Gjykata Kushtetuese deklaroi të premten se kishte rrëzuar kërkesën e ish-ministrit Ilir Beqaj për shfuqizimin e masës së arrestit me burg lidhur me akuzën e abuzimit me fondet e ndihmës së Bashkimit Europian.
Në kërkesën e paraqitur në Gjykatën Kushtetuese, Beqaj pretendoi se i ishte cënuar e drejta për një proces të rregullt ligjor, duke mos i arsyetuar rrezikshmërinë dhe me shtimin e akuzës së falsifikimit; si dhe parimi i sigurisë juridike dhe proporcionalitetit lidhur me lirinë personale.
Prokuroria e Posaçme, në cilësinë e subjektit të interesuar i kundërshtoi si të pabazuara pretendimet e Beqajt, duke parashtruar se gjykatat kanë arsyetuar në mënyrë shteruese lidhur me rrezikshmërinë e veprave për të cilat ai procedohet si dhe rrezikun e përsëritjes së tyre. Sipas SPAK, masa më e lehtë e sigurimit e kërkuar nga Beqaj, “garancia pasurore”, ka qenë e papërshtatshme dhe joproporcionale. Po ashtu, është konstatuar se nga të tria gjykatat e zakonshme është respektuar kriteri kushtetues i dyshimit të arsyeshëm si kusht për kufizimin e lirisë personale.
Shumica e trupës së Gjykatës Kushtetuese, e përbërë nga gjyqtarët Fjona Papajorgji, Marsida Xhaferllari, Ilir Toska, Marjana Semini dhe Asim Vokshi, e kanë rrëzuar si të pabazuar kërkesën e Beqajt. Sipas shumicës, Gjykata e Posaçme e Shkallës së Parë dhe ajo e Apelit, si dhe Gjykata e Lartë, me të drejtë kanë vlerësuar se në fazat fillestare të hetimit, ekzistonin kushtet për vendosjen e masës së sigurisë “arrest në burg”, si dhe kanë arsyetuar mjaftueshëm për faktet që kanë shërbyer si bazë për ato vendimarrje.
Lidhur me pretendimin për ngritjen e një akuze të re nga ana e gjyqtarit të Apelit të Posaçëm, shumica vlerëson se, në kushtet kur nuk është zgjeruar fakti penal i paraqitur nga prokuroria në kërkesën për masën e sigurimit, në thelb përbën vlerësim të gjykatës.
Shumica vëren se kufizimi i lirisë personale i Beqajt është vendosur me vendim gjyqësor, bazuar në dyshime të arsyeshme për kryerjen prej tij të veprave penale për të cilat dyshohet dhe sipas procedurave të parashikuara nga ligji.
“Në dritën e këtyre konsideratave, Gjykata vlerëson se në çështjen penale ndaj kërkuesit duket se ka informacione që do të bindnin një vëzhgues të paanshëm se ai mund të ketë kryer veprat penale për të cilat është i dyshuar, ndaj nuk mund të konkludohet se ai është arrestuar në mungesë të dyshimit të arsyeshëm,” arsyeton shumica.
Ndërsa dy gjyqtarët në pakicë, Sonila Bejtja dhe Sandër Beci i japin të drejtë Beqajt, duke i cilësuar të bazuara pretendimet e tij për cenim të parimit të lirisë personale dhe parimit të proporcionalitetit, të lidhura me standardin e arsyetimit të vendimit gjyqësor.
Në ndryshim nga shumica, gjyqtarët në pakicë vlerësojnë se, në rastet kur gjykimi kushtetues ka në objektin e tij kontrollin e lirisë personale, si pasojë e caktimit të një mase sigurie shtrënguese, duhet të përdoren kritere të ndryshme nga ato të gjykimeve të themelit, përsa i përket vlerësimit sesi garancitë kushtetuese janë zbatuar në praktikë.
Sipas pakicës, arsyetimi i gjykatave të zakonshme në caktimin e masës së sigurimit personal për Beqajn, përmban mangësi të dukshme në analizën e kriterit të proporcionalitetit. Pakica vlerëson se “arresti në burg”, caktohet vetëm kur të gjitha masat e tjera janë të papërshtatshme.
“Në rastin konkret, gjykatat e zakonshme nuk rezultojnë ta kenë përmbushur një detyrim të tillë, pasi në caktimin e masës së arrestit në burg ndaj kërkuesit nuk kanë arsyetuar për ekuilibrin që duhet të ekzistojë midis së drejtës substanciale të lirisë personale të kërkuesit dhe interesit për mbarëvajtjen e procedimit penal ndaj tij dhe përse masat e tjera të sigurimit, si ajo “Arresti në shtëpi” dhe “Garancia pasurore”, e kërkuar edhe nga kërkuesi si zëvendësim in meius të masës së caktuar, nuk mund të përmbushnin qëllimin legjitim”, arsyetojnë gjyqtarët Bejtja dhe Beci.
Bejtja dhe Beci në përfundim konkludojnë se masa “arrest në burg” e caktuar ndaj Beqajt nuk është proporcionale dhe për rrjedhojë duhej që të ishte vendosur pranimi i pjesshëm i kërkesës dhe të kthehej çështja për shqyrtim në Gjykatën e Lartë, që t’u jepeshin përgjigje pretendimeve me natyrë kushtetuese.
