Vendet e Ballkanit që aspirojnë të jenë pjesë e BE-së kanë përshëndetur metodologjinë e re të zgjerimit të Komisionit Europian, e cila u prezantua në Bruksel të mërkurën dhe synon të riorganizojë, sqarojë dhe nxisë procesin.
Vendet e Ballkanit që shpresojnë të anëtarësohen në BE përshëndetën të mërkurën prezantimin në Bruksel nga Olivér Várhelyi të një metodologjie të re për zgjerimin europian.
Komisioneri i Zgjerimit tha se procesi i rishikuar i pranimit duhej të ishte më i besueshëm, me një orientim më të fortë politik, më dinamik dhe më i parashikueshëm.
“Ndërsa ne jemi duke forcuar dhe përmirësuar procesin, qëllimi mbetet pranimi dhe anëtarësimi i plotë në BE i vendeve të Ballkanit Perëndimor”, tha Várhelyi në Bruksel.
Një risi kryesore në metodologjinë e rishikuar është që kapitujt aktualë të bisedimeve në të ardhme do të grupohen në gjashtë grupime tematike: bazat; tregu i brendshëm; konkurrenca dhe rritja gjithëpërfshirëse; axhenda e gjelbër dhe lidhja e qëndrueshme; burimet, bujqësia dhe kohezioni; dhe marrëdhëniet e jashtme.
“Unë e shoh këtë si një mundësi të shkëlqyeshme”, tha Várhelyi, sepse bisedimet për secilin grupim do të jenë të hapura si një i tërë – pasi të përmbushen etapat e hapjes së bisedimeve – më shumë sesa në bazë kapitujsh individualë. “Kjo do të sjellë dinamizëm në bisedime,” parashikoi ai.
Negociatat mbi të ashtuquajturat baza – që përfshijnë sundimin e ligjit, institucionet demokratike dhe administratën publike, si dhe ekonominë – do të hapen të paratë dhe do të mbyllen të fundit.
Ato do të përcaktojnë ritmin e përgjithshëm të negociatave, tha Komisioneri, duke shtuar se ata gjithashtu planifikojnë të vendosin një limit kohe për mbylljen e secilit kapitull, mundësisht një vit që nga hapja e tij.
Komisioni filloi punën për një metodologji të rishikuar kryesisht me këmbënguljen e Francës dhe të disa vendeve të tjera anëtare.
Kjo ndodhi pasi, në Këshillin Europian në Tetor, pas shumë debatesh, Franca fundosi shpresat e Maqedonisë së Veriut dhe Shqipërisë për të marrë një datë fillimi për bisedimet e tyre të pranimit në BE.
Përfundimi atëherë ishte se Këshilli Europian do t’i kthehej çështjes së zgjerimit përpara Samitit BE-Ballkani Perëndimor në Zagreb, i caktuar të mbahet në maj të këtij viti.
Rregullat e reja, tha Komisioneri hungarez, do të zbatohen për Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë sapo të fillojnë bisedimet e tyre të pranimit dhe do të jenë opsionale për Serbinë dhe Malin e Zi, të cilat tashmë e kanë hapur procesin e negociatave.
Asnjë nga këto dy vende nuk do të jetë i detyruar të pranojë rregullat e reja. “Kjo është një mundësi që ato do ta zgjedhin dhe do të jetë vetëm zgjedhje e tyre”, sqaroi Várhelyi
Një tjetër ndryshim i rëndësishëm është se procesi i pranimit tani do të jetë i kthyeshëm. Brukseli do të jetë në gjendje të mbajë në pritje, të rihapë, ose edhe të pezullojë negociatat në disa fusha, nëse vë re një kthim pas në reformat e një vendi.
Komisioneri këmbënguli megjithatë se, “ne duhet të jemi proporcional, në varësi të asaj që është në diskutim”, kur përdorim këto dënime të parashikuara.
Várhelyi tha se metodologjia e rishikuar do të ofronte më shumë qartësi në proces. Monitorimi më i rreptë i reformave do t’u jepte vendeve shtysë për të bërë më shumë progres.
Puna për hapjen e bisedimeve me Maqedoninë e Veriut e Shqipërinë
Várhelyi theksoi se Komisioni po punonte në tri drejtime paralele. Përveç përmirësimit të procesit të zgjerimit, ai i qëndron edhe rekomandimit të tij të mëparshëm për fillimin e negociatave të pranimit me Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë.
Për këtë qëllim, Komisioni së shpejti do të ofrojë një përditësim mbi progresin e bërë nga Shkupi dhe Tirana “me shpresë deri në fund të këtij muaji”, tha ai.
Nëse raportet e reja konfirmojnë progres shtesë në këto dy vende, së bashku me metodologjinë e re, Komisioneri shpreson që kjo të bindë Këshillin Europian që të japë më në fund dritën jeshile për fillimin e bisedimeve të pranimit në BE.
“Ne jemi ende duke punuar për hapjen e negociatave të pranimit me Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë para forumit të Zagrebit”, tha ai.
Së treti, Várhelyi tha se “në përgatitjen e tij për Samitin BE-Ballkani Perëndimor që do të mbahet në Zagreb në maj, Komisioni do të paraqesë një plan zhvillimi ekonomik dhe investimesh për rajonin”, i cili ai tha se do të shërbejë si një nxitje shtesë për progres.
Maqedonia e Veriut dhe Shqipëria reagon pozitivisht ndaj lajmit, duke thënë se shpresojnë që metodologjia e rishikuar të ringjallë procesin e ngecur të zgjerimit.
“Ne besojmë se kjo qasje e rinovuar do të rezultojë në një fitore të dyfishtë në javët e ardhshme: hapjen e negociatave, brenda një procesi të perfeksionuar,” tha ministri i jashtëm i Maqedonisë së Veriut, Nikola Dimitrov.
Komisioneri i Zgjerimit tha se perspektiva e BE-së mbetej e hapur edhe për Bosnjën dhe Hercegovinën dhe për Kosovën.
