllai, Salvatore Aliu, konsiderohet si grupi përgjegjës për trafikimin e pesëdhjetë tonelatave kokainë nga Amerika Latine për në Evropë, nga të cilat afro 9 tonë janë kapur. Kapjet dhe sasitë e tjera të vlerësuara të trafikuara i përkasin vetëm periudhës gjatë së cilës Sky ECC ka qenë nën përgjim. Se çfarë ka ndodhur para nëntorit 2019 dhe pas prillit 2021, kjo mbetet vetëm për t’u marrë me mend.
Sipas të dhënave të dosjeve të tjera hetimore të para nga BIRN, kokaina blihet zakonisht për 7 mijë dollarë për kilogram në vendet e origjinës ndërsa transporti e rrit koston në afërsisht 10 mijë euro. Pasi del në Evropë, kokaina shitet me shumicë për 25-30 mijë euro për kilogram. Nëse supozohet se 9 nga 50 tonët që i janë identifikuar këtij grupi janë zënë nga policitë e vendeve të ndryshme evropiane, zëniet e drogës duket se e rrisin koston totale të sjelljes nga Amerika Latine në Evropë me afro 20% të tjera. Trafikantëve u mbetet në këtë mënyrë një normë fitimi prej 200 deri në 250% mbi kostot. Xhiroja totale e të pesëdhjetë tonëve të shitur me çmim shumice vlerësohet në shifrën e pabesueshme së paku një miliardë euro. Fitimet bruto nga një tregti e tillë arrijnë me lehtësi në qindra milionë euro.
Zbulimet e prokurorisë nga pronat që i përkasin këtij grupi vlerësohen në 150 milionë euro.
Beton dhe para të thata
Gjithsej dhjetë shtetas, përfshirë të njohurit Eldi Dizdari dhe Dritan Gjika, janë identifikuar nga prokuroria si përgjegjës për trafikimin e drogës, ndërsa shumë të dyshuar të tjerë nuk janë identifikuar dot. Prokurorët në të gjithë botën shpenzojnë shumë burime për të identifikuar përdoruesit e aplikacionit Sky ECC si dhe për të provuar përdorimin e këtij aplikacioni nga të dyshuarit përkatës përmes të dhënave rrethanore, të tilla si biseda me elementë faktikë të lidhur me ngjarje të dokumentueshme. Por shumë nga përdoruesit e Sky ECC mbeten gjithsesi të paidentifikuar dhe të paidentifikueshëm.
Sa i përket pastrimit të parave, prokurorët besojnë se Isa Aliu dhe Nikollë Bibaj janë identifikuar si kryesorët. Detyra e tyre ishte që të fshihnin një pjesë të parave në mënyrë fizike, me fuçi apo në muret ndarëse të apartamenteve të blera posaçërisht për këtë qëllim. Një pjesë transformohej në kompani dhe prona të patundshme gjithkund nëpër Shqipëri, përfshirë hotele luksi, dukshëm investime të tepruara për tregun shqiptar, por që, për shkak se trafikantët kishin ngut për të materializuar paratë e thata, kostot dhe fitimet potenciale nga investimet kishin rëndësi dytësore.
Komunikimet në Sky ECC japin të dhëna për transferimin në Shqipëri të së paku 30 milionë eurove cash. Në datën 30 gusht 2020, Isai informon të vëllain se ka në gjendje cash 6 milionë euro, ndërsa dy javë më vonë, më 15 shtator, gjendja cash është rritur në 9.8 milionë euro. Dy ditë më herët, më 13 shtator, Salvatore njofton të vëllain se do t’i sjellë 20 milionë euro. Ai e instrukton të vëllain që të fshehë paratë në fuçi apo të blejë apartamente për t’i përdorur vetëm për fshehjen e topave me para në hapësirat bosh mes mureve ndarëse.
Aliu Road House ishte një rrjet dyqanesh për mallra të përziera në qytetin e Elbasanit, themeluar fillimisht nga Isa Aliu në vitin 2008 dhe që, deri në vitin 2020, shënonte vit pas viti humbje. Humbjet e akumuluara arrinin në afro 18 milionë lekë (rreth 180 mijë euro me kursin e sotëm).
Fati i kompanisë ndryshoi në këtë kohë, vëren Prokuroria, kur në vitin 2021, ajo deklaroi fitime neto në masën 109 milionë lekë. Kompania u angazhua në sektorin e ndërtimit, fillimisht si nënkontraktore për ndërtim banesash, por që sipas prokurorëve, plani ishte i qartë: deklarimi i fitimeve të paqena për të justifikuar ekspansionin e planifikuar nga grupi në sektorin e ekonomisë së ligjshme.
“Përpara kësaj periudhe”, vërejnë prokurorët, kompania “nuk ka patur infrastrukturën e nevojshme për futjen në tregun e ndërtimit, si dhe nuk ka patur kapital të lartë qarkullues për zhvillimin e këtij aktiviteti.”
Kjo nuk e ndaloi kompaninë që, në dy vitet që pasuan, të hynte si investitor në dy projekte fantazmagorike zhvillimi në zonën e Gjirit të Lalzit. Në kompleksin Lalzi Marina Seaside kompania investoi 30 milionë euro për ndërtimin e 90 mijë metrave katrorë, ndërsa në kompleksin Porto Lalzi Villas investoi 12 milionë euro.
Mënyra se si kompania u përpoq të pastrojë milionat e trafikut të drogës ishte duke marrë përsipër punime ndërtimi përkundrejt apartamenteve dhe vilave të gatshme, një skemë shkëmbimi në natyrë që duket se shkrihet me praktikën e zakonshme të biznesit shqiptar.
