Si rrallë herë gjatë viteve të fundit, të ardhurat buxhetore pësuan një rritje minimale vjetore prej 1.7% gjatë periudhës janar-shkurt 2019, ku problemin duket se e ka shkaktuar rënia e konsiderueshme e importit të mallrave të akcizës. Qeveria vendosi ndërkohë shkarkimin e dy drejtoreshave të Tatimeve dhe Doganave.
Të ardhurat e buxhetit të shtetit gjatë dymujorit të vitit 2019 pësuan një rritje minimale prej 1.7% në tërësi ndërsa të ardhurat nga tatimet dhe doganat pësuan rënie në masën 0.6%. Rënia e të ardhurave të buxhetit vjen në një kohë kur barra fiskale për shqiptarët u rrit përmes vendimit administrativ të rritjes së pagës minimale zyrtare për efekt të sigurimeve shoqërore e shëndetësore.
Në një veprim të papritur, Këshilli i Ministrave vendosi ndërkohë të mërkurën shkarkimin nga detyra të drejtoreshës së tatimeve Vasilika Vjero dhe atë të doganave, Belinda Ikonomi. Të dyja ishin në këto pozicione që nga shtatori i vitit 2016. Shkaqet e shkarkimeve nuk bëhen të ditura.
Tre grupime të rëndësishme të ardhurash, ato nga Tatimi mbi Vlerën e Shtuar, nga Akcizat dhe nga Taksat Nacionale, pësuan rënie të konsiderueshme, sipas statistikave të publikuara nga Ministria e Financave. Të ardhurat nga Tatimi mbi Fitimi dhe Tatimi mbi të Ardhurat Personale u rritën. Njëkohësisht, të ardhurat nga fondet speciale, ku përfshihen sigurimet shoqërore e shëndetësore, u rritën me 4.8%, kryesisht si pasojë e ndryshimit të pagës minimale zyrtare nga 24 mijë në 26 mijë lekë në muaj duke filluar nga 1 janari 2019.
Shkaqet kryesore të rënies së të ardhurave doganore duket se lidhen me importet e dobëta të mallrave të akcizës, por edhe vendimi i qeverisë për të ndaluar importin e makinave të përdorura me jetë më të madhe se dhjetë vjet, duket se ka pasur një rol gjatë muajit janar.
Importi i karburanteve në periudhën janar-shkurt 2019 ishte 66 mijë tonë, me një rënie prej 15% në krahasim me të njëjtën periudhë të një viti më parë. Taksimi i karburanteve përmes akcizës, TVSH-së, taksës së ndotjes e taksës së qarkullimit përbën burimin më të madh të të ardhurave të buxhetit të shtetit ku zakonisht një në çdo katër lekë të ardhura lidhet me karburantet. Por në rënie gjatë këtij viti ishte edhe importi i cigareve, i kafesë dhe i birrës, të gjitha këto mallra akcize.
Importi i cigareve gjatë vitit 2018 ishte 2,858 tonë, me rënie me 8% në krahasim me vitin 2017 dhe në nivelin më të ulët të regjistruar që nga viti 2015. Por në dy muajt e parë të vitit 2019, importi i cigareve pësoi një rënie tjetër në masën 2.4% në krahasim me nivelin sakaq të ulët të vitit 2018. Në të njëjtën kohë, importi i kafesë ra me 17% ndërsa ai i birrës ra me 20%.
Në dhjetor të vitit të kaluar, qeveria miratoi një vendim kontrovers për ndalimin e importit të makinave me moshë më të madhe se dhjetë vjet, nën argumentin e mbrojtjes së mjedisit. Por pati një problem: Importi i makinave të përdorura është një burim i konsiderueshëm i të ardhurave doganore të vendit. Zakonisht 3% e të ardhurave doganore ose mbi 5 miliardë lekë në vit paguhen nga shqiptarët për importimin e një makine të përdorur. Qeveria u tërhoq në muajin shkurt nga vendimi kontrovers duke lejuar vijimin e importimit të makinave të përdorura.
Qeveria ka planifikuar rritjen e të ardhurave buxhetore në masën 8% në krahasim me të ardhurat e vitit 2018. Por zakonisht plani i të ardhurave rishikohet disa herë në vit dhe gjithmonë në ulje.