Kompania Aliu Road House duket se ka hyrë në marrëveshje blerjeje edhe për pjesën më të madhe të një pallati në ndërtim në Qerret, ka blerë me klering përkundrejt punimeve me vlerë 1.5 milionë euro te Lura 5 në Gjirin e Lalzit dhe afro 400 mijë euro apartamente në një pallat tjetër në Golem.
Krahas aktiviteteve të tilla, kompania reklamon në faqen e saj të internetit se ka fituar punë publike gjatë procesit të rindërtimit nga tërmeti i vitit 2019 në Durrës. Procesi i rindërtimit i kushtoi taksapaguesve shqiptarë dhe donatorëve të huaj mbi 1 miliardë euro dhe ka vijuar deri sot e kësaj dite, pothuajse shtatë vjet pas tërmetit. Por qeveria qendrore dhe bashkitë i kanë kryer prokurimet e rindërtimit përmes instrumentit të gjendjes së jashtëzakonshme, gjë që siguron konkurrencë të ulët dhe fitime të larta për kompanitë fituese.
Ky nuk është rasti i parë ku kompani të lidhura me krimin e organizuar identifikohen si fituese të kontratave publike, veçanërisht në procesin e rindërtimit nga tërmeti.
Zgjerimi me vlerë 100 milionë euro
Deri në këtë pikë, Isa Aliu, përmes kompanive të tij të ndryshme, (përfshirë një kompani të sigurisë fizike, një aktivitet me licencë nga Ministria e Brendshme, e cila duket se është shumë tërheqëse për grupet kriminale për shkak të autorizimit që bart për mbajtje armësh dhe qarkullim me njerëz të armatosur), kishte vënë në qarkullim dhjetëramiliona euro, të trupëzuara në qindra tituj pronësie, toka, apartamente, vila e të tjera. Por nga viti 2025, Aliu dhe mbështetësit e tij, deri në këtë kohë, tërësisht të panjohur, duket se patën ambicien të hynin në sipërmarrje akoma më të mëdha. Një hotel me pesë yje në Jalë të Vunoit, në bredgetin e Jonit. Sipas vendimit të gjykatës, projekti, i cili nuk u vu në lëvizje, kërkonte investime prej së paku 100 milionë euro. Projekti, të cilit i është referuar si ZIG-ZAG për shkak të formës tëpjetë kodrës mbi det, supozohet se do të ndërtohet në një kodër në jug të gjirit të Jalit, pranë plazhit të Gumës.
Krahas linjës së vëllezërve Aliu, dosja analizon aktivitetin e vëllezërve Sokol, Nikoll e Shpëtim Bibaj. Hetimet kanë zbuluar se Sokol Bibaj është furnizuar me drogë nga Salvatore Aliu në nivelin e tonelatave, ndërsa në një nga bisedat e përgjuara, ai i ka treguar Salvatorit se bën edhe tetë tonë në javë.
“Do e drogojmë Evropën,” thotë ai, duke nënkuptuar sasitë e stërmëdha të trafikuara. Vëllezërit e tij, Nikolla dhe Shpëtimi kujdeseshin në Shqipëri për legjitimimin e shumave monetare, kryesisht përmes kompanive të ndërtimit. SPAK vëren se në shumë raste, këta janë angazhuar në shit-blerje aksionesh në kompani të ndryshme përmes shumave që nuk kanë sens nga pikëpamja ekonomike. Veprimi i parë fiktiv është kur Shpëtim Bibaj blen 70% të kuotave të një kompanie me vlerë nominale 19 milionë lekë pasi paguan zyrtarisht vetëm 1.2 milionë lekë.
“Transaksioni është kryer 15.5 herë nën vlerën nominale,” vëren SPAK. “Kjo zbritje ekstreme dhe e panatyrshme provon se çmimi është fiktiv.”
Një nga skemat e përdorura për pastrimin e parave, sipas dyshimeve të prokurorisë, ka të bëjë me lehtësinë e krijuar nga qeveria aktuale që nga viti 2015 e pas, në të cilën, biznesi i vogël nuk i nënshtrohet tatimit mbi fitimin. Kështu, Shpëtim Bibaj deklaroi në vitin 2021 afërsisht 10.4 milionë lekë nga aktiviteti i një kompanie person fizik, shumë parash të cilën ia dha hua kompanisë së ndërtimit që kishte blerë me çmim 15 herë më të ulët se sa vlera nominale.
Pas këtyre qarkullimeve fillestare, të dyshuarit u angazhuan në investime të mëdha në sektorin e ndërtimit, përfshirë pallate në zonën e ish-Porcelanit në Tiranë ku u blenë 89 njësi të ndryshme me vlerë miliona euro.
Kompania F & XH Cons sh.p.k, nën pronësinë e Bibajve ndërtoi një hotel me katër yje në Tiranë në Rrugën e Dibrës, me markën Melia. Në një nga fotot e publikuara nga hoteli në Instagram, paraqitet një pikturë e varur në mur e aktorit Marlon Brando në rolin e Vito Korleones te filmi Kumbari. Hoteli është një nga objektet e vëna nën sekuestro preventive.
Prania e parave të drogës në sektorin e ndërtimit në Shqipëri është diskutuar gjerësisht gjatë viteve të fundit. Kryeministri Edi Rama gjithsesi i cilëson akuzat si “broçkulla”, ndërsa në një rast tjetër u ankua për atë që e cilësoi si “kriminalizimi i një sektori të rëndësishëm në ekonomi”.
Numri i objekteve të ndërtimit apo i kompanive të ndërtimit të identifikuar nga prokurorët si destinacione të shpëlarjes së parave të drogës është në rritje të vazhdueshme.
